Elektrotexnika sanaatın rawajlandırıwdı jedellestiriw wazıypaları belgilendi
2026-09-11 09:05:00 / Prezentaciyalar

Keyingi jılları elimizde elektrotexnika tarmaǵın rawajlandırıw, qosımsha qunı joqarı ónimlerdi islep shıǵarıw hám eksporttı keńeytiw boyınsha sistemalı jumıslar ámelge asırıldı. Nátiyjede, tarawda óndiris kólemi 2018-jıldaǵı 4,7 trillion sumnan 43,1 trillion sumǵa jetti, eksport 1 milliard dollardan arttı. Búgingi kúnde Ózbekstan elektrotexnika ónimleri 65 mámleketke jetkerip berilmekte.
Tarmaqta ónimlerdiń quramı da ózgermekte. Mıstan tayarlanıp atırǵan ónimlerdiń islep shıǵarılıwı hám eksportı arttı, al arzan bahadaǵı ónimlerdiń úlesi sezilerli dárejede azaydı. Turmıslıq texnika boyınsha ishki talaptıń 80 procenti jergilikli ónimlerdiń esabınan qaplanbaqta, islep shıǵarılıp atırǵan ónimlerdiń 30 procenti eksport etilmekte. Quyash panelleri, joqarı kernewli kabeller, elektromobillerdi quwatlaw stanciyaları, vakuum óshirgishler, joqarı kernewli ajıratqıshlar, ıssılıq nasosları sıyaqlı júzlegen jańa túrdegi ónimler ózlestirildi.
Usı jıldıń jeti ayında tarmaqta 30 trillion sumlıq ónim islep shıǵarıldı, 706 million dollarlıq eksport támiyinlendi. 148 million dollarlıq 16 joybar iske qosılıp, 1,2 mıń jumıs ornı jaratıldı. Jıldıń aqırına shekem 51 trillion sumlıq ónimdi islep shıǵarıw, eksporttı 1,6 milliard dollarǵa jetkeriw, 420 million dollarlıq 67 joybardı iske qosıw wazıypası belgilengen.
Prezentaciyada 2030-jılǵa shekem elektrotexnika hám oǵan baylanıslı sanaatta óndiristiń kólemin 11 milliard dollarǵa, eksporttı 5 milliard dollarǵa jetkeriw, 3 milliard dollarlıq investiciya tartıw, mısqa qosımsha qundı 35 procentke alıp shıǵıw rejeleri kórip shıǵıldı.
Bul ushın elimizde zárúr shiyki zat bazası hám bazar bar. Jılına 150 mıń tonnadan aslam mıs katodı islep shıǵarılmaqta, jańa quwatlıqlar esabınan bul kórsetkish 300 mıń tonnaǵa jetkeriledi. Sonday-aq, 15 gigavattlı quyash hám samal elektr stanciyaların iske qosıw rejelestirilgen bolıp, bul elektrotexnika ónimleri ushın jılına 500 million dollarlıq buyırtpa bazarın qáliplestiredi.
Sonıń menen birge, tarawda sheshiliwi zárúr bolǵan máseleler de bar. Ayırım kárxanalarda aylanıs qarjı ushın kredit alıwda girew támiynatı jetispey atır, mıs shiyki zatın birja arqalı satıp alıwda qolaylı finanslıq instrumentler talap etilmekte, iri xalıqaralıq brendlerdi tartıw ushın kepillengen mexanizmlerdi keńeytiw zárúr. Xalıqtıń turaq jaylar qurılısınıń artıp baratırǵanı da elektrotexnika ónimlerine talaptı arttırmaqta.
Usı múnásibet penen tarmaq kárxanaların finanslıq qollap-quwatlaw boyınsha jańa mexanizmler usınıs etildi. Sonıń ishinde, mıs shiyki zatın satıp alıwda tólemniń 25 procentin kárxanalar, qalǵan 75 procentin “Ózsanaateksport” AJ ámelge asıradı. Kárxanalar bul qarjını 90 kún ishinde jıllıq 6 procentke shekemgi stavkada qaytaradı. Bul maqsetler ushın 50 million dollar resurs qaratıladı.
Endi kreditler boyınsha eksport shártnamaları, qamsızlandırıw polisleri sıyaqlı basqa da támiynat túrlerin de qabıl etiw imkaniyatı jaratıladı. Investiciyalıq joybarlarǵa milliy hám sırt el valyutasında ajıratılǵan kreditlerdiń bir bólegi úsh jıl dawamında qaplap beriledi.
Keminde 50 million dollarlıq investiciya kirgizetuǵın iri xalıqaralıq brend kompaniyalarına salıq jeńillikleri berilip, infrastrukturaǵa iye tayar imaratlar usınıs etildi. Elektrotexnika sanaatı kárxanaları ushın salıq hám bajıxana jeńillikleriniń múddetin 2030-jılǵa shekem sozıw, tutas jergilikli sanaat kárxanaların da qollap-quwatlaw názerde tutılmaqta.
Eksporttı keńeytiw maqsetinde sırt el bazarlarında sawda qoymaxanaların shólkemlestiriw, ónimlerdi sertifikatlaw hám sırtqı bazarlarǵa shıǵarıw processlerin jeńilletiw ilajları kóriledi. Sonday-aq, Awǵanstan, Mongoliya, Qazaqstan hám Irak bazarlarına kompleksli texnologiyalıq sheshimlerdiń eksportın keńeytiw imkaniyatları kórip shıǵıldı.
Tarmaqta innovaciya hám ilimiy-izertlew jumısların kúsheytiw ushın Tórtinshi sanaat revolyuciyası ilimiy-izertlew hám innovaciya orayın shólkemlestiriw usınıs etildi. Oray jańa ónimlerdi sanlı modellestiriw, sınaqtan ótkeriw, lokalizaciyalaw, prototiplerin tayarlaw hám kárxanalarǵa injiniring xızmetlerin kórsetiw menen shuǵıllanadı.
Prezidentimiz juwapkerlerge elektrotexnika sanaatında qosımsha qundı arttırıw, joqarı texnologiyalıq ónimler hám materiallar islep shıǵarıwdı ózlestiriw, jergilikli kárxanalardı globallıq qun shınjırlarına alıp kiriw boyınsha tapsırmalar berdi.
