Máhálle sistemasın sanlastırıw hám ilimiy tiykarda rawajlandırıw ilajları dodalandı

Elimizde bıyılǵı jıl “Máhálleni rawajlandırıw hám jámiyetti ilgerletiw jılı” dep járiyalanǵanı múnásibeti menen xalıqtıń bántligin támiyinlew, kámbaǵallıqtı qısqartıw, máhállelerdiń infrastrukturasın hám sociallıq ortalıǵın jaqsılaw boyınsha keń kólemli jumıslar ámelge asırılmaqta.

Bul baǵdarda jıldıń aqırına shekem 1 million xalıqtı turaqlı jumıs penen támiyinlew, 181 mıń shańaraqtı kámbaǵallıqtan shıǵarıw, kámbaǵallıqtan jıraq máhállelerdiń sanın 2,5 esege arttırıp, 3,5 mıńǵa jetkeriw, jumıssızlıq hám kámbaǵallıq dárejesin 4,5 procentke shekem túsiriw maqset etilgen.

Jıldıń basında infrastruktura, xalıqtıń turmıs dárejesi, biznes belsendiligi hám finanslıq imkaniyatları sheklengen 37 “awır” rayon hám 915 “awır” máhálle menen islesiw boyınsha jańa sistema jaratılǵan edi. Bunıń ushın barlıq zárúr qarjılar ajıratıldı.

Atap aytqanda, respublikalıq byudjetten “awır” rayon hám máhállelerde infrastrukturanı jaqsılaw ushın 12 trillion sum qaratıldı. Buǵan qosımsha túrde hár bir usınday rayonǵa 50 milliard sumnan, hár bir máhállege 2 milliard sumnan qarjı berildi. Wálayat hákimlikleri tárepinen de usı 37 rayonnıń hár birine 10 milliard sumnan, 915 máhálleniń hár birine bolsa 1 milliard sumnan qarjı ajıratıldı.

Nátiyjede rayon hákimlikleri hám jergilikli keńesler “awır” rayon hám máhálleler ushın qosımsha jáne 4 trillion sum qarjıǵa iye boldı.
Prezentaciyada máhállelerdi qollap-quwatlaw ushın Máhállelerdiń jumısın xoshametlew qorına jáne 200 milliard sum ajıratılǵanı málim etildi. Sonday-aq, máhálleler ushın 300 milliard sumnan aslam qosımsha turaqlı dáramat derekleri jaratılmaqta.

Sonıń ishinde, máhálle aymaǵında sanitariyalıq hám nızamsız qurılıs boyınsha járiymalardıń bir bólegi máhálle byudjetlerine qaratıladı. Jer hám múlk salıǵınan túsetuǵın túsimlerdiń úlesi 10 procentten 15 procentke arttırıladı. Bos maydanlardı ijaraǵa beriw hám ayırım imaratlardı satıwdan túsetuǵın qarjılar da máhállelerdiń ózinde qaldırıladı.

Bul qarjılar birinshi gezekte ishki jollardı ońlaw, piyadalar jolların shólkemlestiriw, balalar hám sport maydanshaların qurıw, máhálle baǵların qurıw, járdemge mútáj shańaraqlardıń bántligin támiyinlew boyınsha baǵdarlamalardı ámelge asırıwǵa qaratıladı.

Sonıń menen birge, jınayat jolına adasıp kirip qalǵan 245 mıń puqaranı kásip-ónerge oqıtıw, olardı sociallıq turmısqa qaytarıw boyınsha ayrıqsha jumıslar shólkemlestiriledi.

Prezentaciyada máhállelerdiń jumısın sanlastırıw máselelerine de ayrıqsha itibar qaratıldı. “Máhálle jetiligi” tárepinen úyme-úy úyreniwler dawamında 1 million 365 mıń xalıqtıń mashqalaları anıqlanǵanı atap ótildi.

Bul mashqalalardı jedel sheshiw maqsetinde 35 ministrlik hám uyımnıń málimleme sistemaları “Sanlı máhálle” platformasına jalǵanadı. Platforma arqalı máhálledegi áhmiyetli máselelerdi anıqlaw, múrájatlardı sistemalı tallaw hám tiyisli sheshimlerdi jedel belgilew imkaniyatı jaratıladı.

Sonday-aq, jasalma intellekt texnologiyaların engiziw arqalı hár bir máhálledegi eń áhmiyetli mashqalalardı aldınnan anıqlaw hám olardı saplastırıw boyınsha jańa sistema jolǵa qoyıladı.

Hár bir máhálleniń ózine tán ózgesheliginen kelip shıǵıp, bankler menen birgelikte xalıqtıń biznes baslamaları hám investiciyalıq joybarlar portfeli qáliplestiriledi. Bul máhálledegi bar imkaniyatlardı jumıs ornı hám dáramat deregine aylandırıwǵa xızmet etedi.

Prezentaciyada máhálle jumısın ilimiy tiykarda shólkemlestiriw máselesi de kórip shıǵıldı. Atap ótilgenindey, usı waqıtqa shekem mámleketimizde izertlengen 20 mıńǵa shamalas ilimiy jumıstıń tek ǵana 10 ında máhállege baylanıslı ayırım máseleler úyrenilgen.

Usı múnásibet penen Máhálleni rawajlandırıw milliy institutın shólkemlestiriw usınısı bildirildi. Instituttıń jumısı úlken ilimiy potencialǵa iye Mámleketlik basqarıw akademiyası menen baylanıslı halda jolǵa qoyıladı.

Jańa institut máhálle sistemasındaǵı reformalardı ilimiy tallaw, aldınǵı tájiriybelerdi úyreniw hám ǵalaba en jaydırıw, “jetilik” jumısın nátiyjeli shólkemlestiriw boyınsha ámeliy usınıslar islep shıǵıw menen shuǵıllanadı. Bul sistema arqalı hár jılı 21 mıń máhálle sisteması hám “jetiligi” aǵzalarınıń mamanlıǵı arttırıladı.

Máhálle puqaralar jıyınlarınıń imaratları máselesi de dodalandı. Búgingi kúnde 99 máhálle óz imaratına iye emes, jáne 84 iniń imaratı qala qurılısı normalarına sáykes kelmeytuǵını, 4 imarat bolsa avariyalıq jaǵdayda ekeni atap ótildi.

Isbilermenler tárepinen máhálle imaratların jeke menshik sheriklik tiykarında qurıw, imaratlardıń bir bólegine “jetilik”ti biypul jaylastırıw, qalǵan bóleginde bolsa xalıqtıń bántligin támiyinlewge xızmet etetuǵın kishi cexlar hám servis obektlerin shólkemlestiriw usınıs etildi.

Prezidentimiz bul usınıslardı qollap-quwatlap, juwapkerlerge “Sanlı máhálle” platformasın tolıq iske qosıw, máhállelerdiń turaqlı dáramat dáreklerin keńeytiw, Máhálleni rawajlandırıw milliy institu