Ер қаъридан ноқонуний фойдаланган шахсга нисбатан суд ҳукми ўқилди: давлатга 914 миллион сўмдан ортиқ зарар етказилган
2026-04-03 09:05:00 / Янгиликлар
Мазкур ҳолат Тоғ-кон саноати ва геология соҳасини назорат қилиш инспекцияси томонидан ўтказилган назорат тадбирлари давомида аниқланган эди. Тергов ва суд жараёнида маълум бўлишича, “G.M.B.” МЧЖ раҳбари ва “V.” МЧЖ таъсисчиси бўлган фуқаро Б.А. 2020–2024 йиллар давомида Оҳангарон туманидаги “Эйвалек-6” кон майдони ва унга туташ ҳудудларда белгиланган тартибда лицензия олмасдан фаолият юритган.
Судланувчи Б.А. ўз мансаб ваколатларини суиистеъмол қилган ҳолда, кон чегарасидан ташқарига чиқиб ва белгиланган чуқурликдан пастга тушиб, жами 76 500,16 куб метр лёссимон жинсларни ноқонуний қазиб олган. Ушбу хом ашёдан ўзига қарашли заводда пишган ғишт ишлаб чиқариб, сотиш орқали мўмай даромад орттиришни мақсад қилган.
Назорат органи ва маркшейдерлик хизмати мутахассислари томонидан ўтказилган ўлчовлар натижасида ер қаърига етказилган иқтисодий зарар миқдори 914 176 912 сўмни ташкил этгани тасдиқланди. Ушбу зарар миқдори товаршунослик экспертизасининг тупроқнинг ўртача бозор баҳоси (бир куб метр учун 11 950 сўм) асосидаги хулосасига таянади.
Суд жараёнида айбланувчи ўз айбига тўлиқ иқрор бўлиб, ноқонуний ҳаракатларини қарздорлик мажбуриятларини ёпиш истаги билан изоҳлади. Шунингдек, у етказилган зарар миқдорини тўлиқ қоплаганини ва қилмишидан пушаймонлигини билдириб, суддан енгиллик сўради.
Жиноят ишлари бўйича Оҳангарон туман суди Б.А.ни Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 192-11-моддаси 2-қисми “а” банди (Нодавлат тижорат ташкилотида ёки бошқа нодавлат ташкилотида мансабдор шахслар томонидан ўз ваколатларини суиистеъмол қилиш) ва 229-моддаси (Ўзбошимчалик) билан айбдор деб топди. Етказилган зарар суммаси бўлган 914 176 912 сўм давлат фойдасига ундирилиши белгиланди.
Ушбу ҳолат давлат назорат органлари томонидан ер қаъридан фойдаланиш соҳасида қонунийликни таъминлаш борасидаги ишлар қатъий давом эттирилаётганини кўрсатади. Ноқонуний қазиш ишлари нафақат давлат иқтисодиётига зарар етказади, балки табиий ресурсларнинг тартибсиз сарфланишига ва экологик мувозанатнинг бузилишига олиб келади.
Бу каби қатъий чораларнинг кўрилиши тадбиркорлик субъектлари ўртасида соғлом рақобат муҳитини шакллантиришга хизмат қилади. Қонуний йўл билан лицензия олиб ишлаётган тадбиркорлар манфаатларини ҳимоя қилиш ҳамда табиий бойликлардан оқилона фойдаланиш Инспекциянинг доимий диққат марказида бўлиб қолади.