Ўзбекистон Республикаси Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги ҳузуридаги Тоғ-кон саноати ва геология соҳасини назорат қилиш инспекцияси

Давлат раҳбари ўз нутқида Рамазон ҳайити ва Наврўз байрами арафасида бундай йирик лойиҳаларнинг амалга оширилиши халқимиз фаровонлигини ошириш ва Янги Ўзбекистон иқтисодиётини мустаҳкамлашга хизмат қилишини таъкидлади. Қиймати 2,7 миллиард доллар бўлган ушбу фабрика бунёдкор халқимизнинг фидокорона меҳнати маҳсулидир.
 

Тоғ-кон саноатидаги таркибий ислоҳотлар ва ўсиш суръатлари
 

Сўнгги тўққиз йил ичида соҳада амалга оширилган ислоҳотлар натижасида инвестициявий муҳит тубдан яхшиланди. Конларни ўзлаштириш бўйича яратилган шаффоф тизим туфайли соҳага 10 миллиард доллар хорижий сармоя жалб қилинди. Бугунги кунда тоғ-кон саноатида 65 та хусусий корхона муваффақиятли фаолият юритмоқда.

Ишлаб чиқариш кўрсаткичларидаги ўсиш динамикаси қуйидаги рақамларда акс этади:

• Олтин қазиб олиш: 2016 йилгача бўлган 87 тоннадан 118,4 тоннага етди;

• Кумуш: 1,6 баробарга ошди;

• Уран: 2,1 баробарга кўпайди;

• Мис: 1,4 баробарга ўсди.

Умумий ҳисобда соҳадаги ишлаб чиқариш ҳажми 1,7 баробар ортиб, ўтган йили 270 триллион сўмни ташкил этди. Энг муҳими, бу тармоқ юқори даромадли иш ўринлари манбаига айланди. Масалан, соҳада фаолият юритаётган геолог ва маркшейдерлар 70 миллион сўмгача, махсус техника ҳайдовчилари эса 40 миллион сўмгача маош олмоқда.
 

3-мис бойитиш фабрикаси: Технологик ва иқтисодий самарадорлик
 

Янги фабрика тўлиқ қувват билан ишлай бошлагач, ОКМКда мис концентратининг кунлик ҳажми ҳозирги 2 минг 400 тоннадан 5 минг тоннага етади. Лойиҳа доирасида 6 мингдан ортиқ ёшлар доимий ва юқори даромадли иш ўрни билан таъминланади.

Мажмуанинг ўзига хос жиҳати шундаки, унда АҚШ, Германия, Россия, Хитой ва Финляндиянинг энг илғор технологиялари жамланган. Барча жараёнлар рақамлаштирилган бўлиб, сунъий интеллект ёрдамида бошқарилади. Бу эса:

• Энергия сарфини 10 фоизга;

• Маҳсулот таннархини 15 фоизга камайтириш;

• Меҳнат унумдорлигини 10 фоизга ошириш имконини беради.
   

Стратегик захиралар ва келажак режалари
 

Президент "Ёшлик-1" ва "Қалмоққир" конларининг салоҳиятига алоҳида тўхталиб ўтди. Ушбу конларда 45 миллион тонна мис ва 5 минг тоннадан зиёд олтин захираси мавжуд бўлиб, бу саноат учун камида 100 йиллик кафолатланган хомашё базаси демакдир.

Шунингдек, қиймати 2,5 миллиард долларлик янги мис эритиш заводи қурилиши бошлангани эълон қилинди. Келгусида 4-мис бойитиш фабрикаси ҳам барпо этилади. Ушбу лойиҳалар якунига етгач, Олмалиқ комбинати мис ишлаб чиқариш бўйича дунёдаги энг йирик учта комплексдан бирига айланади.

Ўзбекистон 2030 йилга қадар қуйидаги марраларни эгаллашни мақсад қилган:

1. Мис: 500 минг тонна;

2. Олтин: 175 тонна;

3. Кумуш: 500 тонна;

4. Уран: 15 минг тонна.

Тоғ-кон саноатида амалга оширилаётган бу каби йирик лойиҳалар мамлакатимизнинг хомашё экспортёридан тайёр маҳсулот ишлаб чиқарувчи индустриал давлатга айланиш стратегиясини тасдиқлайди. Мис саноатида "юқори қиймат занжири"нинг яратилиши нафақат иқтисодий ўсишни, балки технологик суверенитетни ҳам таъминлайди. Давлат назорати ва инвестициявий шаффофликнинг кучайиши эса стратегик ресурслардан оқилона фойдаланиш ва минглаб оилалар моддий фаровонлигини оширишнинг асосий омилидир.