GENDER TENGLIKNING HUQUQIY ASOSLARI
2026-10-02 11:25:00 / Yangiliklar

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida xotin-qizlar va erkaklarning teng huquqliligi kafolatlangan.
Konstitutsiyaga ko‘ra, davlat xotin-qizlar va erkaklarga jamiyat va davlat hayotining barcha sohalarida teng huquq va imkoniyatlarni ta’minlaydi.
Bu norma ta’lim, mehnat, davlat va jamiyat boshqaruvi, ijtimoiy himoya hamda boshqa sohalarda teng imkoniyatlarning huquqiy asosini tashkil etadi.
“Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risida”gi Qonun
2019-yil 2-sentabrda O‘zbekiston Respublikasining O‘RQ-562-son “Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risida”gi Qonuni qabul qilingan. Qonunning asosiy maqsadi xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlarni ta’minlash sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat. Lex.uz
Qonunda gender tenglikni ta’minlashning asosiy prinsiplari belgilangan. Ular:
- qonuniylik;
- demokratizm;
- xotin-qizlar va erkaklarning teng huquqliligi;
- jins bo‘yicha kamsitishga yo‘l qo‘ymaslik;
- ochiqlik va shaffoflik. Lex.uz
Mazkur Qonun bilan xotin-qizlar va erkaklarning ta’lim olish, mehnat qilish, tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanish, davlat va jamiyat boshqaruvida ishtirok etish hamda boshqa sohalarda teng huquq va imkoniyatlari kafolatlangan. Lex.uz
“Xotin-qizlarni tazyiq va zo‘ravonlikdan himoya qilish to‘g‘risida”gi Qonun
2019-yil 2-sentabrda O‘RQ-561-son “Xotin-qizlarni tazyiq va zo‘ravonlikdan himoya qilish to‘g‘risida”gi Qonun ham qabul qilingan.
Mazkur qonun xotin-qizlarni tazyiq va zo‘ravonlikdan himoya qilish, ularning huquq va qonuniy manfaatlarini ta’minlash hamda bunday holatlarning oldini olishga qaratilgan huquqiy mexanizmlarni belgilaydi. Lex.uz
Mehnat va tadbirkorlik sohasida teng imkoniyatlar
Gender tenglik tamoyili iqtisodiy va mehnat munosabatlarida ham qo‘llaniladi.
Qonunchilikka ko‘ra, xotin-qizlar va erkaklar:
- ishga joylashishda;
- teng mehnat uchun teng haq olishda;
- xizmatda ko‘tarilishda;
- qayta tayyorlash va malaka oshirishda;
- tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishda
teng huquq va imkoniyatlarga ega. Lex.uz
Ta’lim sohasida teng imkoniyatlar
Davlat xotin-qizlar va erkaklarning ta’lim olish, qayta tayyorlash va malaka oshirishning barcha turlaridan foydalanishida teng imkoniyatlar yaratilishini ta’minlaydi. Lex.uz
Oilaviy munosabatlarda tenglik
Qonunchilikda xotin-qizlar va erkaklarning oilaviy munosabatlarda teng huquq va majburiyatlarga ega ekanligi belgilangan.
Oila, onalik, otalik va bolalik davlat muhofazasidadir. Lex.uz
Asosiy huquqiy hujjatlar
1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi
2. O‘zbekiston Respublikasining “Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risida”gi Qonuni — O‘RQ-562, 02.09.2019
3. O‘zbekiston Respublikasining “Xotin-qizlarni tazyiq va zo‘ravonlikdan himoya qilish to‘g‘risida”gi Qonuni — O‘RQ-561, 02.09.2019
4. Gender tenglikni ta’minlashga qaratilgan boshqa normativ-huquqiy hujjatlar va davlat dasturlari.
Xulosa
Gender tenglik — xotin-qizlar va erkaklarning huquq va imkoniyatlarini ta’minlash, ularning jamiyat va davlat hayotining barcha sohalarida teng ishtirok etishi uchun sharoit yaratishning muhim tamoyilidir.
Mirzacho‘l tumanida ham gender tenglik sohasidagi qonunchilikni aholi o‘rtasida keng targ‘ib qilish, xotin-qizlarning huquqiy savodxonligini oshirish va ularning ijtimoiy-iqtisodiy faolligini qo‘llab-quvvatlashga alohida e’tibor qaratilmoqda.
Rasmiy manba: LexUZ — O‘RQ-562-son Qonun
Mirzacho‘l tumani hokimligi Axborot xizmati
