Energetika tarawındaǵı joybarlardı jedellestiriw ilajları dodalandı
2026-02-24 09:00:00 / Májilisler

Sın kózqarastan tallaw ruwxında ótken májiliste atap ótilgenindey, mámleketimizde elektr energiyası boyınsha ulıwma generaciya quwatlıqları 25,8 mıń megavattqa jetti. Sonnan quyash, samal hám gidroenergetika 8 mıń megavattı, yaǵnıy ulıwma kólemniń 31 procentin quramaqta. 2026-jılı elektr energiyasın islep shıǵarıw kólemin 90 milliard kilovatt-saatqa jetkeriw rejelestirilgen bolıp, bul 2020-jılǵa salıstırǵanda 40 procentke ósiw degeni.
Usı jılı ekonomikalıq ósiw hám tarmaqlarda óndiris kólemleriniń artıwı esabınan elektrden paydalanıw jáne 1 milliard kilovatt-saatqa artıwı kútilmekte. Usı múnásibet penen xalıq hám ekonomika talaplarına sáykes túrde energiya resursların úzliksiz jetkerip beriw, tarmaqlardı jańalaw, investiciyalardı kóbeytip, iri joybarlardı óz waqtında iske qosıw birinshi gezektegi wazıypa sıpatında belgilendi.
Búgingi kún jaǵdayına bola, janılǵı-energetika kompleksindegi investiciya portfeli 133 joybardı qamtıp alǵan bolıp, ulıwma bahası 51,4 milliard dollardı quramaqta. Sonnan 43 milliard dollarlıq 73 iri joybar boyınsha sistemalı qatnas jasap, jıldıń aqırına shekem 6 mıń 770 megavatt jańa quwatlıqlardı iske qosıw zárúr ekenligi kórsetip ótildi. Bul 2,8 mıń megavatt quyash, 2,5 mıń megavatt ıssılıq, 470 megavatt samal, 68 megavatt gidroenergetika quwatlıqları hám 884 megavatt energiya saqlaw sistemaları bolıp esaplanadı.
Biraq ayırım joybarlardı kelisiw hám jer ajıratıwǵa baylanıslı processlerde hár qıylı nemquraydılıqlarǵa jol qoyılıp atırǵanı aqıbetinde bar joybarlardı keńeytiw hám jańaların baslaw keyinge qaldırılıp atırǵanı sınǵa alındı. Juwapkerlerge jer ajıratıw hám kategoriyasın ózgertiw jumısların jedellestiriw tapsırıldı.
Ulıwma etip aytqanda, orınlarda energetikanı rawajlandırıw hám energiyanı únemlewdi támiyinlewde Energetika ministrligi hám hákimlikler tıǵız birge islesiw hám muwapıqlasıw tiykarında islewi zárúr ekenligi atap ótildi.
Joybarlardı ámelge asırıwda jergilikli islep shıǵarıwshılar hám ónimlerdiń qatnasın jáne de keńeytiw áhmiyetli ekeni atap ótildi. 2025-jılı investiciyalıq joybarlarda jergilikli komponenttiń úlesi 737 million dollardı quraǵan bolsa, 2026-jılı bul kórsetkishti 1 milliard dollardan arttırıw maqset etilgen.
Sonıń ishinde, ótken jılı transformator islep shıǵarıw zavodı iske qosıldı. Usı jılı jańa túrdegi kabel hám muftalardı, samal elektr stanciyalarınıń mináraların hám páriklerin lokalizaciyalaw joybarların iske qosıw, energiyanı saqlaw sistemaların lokalizaciyalaw joybarın baslaw rejelestirilgen.
Elektr energiyasın islep shıǵarıw kólemi artıp atırǵan sharayatta onı tutınıwshılarǵa óz waqtında jetkerip beriw máselesi áhmiyetli ekeni, biraq qosımsha joqarı kúshleniwli magistral tarmaqlar qurılmasa, generaciya quwatlıqlarınıń tutınıw kóleminen artıp ketiw qáwpi bar ekenligi kórsetip ótildi. Ótken jılı elektr tarmaqların rawajlandırıwǵa ajıratılǵan qarjılardı ózlestiriw páti jeterli emesligi atap ótildi.
Usı múnásibet penen jaqın jıllarda jámi 602 kilometr uzınlıqtaǵı “Tolimarjon – Soǵdiyana,” “Sırdárya – Halqa” hám “Qarakól – Nurabad” liniyaların, 2030-jılǵa shekem “Jańa Angren – Namangan” tarmaǵı jáne “Namangan” podstanciyasın qurıw rejeleri haqqında málimleme berildi. Tashkent qalasında 75 kilometr joqarı kúshleniwli tarmaqlar hám 5 podstanciyanı qurıw, 69 kilometr tarmaq hám 18 podstanciyanı modernizaciyalaw, 638 kilometr tómen kúshleniwli tarmaqlar hám 161 transformator shaqapshaların modernizaciyalaw tapsırıldı.
Qońsı mámleketler menen energetika sistemaların integraciyalaw esabınan oypatlıq wálayatlarında elektr támiynatın jaqsılaw rejeleri de dodalandı. “Surxon – Puli-Xumri” joqarı kúshleniwli tarmaǵı hám onıń podstanciyalarınıń qurılısın jedellestiriw wazıypası qoyıldı.
Energiya nátiyjeliligi baǵdarında ele kóp jumıslar isleniwi kerek ekenligi atap ótildi.
Taraw hám tarmaqlarda 2026-jılda elektr 4 milliard 378 million kilovatt-saat elektr energiyası, 2 milliard 840 million kub metr tábiyǵıy gazdi únemlew ushın sistemalı hám mánzilli ilajlar kóriw zárúr ekenligi kórsetip ótildi. Iri kárxanalarda óndiris kólemin ózgertpegen halda energiya jumsalıwın keminde 10 procentke azaytıw, tarmaqlar hám sociallıq obektlerde energiya nátiyjeliligin arttırıw ushın 200 million dollar resurs tartıw ilajları belgilendi.
Respublika aymaqlarında ıssılıq hám kogeneraciya orayların qurıw baǵdarlamasın islep shıǵıw hám ámelge asırıw tapsırıldı. Tashkent qalasınıń hár bir rayonında birewden kogeneraciya orayın shólkemlestiriw jumısları dawam ettiriledi, Yunusabad tájiriybesi tiykarında aymaqlarda 7 kogeneraciya orayları qurıladı. Íssılıq stanciyaları gúzgi-qısqı máwsimde turaqlı islewin támiyinlew maqsetinde olar ushın suyıltırılǵan gazdi saqlaw infrastrukturasın qurıw máselesin úyrenip, usınıslar kirgiziw tapsırıldı.
Májilis juwmaǵında Prezidentimiz strategiyalıq joybarlardı óz waqtında iske qosıw, magistral hám bólistiriwshi tarmaqlardı jedel rawajlandırıw, energiya nátiyjeliligin arttırıw boyınsha qosımsha tapsırmalar berdi.

