Dori vositalari va biologik faol qöşimçalar
2026-10-26 14:10:00 / Yangiliklar
Biologik faol qöşimçalarning sportdagi örni
Sportda yuqori natijalarga erişişda muvozanatli ovqatlaniş, muntazam maşğulotlar va yetarli dam oliş muhim ahamiyatga ega. Vitaminlar, minerallar, oqsil preparatlari va boşqa biologik faol qöşimçalar (BFQ) ayrim hollarda sportçining oziq moddalarga bölgan ehtiyojini qondirişga yordam beradi.
Biroq barça sportçilarga qöşimçalar zarur emas. Ularni tanlaşda sportçining individual ehtiyojlari, soğliği va mahsulotning xavfsizligi hisobga olinişi lozim.
BFQ tarkibi va doping xavfi
Ayrim biologik faol qöşimçalar taqiqlangan moddalarni saqlaşi yoki işlab çiqariş jarayonida ular bilan ifloslanişi mumkin. Mahsulotning «tabiiy» deb reklama qilinişi yoki qonuniy sotilişi uning antidoping nuqtayi nazaridan xavfsizligini kafolatlamaydi.
Asosiy xavf omillari:
- Yorliqda körsatilmagan moddalar mavjudligi.
- Işlab çiqariş jarayonidagi zararlaniş.
- Tarkib haqida töliq bölmagan ma’lumotlar.
- Norasmiy savdo kanallaridan xarid qiliş.
- Mahsulotni tekşirmasdan, boşqalarning tavsiyasi asosida qabul qiliş.
Mahsulotni tanlaşda nimalarga e’tibor beriş kerak?
BFQni qabul qilişdan oldin uning tarkibi, faol moddalar miqdori, işlab çiqaruvçisi, partiya raqami va yaroqlilik muddatini tekşiriş zarur.
Şuningdek, mahsulotning mustaqil laboratoriya sinovlaridan ötganligi haqidagi ma’lumotlarni körib çiqiş mumkin. Informed Sport va NSF Cyertifiyed for Sport kabi dasturlar xavfni kamaytirişga yordam beradi, ammo mutlaq kafolat bermaydi.
Mahsulotning tarkibi yoki kelib çiqişi şubhali bölsa, undan foydalanişdan voz keçiş maqsadga muvofiq.
WADA taqiqlangan moddalar röyxatini tekşiriş
Mahsulot tarkibidagi faol moddalarni Butunjahon antidoping agentligi (WADA)ning amaldagi Taqiqlangan röyxati bilan soliştiriş muhim. Bunda moddaning xalqaro nomi va boşqa nomlanişlarini ham hisobga oliş kerak.
Yorliqda taqiqlangan modda nomining körsatilmaganligi uning mahsulotda mutlaqo yöqligini anglatmaydi. Şubha tuğilganda sport şifokori yoki antidoping mutaxassisi bilan maslahatlaşiş lozim.
Sportçining antidoping qoidalari böyiça javobgarligi
WADA Butunjahon antidoping kodeksining 2.1-moddasiga köra, sportçi namunasida taqiqlangan modda, uning metabolitlari yoki markerlarining mavjudligi antidoping qoidabuzarligi hisoblanişi mumkin.
Sportçi moddaning organizmiga qanday tuşganidan qat’i nazar, öz organizmiga tuşadigan moddalar uçun javobgar hisoblanadi. Mahsulot tarkibini bilmaganlikning özi javobgarlikdan avtomatik ravişda ozod etmaydi.
Şu sababli mahsulot qadoqlari, xarid çeklari, partiya raqami va qabul qilişga oid ma’lumotlarni saqlaş tavsiya etiladi. Bunday hujjatlar zarurat tuğilganda holatni örganişga yordam berişi mumkin.
Dori vositalarini qabul qiliş va şifokor bilan maslahatlaşiş
Sportçi kasallik yoki jarohat sababli dori qabul qilişi kerak bölsa, şifokorga sportçi ekanini va antidoping talablariga rioya qilişi zarurligini bildirişi lozim.
Dori vositasining faol moddasini tekşiriş, zarur hollarda muqobil davolaş usullarini körib çiqiş va terapevtik istisno (TI) oliş zaruratini aniqlaş muhim. TI tegişli tibbiy mezonlar va hujjatlar asosida belgilangan tartibda körib çiqiladi.
Biologik faol qöşimçalar va dori vositalarini tanlaşda ehtiyotkorlik sportçining soğliği, sportdagi obrösi va kelajagini himoya qilişga xizmat qiladi. Mahsulotni qabul qilişdan oldin uning tarkibini tekşiriş, şifokor bilan maslahatlaşiş va antidoping talablariga rioya etiş zarur.