Bandligi taʼminlanmagan, ishlash istagida boʻlgan ayollarni imkoniyat, imtiyozlardan foydalanishga yoʻnaltirish boʻyicha vazifalar belgilandi

Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hamda barcha tuman (shahar)lardan studiyalaridan hududiy boʻlinmalar rahbarlari, mahallalardagi xotin-qizlar faollari ishtirok etgan tadbirda Bosh vazir oʻrinbosari tomonidan “Ayollar daftari” tizimining 7-bosqichi doirasidagi chora-tadbirlarni amalga oshirish (Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 12-maydagi 239-son qarori ijrosi) hamda  Oila va xotin-qizlar maskanlari faoliyatini hududlarda samarali tashkil etish (Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 19-maydagi 257-son qarori ijrosi) boʻyicha batafsil tushuntirishlar berildi. 

“Muhtaram Prezidentimizning tashabbuslari bilan joriy etilgan “Ayollar daftari” tizimining ijrosi yuzasidan 5 yildan buyon shugʻullanib kelmoqdamiz. Shu vaqtga qadar “Ayollar daftari” tizimining 6 ta bosqichi orqali Respublika boʻyicha jami 4 mln 538 ming nafar ehtiyojmand xotin-qizlarga amaliy yordam berildi. Birgina oʻtgan yilning oʻzida “Ayollar daftari” tizimining 6-bosqichida jami 1 mln 22 ming nafar xotin-qizlarga ijtimoiy yordamlar koʻrsatildi. Albatta, ushbu natijalarga erishishda oila va xotin-qizlar tizimi, ayniqsa, xotin-qizlar faollari hissasi juda kattadir. Endi ayol daftarga kiritilgan kunidanoq uning oldida aniq yoʻl xaritasi boʻladi: qanday yordam beriladi, qachon beriladi, bunga kim masʼul. Va bu yordam u doimiy daromadga ega boʻlguncha, jamiyatda oʻz oʻrnini topib olguncha davom etadi” — dedi Bosh vazir oʻrinbosari.

Taʼkidlanganidek, “Ayollar daftari” tizimining yangi – 7-bosqichi doirasida toifalar 6 tadan 5 taga kamaytirilib, ayollarga koʻrsatiladigan xizmatlar soni 23 tadan 46 taga oshirildi. Jumladan, 1-toifadagi – bandligi taʼminlanmagan, ishlash istagida boʻlgan xotin-qizlarga koʻrsatiladigan yordam yoʻnalishlari 4 tadan 14 taga oshirildi.

Xususan, ishsiz xotin-qizlarni kasb-hunarga oʻqitish va subsidiya berish, usta-shogird tizimi asosida kasb-hunar oʻrgatayotgan hunarmandlarni qoʻllab-quvvatlash, onlayn bozorlar orqali ayollarning bandligini taʼminlash, daromadini oshirish, tadbirkorlikni rivojlantirish uchun subsidiyalar ajratish kabi yangi imkoniyatlar belgilandi.

Seminarda Xorazm va Namangan viloyatlari hokim oʻrinbosarlari – Oila va xotin-qizlar boshqarmalari boshliqlarining ushbu yoʻnalishdagi hisobotlari va rejalari tinglandi.

Eng muhim jihatlardan biri endilikda “usta-shogird” anʼanasi davlat tomonidan moliyaviy qoʻllab-quvvatlanadigan mexanizmga aylandi: mahalladagi tajribali hunarmand ayol yosh qizlarga kasb oʻrgatsa, davlat ham ustaga, ham shogirdga subsidiya ajratadi. Bu yondashuv hunarni avloddan avlodga oʻtkazish bilan birga, ishsiz ayollarning daromadga ega boʻlishi xizmat qiladi.

Ilgari hunarini uyda ishlatib, mahsulotini sota olmay yurgan ayol uchun onlayn savdo platformalariga chiqish imkoni yaratildi: sayt yaratish, reklama va elektron savdo maydonchalariga kirish xarajatlari uchun 12 mln 360 ming soʻmgacha subsidiya ajratiladi. Bu ayolning bozorga chiqishidagi asosiy toʻsiqni – moliyaviy imkoniyatsizlikni – bartaraf etuvchi yangi qadamdir.

Tizimga kiritilgan yana bir yangi yoʻnalish – jazoni ijro etish muassasalaridan ozod boʻlgan ayollarga ham davlat tomonidan koʻmak koʻrsatilishi belgilandi. Jamiyatga qaytayotgan bu ayollarga ish bergan tadbirkorga subsidiya beriladi. Bu ijtimoiy moslashuvning davlat tomonidan kafolatlanishini anglatadi.

Yangi Nizomga koʻra, endilikda bir martalik moddiy yordam turi “Ayollar daftari” tarkibidan chiqarildi. Uning oʻrniga ehtiyojmand ayolning muammosini tizimli hal etadigan yordam turlari – daromad manbaini aniqlash, salomatligini mustahkamlash, ruhiy holatini yaxshilash, huquqiy savodxonligini oshirish kabi kompleks yordamlar taklif etiladi.

Muhim tizimli yangilik: har bir ehtiyojmand ayol uchun individual dastur tuziladi. Dasturda unga koʻrsatiladigan yordam turlari, muddatlari va masʼul tashkilotlar aniq koʻrsatiladi. Individual dastur faqat “mahalla yettiligi”, masʼul tashkilot rahbarlari va ayolning shaxsiy roziligi bilan kuchga kiradi.

Seminarda Vazirlar Mahkamasining 257-son qarori ijrosi yuzasidan ham aniq vazifalar belgilandi. Oila va xotin-qizlar maskanlarida psixolog, huquqshunos va tibbiyot mutaxassislari shartnoma asosida bepul xizmat koʻrsatadi, xarajatlar “Ayollar daftari” jamgʻarmasidan qoplanadi.

Nikohlanuvchi yoshlar FHDYO organlari orqali oilaviy hayotga tayyorlash kursiga majburiy tartibda yoʻnaltiriladi. Zoʻravonlikdan jabrlangan, “Himoya orderi” olgan ayollar esa maskanlar tizimi orqali reabilitatsiyaga toʻliq qamrab olinadi.

Qoʻmita raisi Zulayho Maxkamova masʼullarga har ikkala qaror ijrosini taʼminlash, natijalarni muntazam tahlil qilish va istiqboldagi rejalarni belgilab olish yuzasidan aniq topshiriqlar berdi.