Ilimiy kadrlardı tayarlaw hám ilim tarawın jáne de rawajlandırıw máseleleri dodalandı

Sońǵı jılları elimizde ilimdi hár tárepleme qollap-quwatlaw hám xalıqaralıq kólemdegi básekige shıdamlılıǵın arttırıw boyınsha keń kólemli reformalar ámelge asırılmaqta. Nátiyjede ilimiy belsendilik, xalıqaralıq ilimiy basılımlardaǵı maqalalar sanı jáne joqarı reytingli jurnallarda basıp shıǵarılıp atırǵan izertlewlerdiń úlesi izbe-iz ósip barmaqta.

Qalaberdi, ilimiy kadrlar tayarlawdıń sapasın bunnan bılay da arttırıw, izertlewlerdiń ámeliy áhmiyetin kúsheytiw, akademiyalıq hadallıq principlerin bekkemlew hám tarawdaǵı basqarıw sistemasın zamanagóy talaplar tiykarında jetilistiriw áhmiyetli wazıypalardan biri bolıp qalmaqta.

Usı múnásibet penen prezentaciyada joqarı potencialǵa iye ilimiy hám ilimiy-pedagog kadrlar tayarlaw sistemasın jańa basqıshqa alıp shıǵıwǵa qaratılǵan ilajlar dodalandı.

Mámleketimizdiń uzaq múddetli ilimiy-texnologiyalıq rawajlanıwı ushın tiykarǵı esaplanǵan jasalma intellekt, qayta tiklenetuǵın energiya, azıq-awqat qáwipsizligi, medicina, suw resursları, jańa materiallar hám seysmologiya sıyaqlı tarawlar boyınsha ilimiy kadrlar tayarlawda izleniwshilerdi qollap-quwatlawdıń jańa sistemasın engiziw usınıs etildi.

Onda tiykarǵı baǵdarlardaǵı doktorantlardıń stipendiyasın 1,7 esege arttırıw hám ilimiy izertlewlerde zárúr bolǵan ásbap-úskene hám reagentlerdi satıp alıw ushın hár jılı qosımsha qarjı ajıratıp barıw názerde tutılmaqta.

Sonday-aq, ilimiy basshılardıń juwapkershiligin hám olardı xoshametlew mexanizmlerin kúsheytiw usınıs etildi. Endi tabıslı qorǵalǵan dissertaciyalar boyınsha ilimiy basshılardıń xalıqaralıq ilimiy belsendilik kórsetkishlerin esapqa alǵan halda nátiyjege baǵdarlanǵan xoshametlew sistemasın engiziw názerde tutılmaqta.

Jáne bir áhmiyetli baǵdarlardan biri – Joqarı attestaciya komissiyasınıń jumısın túp-tiykarınan jetilistiriw boyınsha jańa qatnaslar usınıs etildi.

Onda Joqarı attestaciya komissiyasınıń jumısın Ilimler akademiyası sistemasında shólkemlestiriw, ilimiy keńeslerdiń juwapkershiligin arttırıw jáne olardıń jumısın reyting tiykarında bahalaw názerde tutılmaqta.

Sonday-aq, ilimiy dáreje beriw processlerin tolıq sanlastırıw arqalı artıqsha byurokratiyalıq tártip-qaǵıydalardı qısqartıw usınıs etildi.

Atap aytqanda, házirgi kúnde dissertaciya qorǵaw procesinde ámel etip atırǵan tártip-qaǵıydalardıń 50 procenti sanlastırıw esabınan qısqartıladı.

Bul processte kóp sanlı hújjetlerdi basıp shıǵarıw, avtoreferatlardı úlken kólemde tayarlaw hám dissertaciyalardı qayta dodalaw menen baylanıslı artıqsha talaplar biykar etiliwi názerde tutılmaqta. Bul bolsa izleniwshiler ushın qolaylıq jaratıw, waqıt hám qarjı jumsalıwın azaytıwǵa xızmet etedi.

Sonday-aq, ilim hám ekonomikanıń real sektorı integraciyasın kúsheytiw maqsetinde filosofiya doktorı (PhD) ilimiy dárejesin ámeliy izertlew joybarı sheńberinde alıwdı názerde tutatuǵın “Joybar sheńberinde ilimiy dáreje” hám “Ámeliy doktorantura” baǵdarlamaların jolǵa qoyıw usınıs etildi.

Bul qatnaslar sheńberinde doktorlıq izertlewler óndiris hám ekonomikanıń ámeliy talaplarınan kelip shıqqan halda qáliplestiriledi. Onda ilimiy izleniwler real sektor kárxanaları menen birgelikte ámelge asırılıp, olardıń nátiyjelerin ámeliyatqa engiziwge ayrıqsha itibar qaratıladı.

Sonday-aq, ilimiy joybarlardı qarjılandırıw hám tańlap alıw sistemasın jetilistiriw boyınsha usınıslar kórip shıǵıldı.

Processke xalıqaralıq ekspertlerdi tartıw, zamanagóy sanlı texnologiyalar tiykarında joybarlardı bahalaw sistemasın engiziw jáne ilimiy izertlewlerdi qarjılandırıwda ashıq-aydınlıq hám nátiyjelilikti arttırıw názerde tutılmaqta.

Sonıń menen birge, ilimiy belsendiliktiń joqarı ósiw pátleri izertlewdiń sapası, akademiyalıq hadallıq hám ishki ilimiy qadaǵalaw mexanizmlerin jáne de kúsheytiwdi talap etpekte.

Usı múnásibet penen ilimpazlardıń ilimiy jumısın baqlawdıń birden-bir sanlı sistemasın engiziw, ilimiy etika standartların jetilistiriw, izertlewdiń sapası ústinen tásirsheń monitoring mexanizmlerin jolǵa qoyıw usınıs etildi.

Sırt elde jumıs alıp barıp atırǵan tájiriybeli watanlas ilimpazlar menen birge islesiwdi bunnan bılay da keńeytiw máseleleri de dodalaw orayında boldı.

Sonıń ishinde, ilim tarawın xalıqaralıq tájiriybe tiykarında rawajlandırıw, ilimiy-izertlew mádeniyatın bekkemlew hám zamanagóy metodologiyalıq standartlardı jetilistiriw boyınsha usınıslar islep shıǵatuǵın Ilimiy másláhát keńesin shólkemlestiriw usınısı bildirildi.

Mámleketimiz basshısı usınılǵan usınıslardı hár tárepleme puqta islep shıǵıw, ilim hám ilimiy kadrlar tayarlaw sistemasın zaman talapları tiykarında jetilistiriw jáne ilimiy izertlewlerdiń sapasın bunnan bılay da arttırıw áhmiyetli ekenligin atap ótti.

Juwapkerlerge tiyisli tapsırmalar berildi.