Nawayı wálayatında reformalardıń nátiyjeliligi hám tiykarǵı wazıypalar dodalandı

Burın Nawayı sanaatı degende tiykarınan Nawayı kán-metallurgiya kombinatı, “Nawayıuran,” “Nawayıazot,” “Qızılqumcement” sıyaqlı iri tarmaq kárxanaları názerde tutılǵan, investiciya da, jumıs orınları da, ekonomikalıq ósiw de áyne usı kárxanalardıń jumısına baylanıslı edi.

Aymaqlardı kompleksli rawajlandırıw, ekonomikanı diversifikaciyalaw hám jańa ósiw noqatların anıqlaw boyınsha alıp barılıp atırǵan jumıslar nátiyjesinde 2025-jılı iri tarmaq kárxanalarına baylanıslı bolmaǵan aymaqlıq investiciyalardıń kólemi 1,4 milliard dollarǵa jetti. 2026-jılı bul kórsetkishti 2 milliard dollarǵa jetkeriw maqset etilgen.

Sonıń menen birge, ótken jılı wálayatta makroekonomikalıq turaqlılıq támiyinlendi. Jalpı aymaqlıq ónim 168 trillion sumdı qurap, 7,7 procentke ósti. Sanaat ónimlerin islep shıǵarıw kóleminde 8,3 procent, awıl xojalıǵında 4,7 procent, xızmetler tarawında bolsa 13,7 procent ósiw baqlandı. 161 mıń jańa jumıs ornı jaratıldı, jumıssızlıq hám kámbaǵallıq dárejesi 4,2 procentke tústi.
Prezidentimizdiń atap ótkenindey, hár bir rayon hám qalanı olardıń salıstırmalı ústinliklerinen kelip shıqqan halda rawajlandırıw zárúr.

Atap aytqanda, Nurata hám Ǵazǵanda pardozlaw tasları hám turizm, Tamdı hám Úshqudıqta taw-kán sanaatı, Náwbáhárde toqımashılıq hám baǵshılıq, Kenimexta jaylaw sharwashılıǵı, Zarafshanda zergerlik hám málimleme texnologiyaları, Karmanada ximiya sanaatı hám mádeniy turizm, Nawayı qalasında bolsa mashina qurılısı hám servis tarawları boyınsha úlken potencial bar ekenligi kórsetip ótildi.

Sonıń menen birge, sanaattıń rawajlanıwı aymaqlar kesiminde teń salmaqlı emes ekeni atap ótildi. Wálayat boyınsha jan basına sanaat óniminiń kólemi 177 million sumdı qurasa da, Tamdı, Nurata, Xatirchi, Náwbáhár hám Qızıltepa rayonlarında bul kórsetkish respublikalıq ortasha dárejeden tómen bolıp qalmaqta. Tamdı hám Nurata mramor, kvarc hám bazalt sıyaqlı tábiyǵıy resurslarǵa bay.

Usı múnásibet penen Nurata rayonında 50 gektar maydanda granit sanaat parkin, qayta islew klasteri hám pardozlaw tasları bazarın shólkemlestiriw, Xatirchi rayonında 50 gektar maydanda kishi sanaat zonasın iske qosıp, 100 million dollarlıq joqarı qunlı joybarlardı jaylastırıw usınısları maqullandı. Pardozlawshı taslar islep shıǵarıwdı bir neshe esege arttırıw wazıypası qoyıldı.

Bul quwatlıqlardı kadrlar menen támiyinlew maqsetinde Nawayı sanlı texnologiyalar texnikumında taw-kán hám ximiya sanaatı ushın kadrlar tayarlaw orayı shólkemlestiriledi.
Ulıwma, usı jılı wálayatqa 4,2 milliard dollar sırt el investiciyasın tartıp, eksport kólemin 1,5 milliard dollarǵa jetkeriw áhmiyetli ekenligi atap ótildi.

Májiliste wálayattıń kishi hám orta kárxanaların qollap-quwatlaw, olardı lokalizaciyalawǵa keńirek tartıw zárúrligi atap ótildi.
Awıl xojalıǵı baǵdarında da bar imkaniyatlar tolıq iske qosılmay atırǵanı kórsetip ótildi, sebebi wálayattaǵı 9 million gektar jaylaw qoyshılıq, túyeshilik hám jılqıshılıqtı ekonomikanıń drayverine aylandırıw ushın jeterli. Sharwashılıqtı rawajlandırıw maqsetinde 2026-jılı sırt elden mayda múyizli qaramal, hasıl tuqımlı túye hám atlar alıp kelinedi.

Ulıwma etip aytqanda, wálayattaǵı 3,3 million gektar jaylaw joybarlaw kózqarası tiykarında awıl xojalıǵı aylanısına kirgiziledi. Qıtaydıń shólistanlıqqa qarsı gúresiw tájiriybesi tiykarında Nawayıda shólistanlıqtı saplastırıwǵa qaratılǵan joybarlar ámelge asırıladı.
Wálayat bilimlendiriw tarawında da respublikada jetekshi aymaqlardan biri esaplanadı. Joqarı bilimlendiriwge qamtıp alıw 71 procentti quramaqta, ótken jılı 10 mektep pitkeriwshileri joqarı oqıw orınlarına kiriw boyınsha 100 procentlik nátiyjege eristi.

Jańa oqıw jılınan baslap Nawayı hám Zarafshan qalalarında “Bir mektep – bir IT klass” principi tiykarında qánigelesken klasslar ashıw usınıs etildi. Bunıń ushın wálayattan 100 oqıtıwshı IT hám jasalma intellekt baǵdarlarında paytaxtta hám sırt elde tájiriybe arttıradı, Tashkent málimleme texnologiyaları universitetiniń Zarafshan filialında jasalma intellekt hám kiberqáwipsizlik baǵdarında kúndizgi bilimlendiriw baǵdarlaması jolǵa qoyıladı.

Májiliste turizm tarawı da dodalandı. 2026-jılı Nawayı wálayatına 600 mıń sırt elli hám 3 million jergilikli turistti tartıw, 72 jańa jaylastırıw quralın iske qosıw hám 500 jańa jumıs ornın jaratıw rejelestirilgen.
Bunıń ushın rayon hám qalalar orayındaǵı 65 máhálleni baylanıstırıwshı kósheler, jaǵalıq hám jol boyı aymaqlarında sawda, kewilashar hám dem alıw orayları qurıladı, sonday-aq, turistlik potencialı joqarı bolǵan 18 máhállede miyman úyleri shólkemlestiriledi. Xalıqaralıq jollar boyındaǵı 15 máhállede sawda hám xızmet kórsetiw obektleriniń jumısı jolǵa qoyıladı.

Nurata rayonında “Naǵıslar hám nurlar” milliy kesteshilik orayın shólkemlestiriw, Xatirchi rayonında Langar hám Angidon máhállelerin turizmge qánigelestirilgen halda rawajlandırıw, Nurata hám Konimex rayonlarındaǵı 4 awıldı turizm awılına aylandırıw rejelestirilgen.
“Awır” rayon sıpatında belgilengen Náwbáhár rayonındaǵı “Sarmishsay” aymaǵı átirapında dem alıw hám kewilashar orın shólkemlestiriw boyınsha master reje islep shıǵıp, turistler aǵımın 3 esege arttırıw hám 200 den aslam jumıs ornın jaratıw imkaniyatı bar ekenligi atap ótildi.

Nawayı qalasındaǵı Áliysher Nawayı baǵı, Jaslıq kóli hám olardıń átirapındaǵı aymaqlar búgingi kúnniń talaplarına tolıq juwap bermeytuǵını atap ótilip, olardı bir pútin halda rawajlandırıw arqalı xalıq ushın qolaylı hám zamanagóy dem alıw sharayatların jaratıw áhmiyetli ekenligi atap ótildi.

Karmana qalasında turizmdi rawajlandırıw ushın úlken potencial bar. Samarqandtan Buxaraǵa jol tartıp atırǵan turistlerdi áyyemgi Ullı jipek jolı boyında jaylasqan bul qalada jáne bir kún uslap qalıw imkaniyatı bar. Usı múnásibet penen Qasım shayx xanaqası hám Mirsaid Bahrom zıyarat etiw ornı, Eski qala bazarı hám “Jańa áwlad” baǵı negizinde “Áyyemgi Karmana” mádeniyat hám turizm orayın shólkemlestiriw usınısı qollap-quwatlandı.

Saudiya Arabstanı, Qatar hám Birlesken Arab Ámirlikleri tájiriybesin úyrenip, Nawayı aymaǵınıń úlken bólegin iyelegen shól hám jaylawlarda turizmdi rawajlandırıw zárúr ekenligi atap ótildi.
Sociallıq hám injenerlik infrastrukturanı jaqsılaw jumısların dawam ettiriw tapsırıldı. Atap aytqanda, Nawayı, Zarafshan,

Úshqudıq hám Zafarabad qalalarında ońlawǵa mútáj bolıp qalǵan 312 kilometr ishimlik suwı hám 124 kilometr aqaba suw qubırların 2026-2028-jıllarda basqıshpa-basqısh jańasına almastırıw rejelestirilgen. Sonday-aq, wálayattaǵı barlıq mektep, baqsha hám medicina mákemelerinde zamanagóy sanitariyalıq sharayatlardı jaratıw wazıypası qoyıldı.
Májilis juwmaǵında mámleketimiz basshısı bildirilgen reje hám usınıslardı maqullap, olardıń orınlanıwı xalıqtıń turmısına anıq ózgerisler alıp keliwi kerek ekenligin atap ótti hám juwapkerlerge tiyisli kórsetpeler berdi.