Jaslar hám Sport

Ózbekstanda sport hám dene tárbiyasın rawajlandırıw hám ǵalabalastırıwǵa úlken itibar qaratılıp atır. Ǵárezsizlik jıllarında mámleketimizde professional sportshılar, tárbiyashılar, arbitrlar tayarlawdıń nátiyjeli sisteması jaratıldı. Bul maqsetlerdiń ámelge asırılıwı respublikada salamat turmıs tárizin keń propaganda etiw, hár tárepleme jetik jaslardı tárbiyalaw, dene tárbiyası hám sporttı jáne de rawajlandırıwǵa hár tárepleme xızmet etip atır.

Ózbekstan Respublikasınıń "Dene tárbiyası hám sport haqqında"ǵı nızamı hám puqaralardı, ásirese, jaslar, hayal-qızlar hám balalardı dene tárbiyası hám sport penen shuǵıllanıwǵa tartıwǵa qaratılǵan basqa da normativlik-huqıqıy hújjetler usı jóneliste ámelge asırılıp atırǵan reformalardıń zárúrli huqıqıy tiykarı bolıp tabıladı. Watanımız bayraǵınıń reńlerin qorǵap kiyatırǵan jas ul-qızlar, jeke hám oyın túrleri boyınsha professionallar abıraylı forumlarda ózleriniń ayrıqsha tayarlıǵı hám ájayıp sheberligin kórsetip, bay sport dástúrlerine iye mámlekettiń wákilleri ekenin ayqın dálillemekte. Ámelge asırılıp atırǵan ilajlardıń nátiyjesi sport penen shuǵıllanıp, túrli xalıq aralıq turnirlerde sıylı orınlardı iyelep atırǵan jerleslerimizdiń sanı artıp atırǵanında kórinbekte.

Sport tayarlıǵınıń bir pútin sistemasın jaratıw óziniń ámeliy nátiyjelerin bermekte. Xalıqtı ǵalabalıq sport penen qamtıp alıw 15 millionǵa jetti, sport penen turaqlı shuǵıllanatuǵın puqaralardıń sanı sońǵı jıllarda derlik 1,5 esege arttı.

Olimpiada háreketin bunnan bılay da rawajlandırıw hám jergilikli sportshılardıń onda qatnasıwı boyınsha ilajlardı 1993-jılı Xalıq aralıq olimpiya komitetine aǵza bolǵan Ózbekstan Milliy olimpiya komiteti támiyinleydi. Elimizge kelgen Aziya Olimpiya keńesi, Aziya Paralimpiya komiteti, xalıq aralıq awır atletika, boks, qılıshpazlıq, jeńil atletika hám gimnastika federaciyaları, Xalıq aralıq gúres awqamı, Aziya taekvondo awqamı, Dúnya júzlik dopingke qarsı gúresiw agentligi basshıları hám wákilleri Ózbekstanda Olimpiya háreketin rawajlandırıw boyınsha ámelge asırılıp atırǵan jumıslarǵa joqarı baha berdi. Jaratılǵan sport infrastrukturası sebepli Ózbekstan iri xalıq aralıq jarıslar, sonıń ishinde, boks, taekvondo, erkin gúres, qılıshpazlıq hám basqa da sport túrleri boyınsha dúnya júzi hám Aziya chempionatları ótkeriletuǵın orınǵa aylandı.

2025-jılı elimiz sportshıları xalıq aralıq maydanda joqarı nátiyjelerdi kórsetti. Atap aytqanda, Jaslar saylandı komandası Dúnya júzi universiadasında 13-orındı, Baxreynde ótkerilgen Jaslar oyınlarında 2-orındı, Saudiya Arabstanında bolıp ótken Islam tileklesligi oyınlarında 2-orındı, BAÁde ótkerilgen Jaslar paraaziya oyınlarında 1-orındı iyeledi. Futbol boyınsha milliy saylandı komanda dáslepki márte dúnya júzi chempionatına jollama aldı.

Paydalanıwǵa tapsırılǵan Olimpiada qalashası hám Milliy futbol orayı mámleketimiz sportı tariyxında áhmiyetli waqıya boldı.

Elimizde sport klubları hám komandaları tárbiyalanıwshıları arasınan jas talantlı sporchılardı tańlap alıwǵa ayrıqsha itibar qaratılmaqta. Usı múnásibet penen Ózbekstanda salamat hám bárkamal áwladtı qáliplestiriwdiń tiykarı bolǵan balalar sportın ǵalaba en jaydırıw boyınsha ámelge asırılıp atırǵan siyasat ayrıqsha áhmiyetke iye. Ózbekistan Respublikası Prezidentiniń pármanına muwapıq 2002-jılı Balalar sportın rawajlandırıw qorınıń shólkemlestirilgeni balalar sportın rawajlandırıw jolındaǵı áhmiyetli qádem boldı. Onıń tiykarǵı wazıypası balalar arasında dene tárbiya hám sporttı rawajlandırıw tarawındaǵı mámleketlik siyasattı ámelge asırıwǵa kómeklesiw, jas áwladtıń sportqa qızıǵıwshılıǵın oyatıw, olardı watansúyiwshilik ruwxında tárbiyalawdan ibarat.

Xalıq aralıq sport oyınları hám Olimpiadalar ushın múnásip rezerv qáliplestiriw maqsetinde Prezident olimpiadası sheńberinde ashıq-aydın selekciya sistemasın engiziw dawam etpekte. Sporttı rawajlandırıwǵa ilimiy qatnas jasaw máselelerine ayrıqsha itibar qaratıldı. Joqarı nátiyjelerge erisiw tek ǵana infrastruktura hám jarıslarǵa baylanıslı emes, al sport iliminiń barlıq baǵdarların sistemalı rawajlandırıwǵa da baylanıslı.

Mámleketimizde ámelge asırılıp atırǵan keń kólemli ózgerisler sebepli sport, ásirese, jaslar arasında eń abıraylı baǵdarlarınan birine aylandı. Ózbekstannıń abıraylı xalıq aralıq sıylıqlarǵa iye bolǵan uqıplı wákilleriniń atı bolsa mámleketimiz hám dúnya sportı tariyxına mórlengen.

 

Mámleketimizde jaslar siyasatı tarawında úlken jumıslar ámelge asırılmaqta. Ótken dáwirde jaslardı hár tárepleme qollap-quwatlaw, olardıń huqıqları menen nızamlı máplerin qorǵaw, elimizdiń keleshegi ushın juwapkershilikti óz moynına alatuǵın, isker, joqarı natiyjeni gózleytuǵın jaslardı tárbiyalaw boyınsha ayrıqsha sistema jaratıldı.

Ózbekstan Respublikası Oliy Majlisi Senatı janında Jaslar parlamenti, Jaslar akademiyası, Ózbekstan Respublikası Sport ministrligi shólkemlestirildi. Aymaqlarda "Joybarlar fabrikası" óz jumısın basladı. Jas áwladtıń salamat ósiwin támiyinlew, sapalı bilim alıwı hám hár tárepleme jetik insan etip tárbiyalaw, jaslardıń mádeniyat, kórkem óner, sport, málimleme texnologiyaları hám kitap oqıwǵa qızıǵıwshılıǵın hár tárepleme qollap-quwatlawǵa qaratılǵan "bes áhmiyetli baslama"nı ámelge asırıw boyınsha nátiyjeli jumıslar ámelge asırıldı.
Búgingi globallasıw sharayatında básekige shıdamlı, jetik kadrlardıń jańa áwladın tárbiyalaw ushın elimizde jańa mámleketlik hám mámleketlik emes mektepke shekemgi bilimlendiriw shólkemleri, ulıwma bilim beriw mektepleri, joqarı oqıw orınları, abıraylı sırt el joqarı bilimlendiriw mákemeleriniń filialları, zamanagóy IT-parkler, mádeniyat hám sport mákemeleri, pútkilley jańa bilimlendiriw dárgayları shólkemlestirilmekte. Jaslardı qollap-quwatlaw sistemasın túp-tiykarınan reformalaw hám bunnan bılay da rawajlandırıw maqsetinde 2021-jıl elimizde "Jaslardı qollap-quwatlaw hám xalıqtıń salamatlıǵın bekkemlew jılı" dep járiyalandı.

Jaslar isleri agentligi tárepinen jumıssız jaslardıń, sonday-aq, sociallıq, ekonomikalıq, huqıqıy, psixologiyalıq qollap-quwatlawǵa, bilim hám kásip-óner úyreniwge mútájligi hám umtılısı bolǵan jaslardıń mashqalaların anıqlaw, saplastırıw hám monitoring etiw boyınsha "Jaslar dápteri" elektron platforması jaratıldı. Bul bazaǵa on segiz jastan otız jasqa shekemgi jaslar kirgizilip, platforma arqalı jumıs penen támiyinlenedi.