Atom elektr stanciyasınıń qurılısı hám atomshılar qalashasınıń joybarı kórip shıǵıldı

Atom energetikasın rawajlandırıw mámleketimizdiń energetikalıq qáwipsizligin bekkemlew, turaqlı bazalıq elektr generaciyasın jaratıw hám energiya dereklerin diversifikaciyalawda strategiyalıq áhmiyetke iye.

Integraciyalasqan atom elektr stanciyasınıń joybarı usı jıl 4-iyunnen qurılıstıń jedel basqıshına ótti. Búgingi kúnge shekem reaktor imaratı ushın kotlovan qazıw jumısları tolıq juwmaqlanıp, 1 million kub metrden aslam topıraq qazıp alındı. Fundament plitasının bir bólegine 916 kub metr beton quyıldı. Qurılıs-montajlaw bazasındaǵı 100 gektar maydanda jer jumısları orınlandı.

Házirgi waqıtta qurılıs maydanında 450 jumısshı hám qánige, 100 den aslam arnawlı texnika jumıs alıp barmaqta.

Joybardıń ulıwma bahası 9,5 milliard dollardı quraydı. Processte 3 mıńǵa shamalas túrdegi ónim hám úskenelerden paydalanıladı.

Dáslepki esap-sanaqlarǵa bola, joybarda jergilikli ónimlerdiń úlesi 21 procent yamasa 1,9 milliard dollardı quraydı. Mámleketimiz basshısı bul kórsetkish jeterli emes ekenligin atap ótti.

Joybarda jergilikli ónimlerdiń úlesin keminde 30 procentke jetkeriw, qurılıs-montajlaw jumıslarınıń 65 procentin milliy kárxanalar tárepinen orınlaw jáne 7 mıń jergilikli jumısshı hám qánigeni tartıw wazıypası qoyıldı.

Usı maqsette Forish rayonında 200 gektar maydanda qurılıs materiallarına qánigelesken sanaat zonasın shólkemlestiriw usınıs etildi. Onda keminde 100 birgeliktegi kárxananı jaylastırıw hám texnologiyalar transferi arqalı 15 baǵdarda ónim islep shıǵarıwdı lokalizaciyalaw názerde tutılǵan.

Prezidentimiz bul usınıstı maqullap, sanaat zonası qatnasıwshılarına salıq hám bajıxana jeńilliklerin qollanıw boyınsha qarar joybarın jıldıń aqırına shekem kirgiziwdi tapsırdı.

Onda qurılıstıń sapası hám qáwipsizligi eń tiykarǵı másele bolıwı shárt ekenligi, barlıq jumıslar MAGATE talapları hám xalıqaralıq standartlarǵa tolıq muwapıq ámelge asırılıwı atap ótildi.

Prezentaciyada usı jıl 22-26-iyun kúnleri MAGATEniń kompleksli bahalaw missiyası ótkerilip, Ózbekstan milliy yadrolıq infrastrukturasınıń rawajlanıw jaǵdayına joqarı baha berilgeni atap ótildi.

Stanciyanıń sırtqı injenerlik infrastrukturasın qurıw sheńberinde 388 kilometrlik elektr tarmaqları, 110 kilovoltlı podstanciya, 21 kilometrlik ishimlik hám 120 kilometrlik texnikalıq suw qubırları, 39,5 kilometrlik avtomobil hám 11 kilometrlik temir jol qurıladı.

Mámleketimiz basshısı bul obektlerdiń qurılısında jergilikli ónimler hám xızmetlerdiń úlesin 60-70 procent dárejesinde támiyinlew zárúrligin kórsetip ótti.

Qurılıs dáwirinde jumısshı hám qánigeler jáne olardıń shańaraqların múnásip jasaw sharayatı menen támiyinlew maqsetinde atomshılar qalashasın qurıw rejesi de kórip shıǵıldı.

Eki júz gektar maydanda derlik 33 mıń adamǵa mólsherlengen 10 mıńǵa shamalas, sonıń ishinde, birinshi basqıshta 3 mıń kvartiralı turaq jaylardıń qurılısı názerde tutılǵan.

Qalashada energiya nátiyjeli kóp qabatlı turaq jaylar, mektep hám mektepke shekemgi bilimlendiriw shólkemleri, medicina, sport hám mádeniyat obektleri, dem alıw orınları jáne keń jasıl aymaqlar boladı. Qurılısta zamanagóy ıssılıqtı qorǵaw, alternativ energiya hám “aqıllı” jaqtılandırıw sheshimlerinen paydalanıladı.

Joybardı basqarıw hám texnikalıq qadaǵalawdı kúsheytiw, texnologiyalıq sheshimlerdi erkin ekspertizadan ótkeriw ushın jetekshi sırt el injiniring kompaniyalarınıń qatnasıwında birgeliktegi kárxananı shólkemlestiriw usınısı bildirildi. Sonday-aq, derlik mıń tarawlıq standarttı milliy sistemaǵa beyimlestiriw hám ámeliyatqa engiziw belgilendi.

Stanciyanı keleshekte basqaratuǵın joqarı maman operatorlar, injenerler hám radiaciya qáwipsizligi qánigelerin házirden-aq maqsetli tayarlaw zárúr ekenligi atap ótildi.

Rossiya milliy izertlew yadro universitetiniń Tashkent qalasındaǵı filialın 2023-jıldan berli 216 student pitkergen. Olardıń 83 i Qıtay, Vengriya, Franciya, Italiya hám Koreyanıń jetekshi joqarı oqıw orınlarında magistratura hám aspiranturada bilim alıwdı dawam ettirmekte. Jáne 100 qánige mámleketimizdiń tórt joqarı bilimlendiriw mákemesinde tayarlanbaqta.

“Ózatom” agentligi hám AES qurılısı direkciyasınıń wazıypaları keńeyip atırǵanınan kelip shıǵıp, olardıń shólkemlestiriwshilik hám kadrlar potencialın basqıshpa-basqısh bekkemlew usınısları da kórip shıǵıldı.

Mámleketimiz basshısı atom stanciyası hám atomshılar qalashasınıń qurılısın joqarı sapada, qáwipsiz hám belgilengen múddetlerde ámelge asırıw, jergilikli kárxanalardıń qatnasıwın keńeytiw, infrastrukturalıq hám kadrlar tayarlaw jumısların úzliksiz shólkemlestiriw boyınsha juwapkerlerge anıq tapsırmalar berdi.