Ўзбекистон ва Швейцария ўртасидаги Реституция битими доирасида соғлиқни сақлаш соҳасидаги илк дастур муваффақиятли якунланди

Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати ва Швейцария Конфедерацияси Ҳукумати ўртасидаги Реституция битими доирасида ташкил этилган Оналик ва перинатал парвариш бўйича қўшма дастур якунларига бағишланган тадбирда Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Швейцария Конфедерациясининг Ўзбекистондаги элчихонаси, Бирлашган Миллатлар Ташкилоти тизимидаги агентликлар ҳамда халқаро ҳамкор ташкилотлар вакиллари иштирок этиб, дастур доирасида эришилган натижалар сарҳисоб қилинди.

Мазкур дастур “Ишонч” жамғармаси томонидан молиялаштирилган илк лойиҳа бўлиб, UNICEF, UNFPA ҳамда Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) ҳамкорлигида амалга оширилди. Лойиҳа доирасида 43,5 миллион АҚШ доллари миқдоридаги маблағ оналик ва болаликни муҳофаза қилиш тизимини ривожлантириш, перинатал хизматлар сифатини ошириш ҳамда тиббиёт муассасаларининг моддий-техник базасини мустаҳкамлашга йўналтирилди.

Дастур доирасида республика бўйлаб 231 та перинатал муассаса замонавий тиббий ускуналар билан жиҳозланди. Хусусан, қарийб 31 миллион АҚШ долларидан ортиқ маблағ эвазига инкубаторлар, сунъий нафас олдириш аппаратлари, анестезия тизимлари ва бошқа замонавий тиббий ускуналар харид қилиниб, ҳудудлардаги перинатал марказларга етказиб берилди.

Шунингдек, 80 мингдан ортиқ тиббиёт ходими замонавий перинатал ёрдам, мураккаб ҳомиладорлик ҳолатларини бошқариш, муддатидан олдин туғилган чақалоқларни парваришлаш ҳамда лаборатория диагностикаси бўйича малака оширди.

Лойиҳа доирасида оналик ва янги туғилган чақалоқларга тиббий ёрдам кўрсатиш бўйича 49 та клиник протокол ишлаб чиқилди ёки янгиланди.

Бундан ташқари, ҳомиладорлик даврида мунтазам тиббий кузатувнинг аҳамиятини тарғиб этишга қаратилган ахборот кампаниялари орқали 20 миллионга яқин фуқаро қамраб олинди. Натижада 4 миллионга яқин аҳолининг сифатли оналик ва перинатал хизматлардан фойдаланиш имкониятлари кенгайди.

Мониторинг натижаларига кўра, олдини олиш мумкин бўлган оналар ўлими улуши 2022 йилдаги 77,3 фоиздан 62,8 фоизгача, яъни 14,5 фоиз бандга камайди. Шунингдек, айниқса тана вазни жуда паст бўлган янги туғилган чақалоқларнинг омон қолиш кўрсаткичи дастур бошланганидан буён қарийб 13 фоизга яхшиланди.

Лойиҳа доирасида тиббиёт ходимларининг малакасини ошириш билан бир қаторда лаборатория хизматлари салоҳиятини мустаҳкамлаш, коррупциянинг олдини олиш бўйича механизмларни жорий этиш ҳамда ҳомиладор аёлларни тиббий кузатув билан тўлиқ қамраб олишга қаратилган тизимли чора-тадбирлар амалга оширилди.

UNICEFнинг Ўзбекистондаги вакили Реҳина Кастижио мазкур дастур Ўзбекистон ҳукумати, Швейцария ҳукумати, фуқаролик жамияти ҳамда БМТ агентликлари ўртасидаги самарали ҳамкорликнинг амалий натижаси эканини таъкидлаб, бугунги кунда юзлаб перинатал муассасаларда замонавий ускуналар ва илғор клиник ёндашувлар жорий этилгани ҳар бир она ва янги туғилган чақалоқ учун сифатли тиббий ёрдам олиш имкониятларини сезиларли даражада кенгайтирганини қайд этди.

Швейцариянинг Ўзбекистондаги Фавқулодда ва Мухтор Элчиси Константин Оболенский ўз нутқида ноқонуний орттирилган активларни қайтариш ва улардан шаффоф ҳамда ҳисобдорлик тамойиллари асосида фойдаланиш Швейцария учун устувор йўналишлардан бири эканини таъкидлади. Унинг қайд этишича, “Ишонч” жамғармаси Ўзбекистон ҳукумати ва Бирлашган Миллатлар Ташкилоти билан яқин ҳамкорликда ташкил этилган бўлиб, қайтарилган маблағларнинг аҳоли ҳаёти сифатини яхшилашга хизмат қилаётганининг ёрқин намунасидир.

Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазири ўринбосари Отабек Фозилкаримов ўз нутқида ноқонуний орттирилган активларни қайтариш ва улардан самарали фойдаланиш инсон капиталини ривожлантириш ҳамда ижтимоий соҳалардаги ислоҳотларни қўллаб-қувватлашда муҳим аҳамият касб этишини таъкидлади.

Таъкидланганидек, “Ишонч” жамғармаси доирасида амалга оширилаётган дастурлар қайтарилган маблағларни соғлиқни сақлаш ва таълим каби устувор йўналишларга йўналтириш орқали аҳоли ҳаёти сифатини яхшилашга хизмат қилмоқда. Мазкур лойиҳа натижалари эса давлат органлари, халқаро ҳамкорлар ва фуқаролик жамияти институтлари ўртасидаги самарали ҳамкорликнинг амалий самараси бўлиб, қайтарилган активлардан халқ манфаатлари йўлида самарали фойдаланилаётганини тасдиқлайди.

“Ишонч” жамғармаси Ўзбекистон ва Швейцария ҳукуматлари ўртасидаги Реституция битими асосида ташкил этилган бўлиб, қайтарилган активлардан Ўзбекистон халқи манфаатлари йўлида шаффофлик, ҳисобдорлик ва самарадорлик тамойиллари асосида фойдаланишни таъминлайди. Жамғарма миллий ривожланиш устувор йўналишларини қўллаб-қувватлаш мақсадида Бирлашган Миллатлар Ташкилоти агентликлари томонидан амалга ошириладиган дастурларни молиялаштиради ҳамда Ўзбекистон, Швейцария, БМТ ва фуқаролик жамияти вакилларидан иборат бошқарув механизми орқали назорат қилинади.

Келгусида “Ишонч” жамғармаси доирасида амалга ошириладиган дастурлар орқали соғлиқни сақлаш ва таълим соҳаларида янги лойиҳаларни ҳаётга татбиқ этиш, аҳолига кўрсатилаётган ижтимоий хизматлар сифатини янада ошириш ҳамда Ўзбекистоннинг барқарор ривожланиш мақсадларига эришиш бўйича ишлар изчил давом эттирилади.