Бухоро вилояти ҳокимлиги

Энг муҳими, бу имкониятлардан самарали фойдаланаётган хонадонлар сони ортиб бормоқда. Кечагина оддий рўзғор юмуши сифатида бошланган айрим фаолиятлар бугун оилавий бизнесга айланиб, барқарор даромад манбаи бўлмоқда.

“Ғанчи Чандир” маҳалласида истиқомат қилувчи Тонготаровлар оиласи фаолияти ҳам ана шундай ибратли мисоллардан бири. Оила бошлиғи тадбиркорлик учун яратилган имкониятлардан унумли фойдаланиб, паррандачиликни ривожлантиришга бел боғлади. Бу ишда 50 миллион сўм миқдорида ажратилган имтиёзли кредит муҳим молиявий кўмак бўлди. Ушбу маблағ паррандачилик фаолиятини кенгайтириш, парранда сонини кўпайтириш ва уларни парваришлаш учун зарур шароитларни яхшилаш имконини берди.

Бугун хонадонда юзлаб паррандалар парваришланмоқда. Улар орасида 500 бошга яқин товуқ, 100 бош курка, 100 дан ортиқ ўрдак, шунингдек, юзлаб жўжалар бор. Паррандаларнинг тури, ёши ва парвариш хусусияти инобатга олиниб, улар алоҳида шароитларда боқилмоқда. Озиқлантириш, тозалик, соғлом ўсиш ва маҳсулдорлик масалаларига мунтазам эътибор қаратилади. Натижада хонадонда нафақат оила эҳтиёжи учун, балки бозор талабини қондириш мақсадида ҳам гўшт ва тухум маҳсулотлари етиштирилмоқда.

Тонготаровлар хонадонида паррандачиликнинг турли йўналишлари йўлга қўйилган бўлса-да, куркачиликка алоҳида эътибор қаратилмоқда. Айниқса, броила куркалари парвариши оила учун истиқболли даромад манбаига айланмоқда. Уларни олти ой давомида тўғри озиқлантириб, яхши шароитда парвариш қилганда айримлари 30–35 килограммгача вазн олиши мумкин. Бу эса курка гўшти етиштиришни хонадон учун иқтисодий жиҳатдан манфаатли йўналишлардан бирига айлантиради. Ҳозирда куркаларнинг бир қисми алоҳида парваришга олинган. Уларнинг озиқланиши, ўсиши ва вазн олиши мунтазам кузатиб борилмоқда. Бу жараёнда ҳар бир парранданинг ҳолатига алоҳида эътибор қаратилиши маҳсулот сифати ва самарадорликни таъминлашда муҳим омил бўлмоқда.

Тонготаровлар оиласи фаолиятида парранда боқиш билан бир қаторда, уларни кўпайтиришга ҳам катта аҳамият берилмоқда. Хонадонда инкубатордан фойдаланган ҳолда жўжа олиш йўлга қўйилган. Йил бошидан буён 2 мингдан ортиқ жўжа инкубатордан чиқарилди. Уларнинг ҳар бири ўртача 20–30 минг сўмдан сотилганда, оила учун сезиларли миқдорда қўшимча даромад шаклланади.

Бу рақамлар паррандачиликда даромад олиш имкониятлари фақат гўшт ва тухум етиштириш билан чекланиб қолмаслигини кўрсатади. Инкубатор орқали жўжа етиштириш ва уни сотиш ҳам айни пайтда талаб юқори бўлган йўналишлардан бири. Қолаверса, бу усул парранда сонини табиий равишда кўпайтириш, ташқи бозордан жўжа харид қилиш харажатларини камайтириш ва фаолиятни янада кенгайтириш имконини беради.

Тадбиркорликда маҳсулот ишлаб чиқаришнинг ўзи етарли эмас. Уни барқарор бозорга чиқариш, харидор топиш ва доимий мижозлар билан ишлаш ҳам муҳим. Тонготаровлар оиласи бу масалани ҳам йўлга қўйган. Ҳозирда хонадонда етиштирилаётган парранда гўшти билан 10 дан ортиқ ошхона таъминланмоқда. Маҳсулотлар олдиндан келишилган ҳолда етказиб берилади. Хонадонда етиштирилган парранда маҳсулотларининг табиийлиги, сифати ва янги ҳолда етказиб берилиши харидорлар ишончини қозонишда муҳим аҳамият касб этмоқда. Шу тариқа, хонадондаги ишлаб чиқариш билан истеъмолчи ўртасида барқарор алоқа шаклланиб, паррандачилик фаолияти учун доимий бозор яратилмоқда.

Оила тадбиркорликни бугунги натижалар билан чеклаб қўймоқчи эмас. Келгусида куркачилик йўналишини янада кенгайтириш режалаштирилган. Хусусан, янги йилга қадар 50 бош куркани ўртача 30 килограммдан вазнга етказиш мақсад қилинган. Оддий ҳисоб-китобнинг ўзи бу режанинг иқтисодий аҳамиятини кўрсатади: 50 бош курка 30 килограммдан бўлганда, жами 1 тонна 500 килограмм гўшт олиш имконияти пайдо бўлади. Агар маҳсулотнинг бир килограмми ўртача 60–70 минг сўмдан сотилса, умумий тушум 90–105 миллион сўм атрофида бўлиши мумкин. Демак, бу йўналишдан 100 миллион сўмдан ортиқ тушум олиш имконияти ҳам мавжуд. Албатта, бу кўрсаткич соф фойда эмас, балки маҳсулот сотувидан олинадиган умумий тушумдир. Ундан озуқа, парвариш, ветеринария ва бошқа харажатлар чиқарилади. Шунга қарамай, рақамларнинг ўзиёқ куркачиликнинг хонадон шароитида ҳам иқтисодий салоҳияти юқори эканини кўрсатади.

Тонготаровлар хонадонидаги фаолиятга назар ташласангиз, бу ерда ҳар бир имкониятдан унумли фойдаланишга интилишни кўриш мумкин.

50 миллион сўмлик имтиёзли кредит — фаолиятни бошлаш ва кенгайтириш учун имконият. Юзлаб паррандалар — ишлаб чиқариш қуввати. Инкубатор — қўшимча даромад манбаи. Ошхоналар билан йўлга қўйилган ҳамкорлик — тайёр бозор. Куркачилик бўйича аниқ режалар эса келгуси даромад учун пойдевор вазифасини ўтамоқда. Буларнинг барчасини бирлаштириб турган асосий омил эса — меҳнат.

Чунки паррандачиликда натижага эришиш учун ҳар куни эътибор ва масъулият талаб этилади. Паррандаларни ўз вақтида озиқлантириш, улар учун муносиб шароит яратиш, касалликларнинг олдини олиш, ўсиши ва вазнини назорат қилиш — буларнинг барчаси тадбиркордан сабр ва изчилликни талаб этади.

Тонготаровлар оиласининг тажрибаси бир ҳақиқатни яна бир бор тасдиқлайди: катта бизнесни бошлаш учун ҳар доим ҳам улкан ишлаб чиқариш корхонаси ёки катта маблағ шарт эмас. Баъзан хонадондаги кичик имкониятни тўғри баҳолаш, ундан оқилона фойдаланиш ва меҳнат билан қўллаб-қувватлашнинг ўзи етарли. Бугун бир хонадонда парваришланаётган юзлаб паррандалар оила фаровонлигига хизмат қилмоқда. Етиштирилаётган гўшт ва тухум маҳсулотлари аҳоли эҳтиёжини қондиришга ҳисса қўшаётган бўлса, инкубатордан олинаётган жўжалар қўшимча даромад манбаини яратмоқда. Куркачилик эса оиланинг келгуси режалари учун янада катта имкониятларни очмоқда. Энг муҳими, бу тажриба маҳалладаги бошқа хонадонлар учун ҳам ўрнак бўла олади. Зеро, тадбиркорлик — аввало, имкониятни кўра билишдан бошланади.

Вилоят ҳокимлиги матбуот хизмати