Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги "Ўзархив" Агентлиги

2025 йил 14 май куни Тошкент шаҳридаги Ғалаба боғи ёдгорлик мажмуасида “Иккинчи жаҳон уруши йилларида Ўзбекистон меҳнат армияси жангчиларининг жасорати” ҳужжатли архив кўргазмасининг очилиши бўлиб ўтди.

Тадбирда Ўзбекистондан «Ўзархив» агентлиги раҳбарияти, Россия Федерацияси Перм ўлкаси губернатори маъмурияти делегацияси, давлат архивлари ходимлари, Тошкент шаҳридаги олий ўқув юртлари магистрантлари, маҳалла фаоллари, уруш ва меҳнат фахрийлари, маданият ва фан арбоблари иштирок этди.

Тадбирда Ўзбекистон ССР иқтисодиёти ва аҳолисини Ғалабага эришишга сафарбар этиш, Ўзбекистон меҳнат армияси жангчиларининг Ғалабага қўшган ҳиссаси ҳақида маърузалар тингланди.

Сўнгра тадбир меҳмонларига “Иккинчи жаҳон уруши йилларида Ўзбекистон меҳнат армияси жангчиларининг жасорати” кўргазмаси тақдим этилди. Кўргазма билан Перм давлат ижтимоий-сиёсий тарих архиви директори, Россия ҳарбий-тарихий жамиятининг Перм ўлкасидаги минтақавий бўлими раиси S.V. Неганов ва тарих фанлари доктори, профессор, Ўзбекистон Фанлар академияси Тарих институти бош илмий ходими, Ўзбекистон Республикаси Миллий архиви илмий ходими M.S. Исакова таништирдилар.

Кўргазмадан кўзланган асосий мақсад кенг жамоатчиликни, хусусан, ёшларни Иккинчи жаҳон уруши йилларида Ўзбекистон меҳнат армияси жангчиларининг меҳнат жасоратини акс эттирувчи тарихий ҳужжатлар билан таништиришдан иборат.

“Иккинчи жаҳон уруши йилларида Ўзбекистон меҳнат армияси жангчиларининг жасорати” кўргазмаси Иккинчи жаҳон уруши йилларида СССР халқ хўжалигининг турли тармоқларида меҳнат фронтига сафарбар этилган Ўзбекистон ССР аҳолисининг меҳнати билан боғлиқ воқеаларга бағишланган. 1942-1943 йилларда Ўзбекистоннинг 150 мингга яқин вакиллари сафарбар қилинди ва СССРнинг турли вилоятларидаги корхона ва конларга ишга юборилди. Улар артиллерия қуроллари ва самолётларини ишлаб чиқаришда, снарядлар ва гранаталар ишлаб чиқаришда, кўмир қазиб олиш ва ёғоч йиғишда ва бошқа кўплаб ишларда қатнашдилар.

Кўргазмада жами 16 та стенд мавжуд. Стендлар йиғиладиган тузилмаларга ўрнатилган баннерларга ўрнатилади. Кўргазма кўчма ҳисобланади.

Иккита кўргазма стенди Ўзбекистоннинг Иккинчи жаҳон уруши йиллари тарихига бағишланган. Яна иккита стенд СССР аҳолисини меҳнат фронтига сафарбар этишга бағишланган. Тўртта стенд Ўзбекистондан меҳнат армияси жангчиларининг сафарбарлиги, уларнинг Иккинчи жаҳон уруши йилларида Молотов вилояти (Перм ўлкаси)даги меҳнати, турмуши ва кундалик ҳаёти шароитларига бағишланган. Олтита стенд архив маълумотларига кўра, Ўзбекистон меҳнат армияси жангчилари ишлаган Перм корхоналари ва бу корхоналарнинг фронтга етказиб бераётган маҳсулотларига бағишланган.

Кўргазманинг ташкил этилиши ўзбекистонликларнинг уруш йилларида Перм вилояти саноат корхоналаридаги фидокорона меҳнати ва кундалик ҳаётини намойиш этади.

Тадбир давомида архив ҳужжатларини махсус тўплам шаклида тайёрлаш ва нашр этиш, шунингдек, Ўзбекистон ва Перм вилояти архивлари ўртасида илмий-амалий ҳамкорликни давом эттириш юзасидан музокаралар олиб борилди.

Аҳолини, айниқса, ёшларни Иккинчи жаҳон уруши йилларида Ўзбекистон халқларининг қаҳрамонона жасорати билан яқиндан таништириш мақсадида “Иккинчи жаҳон уруши йилларида Ўзбекистон меҳнат армияси жангчиларининг жасорати” кўргазмаси мамлакатимиз ҳудудларида ҳам намойиш этилиши режалаштирилган.