Бандлиги таъминланмаган, ишлаш истагида бўлган аёлларни имконият, имтиёзлардан фойдаланишга йўналтириш бўйича вазифалар белгиланди

Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳамда барча туман (шаҳар)лардан студияларидан ҳудудий бўлинмалар раҳбарлари, маҳаллалардаги хотин-қизлар фаоллари иштирок этган тадбирда Бош вазир ўринбосари томонидан “Аёллар дафтари” тизимининг 7-босқичи доирасидаги чора-тадбирларни амалга ошириш (Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 12 майдаги 239-сон қарори ижроси) ҳамда Оила ва хотин-қизлар масканлари фаолиятини ҳудудларда самарали ташкил этиш (Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 19 майдаги 257-сон қарори ижроси) бўйича батафсил тушунтиришлар берилди.

“Муҳтарам Президентимизнинг ташаббуслари билан жорий этилган “Аёллар дафтари” тизимининг ижроси юзасидан 5 йилдан буён шуғулланиб келмоқдамиз. Шу вақтга қадар “Аёллар дафтари” тизимининг 6 та босқичи орқали Республика бўйича жами 4 млн 538 минг нафар эҳтиёжманд хотин-қизларга амалий ёрдам берилди. Биргина ўтган йилнинг ўзида “Аёллар дафтари” тизимининг 6-босқичида жами 1 млн 22 минг нафар хотин-қизларга ижтимоий ёрдамлар кўрсатилди.

Албатта, ушбу натижаларга эришишда оила ва хотин-қизлар тизими, айниқса, хотин-қизлар фаоллари ҳиссаси жуда каттадир. Энди аёл дафтарга киритилган куниданоқ унинг олдида аниқ йўл харитаси бўлади: қандай ёрдам берилади, қачон берилади, бунга ким масъул. Ва бу ёрдам у доимий даромадга эга бўлгунча, жамиятда ўз ўрнини топиб олгунча давом этади” — деди Бош вазир ўринбосари.

Таъкидланганидек, “Аёллар дафтари” тизимининг янги – 7-босқичи доирасида тоифалар 6 тадан 5 тага камайтирилиб, аёлларга кўрсатиладиган хизматлар сони 23 тадан 46 тага оширилди. Жумладан, 1-тоифадаги – бандлиги таъминланмаган, ишлаш истагида бўлган хотин-қизларга кўрсатиладиган ёрдам йўналишлари 4 тадан 14 тага оширилди.

Хусусан, ишсиз хотин-қизларни касб-ҳунарга ўқитиш ва субсидия бериш, уста-шогирд тизими асосида касб-ҳунар ўргатаётган ҳунармандларни қўллаб-қувватлаш, онлайн бозорлар орқали аёлларнинг бандлигини таъминлаш, даромадини ошириш, тадбиркорликни ривожлантириш учун субсидиялар ажратиш каби янги имкониятлар белгиланди.

Семинарда Хоразм ва Наманган вилоятлари ҳоким ўринбосарлари – Оила ва хотин-қизлар бошқармалари бошлиқларининг ушбу йўналишдаги ҳисоботлари ва режалари тингланди.

Энг муҳим жиҳатлардан бири эндиликда “уста-шогирд” анъанаси давлат томонидан молиявий қўллаб-қувватланадиган механизмга айланди: маҳалладаги тажрибали ҳунарманд аёл ёш қизларга касб ўргатса, давлат ҳам устага, ҳам шогирдга субсидия ажратади. Бу ёндашув ҳунарни авлоддан-авлодга ўтказиш билан бирга, ишсиз аёлларнинг даромадга эга бўлиши хизмат қилади.

Илгари ҳунарини уйда ишлатиб, маҳсулотини сота олмай юрган аёл учун онлайн савдо платформаларига чиқиш имкони яратилди: сайт яратиш, реклама ва электрон савдо майдончаларига кириш харажатлари учун 12 млн 360 минг сўмгача субсидия ажратилади. Бу аёлнинг бозорга чиқишидаги асосий тўсиқни – молиявий имкониятсизликни – бартараф этувчи янги қадамдир.

Тизимга киритилган яна бир янги йўналиш – жазони ижро этиш муассасаларидан озод бўлган аёлларга ҳам давлат томонидан кўмак кўрсатилиши белгиланди. Жамиятга қайтаётган бу аёлларга иш берган тадбиркорга субсидия берилади. Бу ижтимоий мослашувнинг давлат томонидан кафолатланишини англатади.

Янги Низомга кўра, эндиликда бир марталик моддий ёрдам тури “Аёллар дафтари” таркибидан чиқарилди. Унинг ўрнига эҳтиёжманд аёлнинг муаммосини тизимли ҳал этадиган ёрдам турлари – даромад манбаини аниқлаш, саломатлигини мустаҳкамлаш, руҳий ҳолатини яхшилаш, ҳуқуқий саводхонлигини ошириш каби комплекс ёрдамлар таклиф этилади.

Муҳим тизимли янгилик: ҳар бир эҳтиёжманд аёл учун индивидуал дастур тузилади. Дастурда унга кўрсатиладиган ёрдам турлари, муддатлари ва масъул ташкилотлар аниқ кўрсатилади. Индивидуал дастур фақат “маҳалла еттилиги”, масъул ташкилот раҳбарлари ва аёлнинг шахсий розилиги билан кучга киради.

Семинарда Вазирлар Маҳкамасининг 257-сон қарори ижроси юзасидан ҳам аниқ вазифалар белгиланди. Оила ва хотин-қизлар масканларида психолог, ҳуқуқшунос ва тиббиёт мутахассислари шартнома асосида бепул хизмат кўрсатади, харажатлар “Аёллар дафтари” жамғармасидан қопланади.

Никоҳланувчи ёшлар ФҲДЁ органлари орқали оилавий ҳаётга тайёрлаш курсига мажбурий тартибда йўналтирилади. Зўравонликдан жабрланган, “Ҳимоя ордери” олган аёллар эса масканлар тизими орқали реабилитацияга тўлиқ қамраб олинади.

Қўмита раиси Зулайҳо Махкамова масъулларга ҳар иккала қарор ижросини таъминлаш, натижаларни мунтазам таҳлил қилиш ва истиқболдаги режаларни белгилаб олиш юзасидан аниқ топшириқлар берди.