Navoiy viloyati: sanoat salohiyati, yangi loyihalar va işlab çiqarişni rivojlantiriş
2026-11-16 11:55:00 / Yangiliklar

Navoiy – mamlakatimiz sanoatining tayançlaridan biri. Viloyatning kimyo sanoati, toğ-kon maşinasozligi, metallga işlov beriş va yengil sanoat kabi yönalişlarda şakllangan işlab çiqariş tajribasi yangi loyihalar bilan boyib boryapti. Navbatdagi vazifa – ana şu salohiyatni yanada kengaytiriş, mahalliylaştiriş darajasini oşiriş va korxonalar faoliyatiga ta’sir qilayotgan masalalarni örganiş.
“Navoiyazot”: raqamli boşqaruv va kimyo sanoati
1964-yilda işga tuşirilgan “Navoiyazot” AJ azotli öğitlar, natriy sianidi, polivinilxlorid, metanol va kaustik soda kabi mahsulotlarni işlab çiqarmoqda. U respublikamiz qişloq xöjaligidagi azotli öğitlarga bölgan ehtiyojning qaryib 50 foizini qoplaydi. Sönggi beş yilda mahsulot işlab çiqariş hajmi 1,7 barobarga oşgan. 2026-yil yakunida esa 9,4 trln sömlik mahsulot işlab çiqarilişi kutilmoqda. Eksport hajmining ham 2026-yilda 139,3 mln dollarga yetişi prognoz qilingan.
Taşrif davomida korxonada taşkil etilgan “Aqlli boşqaruv markazi” faoliyati bilan ham tanişildi. Markaz işlab çiqariş jarayonlarini real vaqt rejimida kuzatiş, ma’lumotlarni tahlil qiliş va boşqaruv qarorlarini tezkor qabul qiliş imkonini beradi.
Şuninfdek, zavod hududida natriy sianidi işlab çiqariş böyiça “JV Continaz” Özbekiston-Avstriya loyihasi ham körib çiqildi. Qiymati 88,2 mln dollar bölgan loyiha doirasida 110 ta iş örni yaratilgan. 2025-yil sentyabridan işlab çiqariş yölga qöyilgan bölib, hozirda sutkasiga 70 tonna mahsulot işlab çiqarilmoqda. Uşbu mahsulot oltinni ruda tarkibidan ajratib oliş jarayonida qöllaniladi.
Inson kapitaliga sarmoya kiritiş ham muhim yönalişlardan biri. Yangi zamonaviy Maxsus öquv markazi bazasida 2026-yilning yanvar-sentyabr oylarida 800 nafarga yaqin xodim kasbiy tayyorgarlikdan ötgan. O‘nlab amaliyot ötagan talabalardan 30 nafari mutaxassisligi böyiça işga qabul qilingan.
50,5 mlrd sömlik loyiha doirasida zamonaviy tibbiy uskunalar va trenajyorlar bilan jihozlangan majmua barpo etilgan. Bu yerda har yili 5 mingdan ziyod işçi-xodim va nafaqadagilarga tibbiy xizmat körsatiş imkoniyati mavjud.
Navoiy maşinasozlik zavodi: mahalliylaştiriş uçun yangi imkoniyatlar
1963-yildan buyon faoliyat yuritib kelayotgan Navoiy maşinasozlik zavodi toğ-kon sanoati uçun uskunalar, ehtiyot va butlovçi qismlar işlab çiqariş, kon elektr ekskavatorlari, burğilaş uskunalari hamda oğir yuk taşuvçi avtosamosvallarni ta’mirlaşga ixtisoslaşgan.
Zavod yiliga 40 ming tonna quymaçilik mahsulotlari va 5 ming tonna metall konstruksiyalar işlab çiqariş quvvatiga ega. Janubiy Koreya bilan hamkorlikda amalga oşirilgan 22,1 mln dollarlik investitsiya loyihasi doirasida mexanik-yiğuv sexida yirik ölçamli detallarga işlov beriş uçastkasi taşkil etilgan. Oğirligi 980 tonnagaça bölgan tegirmonlar va maydalaş uskunalarini işlab çiqariş hamda oğirligi 400 tonnagaça bölgan detallarga işlov beriş imkoniyati bor.
2030-yilga qadar mahalliylaştiriladigan mahsulot turlarini 2 mingdan oşiriş, işlab çiqariş hajmini esa 2 trln sömga yetkaziş közda tutilgan.
Karmana tumani: mahalliy xomaşyodan yuqori qöşilgan qiymatli mahsulotga
Komissiya Navoiy viloyatining Karmana tumanidagi “TMK Chemicals” MÇJ tomonidan barpo etilgan sulfat kislota işlab çiqariş zavodida ham böldi. Uşbu loyiha, avvalo, “Navoiyuran” davlat korxonasining sulfat kislotaga bölgan ehtiyojini mahalliy işlab çiqariş hisobiga ta’minlaşga qaratilgan.
Umumiy qiymati 54,5 mln dollar bölgan loyiha doirasida 6 gektar maydonda zavod qurilişi yakunlangan va 220 ta yangi iş örni yaratilgan.
Korxona yiliga 166 ming tonna texnik oltingugurtni qayta işlaş imkoniyatiga ega. Işlab çiqariş jarayonida hosil böladigan issiqlikdan foydalaniş orqali 20 MVt quvvatli turbogenerator yordamida yiliga 152,8 mln kVt·soat elektr energiyasi işlab çiqariş imkoniyati ham yaratilgan.
Bu loyiha respublikadagi boşqa tarmoqlar – mis va nodir metallar gidrometallurgiyasi, mineral öğitlar işlab çiqariş hamda neft mahsulotlarini tozalaş uçun mahalliy reagentlar bazasini mustahkamlaşga ham xizmat qiladi.
Şuningdek, Karmana tumanida “Ğani Bobo Boği” AJ tomonidan ekopark konsepsiyasi asosida zamonaviy issiqxona majmuasini taşkil etiş loyihasi körib çiqildi. 5 mln dollarlik loyiha korxonaning öz mablağlari hisobidan amalga oşirilmoqda. Quriliş işlari 2025-yilda boşlangan bölib, majmuani 2026-yil dekabr oyida işga tuşiriş rejalaştirilgan. Loyiha doirasida 40 ta iş örni yaratiş közda tutilgan.
“Navpromlitmaş”: import örnini bosuvçi mahsulotlar
Korxonada havo va moy filtrlari, şuningdek, metall detallar işlab çiqariş loyihasi amalga oşirilmoqda. Umumiy qiymati 30 mln dollar bölgan loyiha doirasida 100 ta iş örni yaratiş va yiliga 2,6 mln dona mahsulot işlab çiqariş quvvatiga erişiş közda tutilgan. Loyiha 2026-yilda işga tuşirilişi rejalaştirilgan.
Taşrif çoğida tadbirkor tomonidan elektron kooperatsiya portali orqali tuzilgan şartnomalarda tayyor mahsulotni buyurtmaçilar tomonidan qabul qiliş muddatlari keçikayotgani masalasi kötarildi. Bu holat mahsulotning omborlarda uzoq saqlanişi va korxona uçun qöşimça xarajatlarga sabab bölmoqda. Şu munosabat bilan mahsulot tayyor bölgani haqida buyurtmaçini avtomatik xabardor qiliş tizimini joriy etiş taklifi bildirildi.
“Navoiy-Işonç-Gilamlari”: gilamçilikda işlab çiqarişning yangi bosqiçi
Korxonada işlab çiqariş 2025-yilda yölga qöyilgan. Umumiy qiymati 12 mln dollar bölgan loyihaning uçinçi bosqiçi 3,5 mln dollarni taşkil etadi. Uşbu bosqiç doirasida 1,4 mln dollar korxonaning öz mablağlari, 2,1 mln dollar esa tijorat banki krediti hisobidan moliyalaştiriladi.
Korxona 2,2 gektar maydonda joylaşgan bölib, işlab çiqariş quvvati yiliga 1,04 mln kvadrat metr gilam mahsulotlarini taşkil etadi. Loyiha doirasida 150 ta iş örni yaratilgan.
Navoiy viloyatiga taşrif davomida körilgan loyihalar hudud sanoatining turli tarmoqlarida yangi işlab çiqariş quvvatlari şakllanayotganidan darak. Ayni paytda, korxonalarning barqaror işlaşi faqat yangi obyektlarni işga tuşiriş bilan emas, balki mavjud işlab çiqarişni qöllab-quvvatlaş, mahalliylaştirişni çuqurlaştiriş va tadbirkorlar kötarayotgan amaliy masalalarga yeçim topiş bilan ham boğliq. hisoblanadi.


