Qarjı hám sanlı texnologiyalar tarawındaǵı jańa baslamalar tanıstırıldı

Jáhándegi geosiyasiy keskinlesiw sharayatında investiciyalardı tartıw ushın báseki barǵan sayın kúsheyip barmaqta. Elimizdiń bay tábiyiy resursları, ekonomikalıq potencialı hám reformaları bolsa bul baǵdarda úlken ústinlik jaratpaqta.

– Kóplegen xalıqaralıq kompaniyalar regionallıq qáwip-qáterlerdi bahalap, jańa bazarlardı úyreniwdi baslaǵan. Bul biz ushın tariyxıy imkaniyat. Usınday jaǵdayda pursattı qoldan bermey, xalıqaralıq finans kompaniyaların ózimizge tezirek tartıwımız shárt, – dedi Prezidentimiz.

Usı jılı 50 milliard dollardan aslam investiciya tartıw maqsetine erisiw ushın investorlardıń Ózbekstan bazarına kiriwin jeńilletiw, olarǵa zamanagóy infrastruktura, xalıqaralıq standartlarǵa sáykes huqıqıy rejim, qosımsha qolaylıqlar hám eń áhmiyetlisi, isenimli jáne ashıq-aydın biznes ortalıǵın támiyinlew zárúr.

Sol sebepli, prezentaciyada mámleketimizdiń investiciyalıq tartımlılıǵın jáne de arttırıwǵa qaratılǵan úsh tiykarǵı baǵdar – xalıqaralıq finans hám sanlı texnologiyalar orayların shólkemlestiriw jáne islam qarjı xızmetlerin engiziw máseleleri kórip shıǵıldı.
Tashkent xalıqaralıq finans orayı dodalanıp, bul oray jańa túrdegi investiciyalardı tartıw hám turaqlı ekonomikalıq ósiwdiń nátiyjeli quralı bolatuǵını atap ótildi. Esap-sanaqlarǵa bola, 2030-jılǵa shekem qarjı orayı ekonomikaǵa qosımsha 20-25 milliard dollar tartıw, jalpı ishki ónimniń ósiwine hár jılı qosımsha 1 procentke shekem úles qosıw, 15 mıńǵa shekem jańa joqarı mamanlıqtaǵı jumıs ornın jaratıw, 10 mıń qánigeniń mamanlıǵın arttırıwǵa xızmet etiwi múmkin.

Oraydıń jumısı ushın ayrıqsha huqıqıy rejim engiziw názerde tutılǵan. Onda Angliya hám Uelstiń ulıwma huqıqı oray haqqındaǵı nızamǵa qayshı kelmeytuǵın dárejede qollanıladı, oraydıń basqarıw uyımları óz normativlik-huqıqıy hújjetlerin qabıl etiw wákilligine iye boladı, kelispewshiliklerdi kórip shıǵıwǵa qánigelesken Tashkent xalıqaralıq kommerciyalıq sudı hám xalıqaralıq arbitraj orayınıń jumısı jolǵa qoyıladı. Oray rezidentleri ushın kapitaldıń erkin háreketi hám repatriaciyası, erkin valyuta operaciyaları, zamanagóy tólem quralları, sonıń ishinde, sanlı aktivler menen islesiw, jeńilletilgen salıq rejimi, ápiwayılastırılǵan viza tártibi sıyaqlı keń imkaniyatlar jaratılatuǵını belgilengen. Finanslıq-investiciyalıq hám bank jumısı, qamsızlandırıw, sanlı aktivler, bahalı qaǵazlar, tólem sistemaları hám xızmetleri, finanslıq texnologiyalar menen baylanıslı xızmetler oraydıń tiykarǵı jumıs baǵdarları boladı.

Ekinshi baǵdar – “Enterprise Uzbekistan” brendi astında Sanlı texnologiyalar xalıqaralıq orayın shólkemlestiriw hám rawajlandırıw.

Prezentaciyada bul oray ushın 2100-jılǵa shekem ámel etetuǵın arnawlı huqıqıy rejim názerde tutılǵanı málim etildi. Orayda tártipke salıw “qumtúbegi” sheńberinde jańa sheshimlerdi sınaqtan ótkeriw, miynet haqını sırt el valyutasında tólew, xalıqaralıq miynet standartların engiziw, shaxsqa tiyisli maǵlıwmatlardı xalıqaralıq standartlar hám bulıtlı texnologiyalar tiykarında qayta islew múmkin boladı. Intellektuallıq múlkti qorǵaw, investiciyalar, startaplar hám eksport ushın qolaylı sharayatlar jaratıladı, bajıxana hám salıq boyınsha jeńillikler beriledi.

Jasalma intellekt texnologiyaları, sanlı transformaciya, izertlew hám qollanbalar, sertifikatlaw, startaplar jáne maǵlıwmatlar orayları usı oray jumısınıń tiykarǵı baǵdarları etip belgilenbekte.

Prezentaciyada 2030-jılǵa shekem bul oray arqalı 1 mıńǵa shekem kompaniyanı tartıw, 300 mıńnan aslam jumıs ornın jaratıw hám 5 milliard dollarlıq eksport potencialına shıǵıw maqseti belgilengeni aytıldı. Bir qatar iri xalıqaralıq texnologiyalıq kompaniyalar bul baslamaǵa qızıǵıwshılıq bildirip atırǵanı atap ótildi.

Úshinshi baǵdar sıpatında elimizde islam qarjı xızmetlerin engiziw máselesi kórip shıǵıldı.

Elimizde tovardı kreditke satıw arqalı qarıydardı qarjılandırıw – murabaha, paydanı bólistiriw shárti tiykarında qarıydardı qarjılandırıw yamasa pul qarjıların tartıw – muzoraba, wákillik shártnaması arqalı pul qarjıların beriw yamasa tartıw – vakala, tovarlar ushın aldınnan tólew arqalı qarjılandırıw – salam hám istisna, birgeliktegi jumıs arqalı qarıydardı qarjılandırıw – musharaka, múlkti islamǵa tán ijaraǵa beriw sıyaqlı operaciyalar, sonday-aq, nızamshılıqqa qayshı bolmaǵan basqa da islamǵa tán finanslıq instrumentlerdi engiziw názerde tutılmaqta.

Onda satılǵan tovar ústine qosımsha qun salıǵı esaplanbawı, investiciyalıq amanattan alınǵan dáramat salıqtan azat etiliwi, islamǵa tán ijara shártnamaları finanslıq ijara hám lizingke teńlestiriliwi belgilenbekte.

Tarawda sistemalı basqarıwdı támiyinlew maqsetinde Oraylıq bank janında Islam qarjısı keńesi shólkemlestiriledi. Sonday-aq, islam finans xızmetlerin kórsetiwshi banklerde de óz aldına keńesler dúziledi. Bul keńesler standartlardı islep shıǵıw, normativlik-huqıqıy hújjetler joybarların tayarlawda járdemlesiw, tartıslı máselelerge túsinik beriw, shártnamalar hám ishki hújjetlerdi kórip shıǵıw, muwapıqlıq ústinen qadaǵalawdı támiyinlew menen shuǵıllanadı.

Usı jılı keminde bir kommerciyalıq bankte islam “ayna” jumısın jolǵa qoyıw, 2026-2030-jıllarda bolsa tolıq islam bank jumısın ámelge asıratuǵın eki bank shólkemlestiriw rejelestirilgen. Ulıwma, tarawdaǵı jańalıqlar arqalı 2026-2030-jıllarda qosımsha 1 milliard dollar muǵdarında investiciya hám depozitlerdi tartıw imkaniyatı jaratılatuǵını atap ótildi.

Mámleketimiz basshısı bul úsh baǵdar mámleketimizde zamanagóy finanslıq hám texnologiyalıq ekosistemanı qáliplestiriwge xızmet etetuǵının atap ótip, olardı ámeliyatqa engiziw jumısların jedellestiriw boyınsha tapsırmalar berdi.