Medicina hám farmacevtika tarawında kadrlar tayarlaw hám kásiplik rawajlandırıw sisteması jetilistiriledi

Elimizde densawlıqtı saqlaw sistemasın transformaciyalaw, dáslepki medicinalıq járdemniń sapasın arttırıw, zamanagóy klinikalar hám diagnostika imkaniyatların keńeytiw boyınsha keń kólemli jumıslar ámelge asırılmaqta. Bul ózgerisler medicina hám farmacevtika tarawı ushın kadrlar tayarlawdı da zaman talapları tiykarında qayta kórip shıǵıwdı talap etpekte.

Sonlıqtan, medicinalıq bilimlendiriwdi teoriyalıq bilim beriwden kompetenciya hám ámeliy kónlikpelerdi qáliplestiriwge baǵdarlaw, bilimlendiriw baǵdarlamaların xalıqaralıq standartlarǵa sáykeslendiriw, qánigeniń bilimin hám mamanlıǵın qalıs bahalaw hám onıń pútkil miynet jolı dawamında kásiplik rawajlanıp barıwın támiyinleytuǵın bir pútin sistema jaratıw maqset etilgen.

Prezentaciyada, bárinen burın, medicina hám farmacevtika tarawında kadrlar tayarlaw sistemasın jetilistiriw ilajları kórip shıǵıldı. Usınıslar Kembridj, Pensilvaniya hám Garvard universitetleriniń usınısları tiykarında, xalıqaralıq hám jergilikli qánigelerdiń qatnasıwında islep shıǵılǵan.

Bunnan bılay medicinalıq joqarı oqıw orınlarına qabıllaw parametrleri aymaqlar hám medicinalıq mákemelerdiń real talabı, kadrlardıń jetispewshiliginen kelip shıǵıp qáliplestiriledi. Mámleketlik buyırtpa baǵdarlar kesiminde Densawlıqtı saqlaw ministrligi tárepinen tastıyıqlanadı.

2027-2028-oqıw jılınan “Emlew isi” baǵdarınıń ornına 6 jıllıq “Ulıwma medicina” bakalavriat baǵdarlamasın engiziw usınıs etilmekte. Bes jıllıq bilimlendiriwden keyin studentler bir jıl tolıq ámeliy tayarlıqtan ótedi. Baǵdarlamanı tabıslı tamamlaǵan pitkeriwshiler shańaraqlıq shıpaker sıpatında jumıs islew imkaniyatına iye boladı.

Shańaraqlıq medicina boyınsha kadrlar tayarlawǵa ayrıqsha itibar qaratıladı. Rezidentlerdiń shańaraqlıq poliklinikalarda bir waqıttıń ózinde oqıwı hám ámeliyat ótewi jolǵa qoyıladı. Tar taraw qánigelerin tayarlaw bolsa basqıshpa-basqısh rezidenturaǵa ótkerilip, magistratura tiykarınan ilimiy-pedagogikalıq kadrlar tayarlawǵa baǵdarlanadı.

Orta medicina kadrların tayarlawda da jańasha qatnaslar engiziledi. Joqarı maǵlıwmatlı miyirbiykelerdiń diagnoz, emlew hám profilaktika processlerinde shıpakerge jaqın járdemshi sıpatındaǵı ornı arttırıladı.
Farmacevtika bilimlendiriwi óndiris penen ele de tıǵız baylanısadı. Kárxanalardıń talabı tiykarında dual bilimlendiriw keńeytilip, ámeliy sabaqlardıń úlesin arttırıw, studentlerdi dári quralların islep shıǵıwdan baslap, sapa qadaǵalawı hám standartlastırıwǵa shekemgi processlerge tartıw belgilenbekte.

Prezentaciyanıń keyingi bólimi medicina hám farmacevtika xızmetkerlerin mámleketlik dizimnen ótkeriw sistemasın engiziwge baǵıshlandı.

Xalıqqa kórsetilip atırǵan medicinalıq xızmetlerdiń sapası hám qáwipsizligin támiyinlew maqsetinde qánigelerdiń bilim hám ámeliy tayarlıǵın erkin bahalaw sisteması engiziledi.

Barlıq medicina hám farmacevtika xızmetkerlerin qamtıp alatuǵın birden-bir elektron reestr qáliplestiriledi. Ol 16 málimleme bazası menen integraciyalanıp, qánigeniń bilimlendiriwi, mamanlıǵı hám kásiplik jumısına baylanıslı maǵlıwmatlardı bir jerde jıynaw imkaniyatın beredi.

Mámleketlik dizimnen ótiwdi 2027-jıldan ıqtıyarıy, 2030-jıldan bolsa májbúriy tártipte engiziw usınıs etilmekte. Keyin ala mámleketlik dizimnen ótpegen qánige medicinalıq yamasa farmacevtikalıq jumıs penen shuǵıllanıwı múmkin emes.

Bahalaw basqıshpa-basqısh – fundamental hám klinikalıq pánler, keyin bolsa qánigelik boyınsha ámelge asırıladı. Bunıń ushın birden-bir test hám tapsırmalar banki, zamanagóy simulyaciyalıq bazalar shólkemlestiriledi.
Imtixannan óte almaǵan qánigelerge qayta tapsırıw imkaniyatı beriledi.

Jańa sistemada ıqtıyarlı túrde erterek kirgen xızmetkerlerdi xoshametlew de názerde tutılǵan. Imtixannan tabıslı ótip, mámleketlik dizimge kirgizilgen joqarı maǵlıwmatlı shıpaker hám farmacevtika xızmetkerlerine miynetke haqı tólewdiń eń az muǵdarınıń 5 esesine shekem, orta medicina hám farmacevtika xızmetkerlerine 2,5 esesine shekem ústeme tólew usınıs etildi.

Mámleketlik dizimnen ótkeriw hám qánigelerdiń mamanlıǵın bahalaw jumısların shólkemlestiriw ushın óz aldına oray jumısı jolǵa qoyıladı.

Prezentaciyada medicina hám farmacevtika xızmetkerleriniń úzliksiz kásiplik bilimlendiriw sistemasın jetilistiriw máseleleri de kórip shıǵıldı.

Zamanagóy medicinada diagnostika hám emlew usılları, dárilik qurallar hám texnologiyalar jedel jańalanıp atırǵanı sebepli, qánigelerdiń bilim hám ámeliy kónlikpelerin turaqlı arttırıp barıw áhmiyetli ekenligi atap ótildi.

Usı maqsette barlıq medicina hám farmacevtika xızmetkerlerin qamtıp alatuǵın jańa úzliksiz kásiplik bilimlendiriw sisteması engiziledi. Bilimlendiriw provayderleri hám baǵdarlamaları akkreditaciyadan ótkerilip, processler sanlastırıladı.

Sistema kredit-modul principine tiykarlanadı. Joqarı maǵlıwmatlı medicina hám farmacevtika xızmetkerleri hár jılı keminde 50 kredit, orta medicina hám farmacevtika xızmetkerleri bolsa 28 kredit toplawı belgilenbekte. Bul kreditler mámleketlik dizimnen ótiw hám kásiplik mamanlıqtı tastıyıqlawda esapqa alınadı.

Qánigege bilimlendiriw provayderi, baǵdarlama hám oqıw formasın erkin tańlaw huqıqı beriledi. Dástúriy hám aralıqtan bilimlendiriw, onlayn kurslar, jumıs ornında tájiriybe arttırıw, seminar hám treningler sıyaqlı túrli formalardan paydalanıw múmkin boladı.

Xalıqaralıq akkreditaciyadan ótken sırt el baǵdarlamaları hám ilajlarında alınǵan kreditlerdi Ózbekstanda tán alıw mexanizmi de engiziledi.

Úzliksiz kásiplik rawajlanıw orayın shólkemlestirip, oǵan bilimlendiriwdiń sapası, provayderler hám baǵdarlamalardı akkreditaciyalaw, zamanagóy standartlardı engiziw wazıypaların júklew usınıs etildi.

Kásiplik bilimlendiriw baǵdarlamalarında xalıq arasında eń kóp ushırasatuǵın hám ólim qáwpi joqarı bolǵan keselliklerge tiykarǵı itibar qaratıladı. Kardiologiya, qıstawlı medicinalıq járdem hám onkologiya baǵdarlarında jetekshi sırt elli sherikler menen zamanagóy baǵdarlamalar islep shıǵıladı.

Prezidentimiz medicinalıq bilimlendiriw, erkin bahalaw, mámleketlik dizimnen ótkeriw hám úzliksiz kásiplik rawajlanıwdı óz-ara baylanısqan birden-bir sistema sıpatında qáliplestiriw áhmiyetli ekenligin atap ótti.

Juwapkerlerge jańa tártiplerdi basqıshpa-basqısh engiziw, xalıqaralıq standartlardı keńnen engiziw hám ámelge asırılıp atırǵan ózgerisler, bárinen burın, medicinalıq xızmet sapası hám nawqaslardıń qáwipsizligin arttırıwǵa xızmet etiwin támiyinlew boyınsha tapsırmalar berildi.