O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qo‘mitasi

 4 ta mustahkam himoya bar’yeri

Atom reaktorining ichki qismidan tashqi muhitgacha bo‘lgan yo‘lda radionuklidlarni ushlab qoluvchi 4 ta asosiy himoya qatlami mavjud:

1. Yoqilg‘i tabletkasi: Uran dioksididan tayyorlangan ushbu mustahkam tabletka yadro bo‘linishi jarayonida hosil bo‘ladigan radionuklidlarning asosiy qismini o‘z ichida saqlaydi.

2. TVEL qobig‘i: Yoqilg‘i elementlarining germetik sirkoniy qobig‘i bo‘lib, u bo‘linish mahsulotlarining issiqlik tashuvchi suvga chiqishiga yo‘l qo‘ymaydi.

3. Reaktor korpusi: Yuqori mustahkamlikdagi po‘lat devorlar. Ekspluatatsiya boshlanishidan oldin ushbu korpus 250 atmosfera bosimi bilan gidravlik sinovdan o‘tkazilib, uning yuqori germetikligi tasdiqlanadi.

4. Himoya qobig‘i (Kontaynment): Reaktor binosining eng tashqi beton qobig‘i. U hatto o‘ta og‘ir avariya holatida ham barcha moddalarni bino ichkarisida lokalizatsiya qilish uchun mo‘ljallangan.

🚀 Zamonaviy passiv va faol xavfsizlik tizimlari

Zamonaviy AES loyihalari (masalan, "3+" avlod reaktorlari) qo‘shimcha xavfsizlik tizimlari bilan jihozlangan bo‘lib, ular inson omilisiz ham stansiya barqarorligini ta’minlaydi:

• Sprinkler tizimi: Reaktor binosi ichidagi bosimni pasaytirish va bug‘ni kondensatsiyalash uchun xizmat qiladi.

• Eritma tuzog‘i (Core catcher): Eng og‘ir avariya holatida reaktor o‘zagi erigan taqdirda, ushbu maxsus qurilma eritmani ushlab qoladi va uning poydevordan o‘tib ketishiga yo‘l qo‘ymaydi.

• Vodorodni rekombinatsiyalash (yo‘q qilish) tizimi: Binoda vodorod yig‘ilib qolishini bartaraf etib, portlash xavfining oldini oladi.

• Issiqlikni passiv olib ketish tizimi: Tashqi elektr energiyasi butunlay uzilgan holatda ham reaktorni tabiiy sirkulyatsiya hisobiga sovitish imkonini beradi.

Xulosa: Mazkur ko‘p bosqichli xavfsizlik tizimlari tufayli AES atrofidagi radiatsiya foni doimiy ravishda tabiiy qiymatlar darajasida saqlanadi va o‘zgarmaydi.

Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qo‘mitasi Axborot xizmati