Яширин иқтисодиётга қарши кураш: 2026 йилнинг биринчи чорагида 90,6 миллиард сўмлик зарар аниқланди
2026-04-17 11:25:00 / Янгиликлар
Ҳисобот даврида фойдали қазилмаларни ноқонуний қазиб олиш ҳолатларини чеклаш мақсадида жами 195 та назорат тадбири ўтказилди. Тадбирлар натижасида 4,5 миллион куб метр ҳажмдаги қазилма бойликлар ноқонуний равишда олингани маълум бўлди. Дастлабки ҳисоб-китобларга кўра, ушбу ҳуқуқбузарликлар давлат манфаатларига 90,6 миллиард сўм миқдорида зарар етказган. Ҳолат юзасидан тўпланган ҳужжатлар қонуний чора кўриш учун ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларига топширилди.
Шу билан бирга, давлат бюджети тушумларини кўпайтириш ва солиқ базасини кенгайтиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Текширишлар давомида солиққа тортиладиган базадан яширилган қўшимча 0,27 миллион куб метр ҳажмдаги қазилмалар аниқланди. Ҳозирда ушбу ҳажм бўйича тегишли солиқ тўловларини ундириш мақсадида ҳудудий солиқ бошқармалари билан тезкор маълумот алмашинуви йўлга қўйилган.
Тизим ичида коррупцияга қарши курашиш чоралари ҳам қатъийлаштирилди. Тадбирлар Инспекциянинг марказий аппарати, 5 та ҳудудий бошқарма, 3 та кон-техника инспекцияси ҳамда Ҳарбийлаштирилган кон-қутқарув қисмини тўлиқ қамраб олди. Соҳага оид тасдиқланган дастурдаги барча вазифалар ижроси муддатида таъминланди.
Ҳуқуқий асосларни мустаҳкамлаш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 6 январдаги топшириғи ҳамда Инспекция бошлиғининг 2025 йил 30 декабрдаги 42-сон буйруғи асосида ички меъёрий ҳужжатларга ўзгартиришлар киритилди. Шунингдек, 2026 йил 24 январдаги 123-сон буйруқ билан коррупция ҳақида хабар берган шахсларни рағбатлантириш тартиби тасдиқланди.
Очиқликни таъминлаш борасида Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 14 июндаги ПФ-154-сон Фармони талабларига мувофиқ, 19 турдаги ижтимоий аҳамиятга молик маълумотлар Инспекция веб-сайтида эълон қилинди.
Ушбу натижалар назорат тизимининг нафақат жазо чоралари, балки иқтисодий барқарорликни таъминловчи механизм сифатида шаклланаётганини кўрсатади. Ноқонуний қазишмаларнинг чекланиши ва солиқ базасининг кенгайиши давлат бюджетига тушумларни ошириш билан бирга, тадбиркорлар ўртасида соғлом рақобат муҳитини яратади. Қонунийликнинг таъминланиши ер ости бойликларини келажак авлод учун асраб қолишнинг иқтисодий кафолатидир.