Jámiyetlik transport sistemasın jáne de rawajlandırıw ilajları kórip shıǵıldı

Sońǵı jılları xalıqqa qolaylı, qáwipsiz hám ekologiyalıq taza jámiyetlik transport xızmetin kórsetiw boyınsha keń kólemli jumıslar ámelge asırılmaqta. Atap aytqanda, keyingi úsh jılda paytaxt hám wálayat oraylarına 2 mıń 650 zamanagóy elektrobus hám avtobuslar alıp kelindi. Brutto-shártnama tiykarında 279 turaqlı jónelis jolǵa qoyıldı.

Nátiyjede hár kúni jóneliske shıǵıp atırǵan avtobuslardıń sanı 3 mıń 150 ge jetti. Kúnlik qatnawlar sanı 2022-jıldaǵı 18 mıńnan 45,2 mıńǵa, jolawshılar aǵımı bolsa 900 mıńnan 2,3 millionǵa arttı. Bul arqalı 4,8 mıń jańa jumıs ornı jaratıldı.

Prezentaciyada jámiyetlik transporttı bunnan bılay da rawajlandırıw boyınsha gezektegi wazıypalar kórip shıǵıldı. Urbanizaciya processleriniń jedellesip atırǵanı, paytaxt hám wálayat oraylarına tutas aymaqlarda xalıqtıń háreketi keskin kóbeygeni sebepli qalalarǵa kiriwde qatnawlar 30 procentke artqanı atap ótildi.

Usı múnásibet penen qalalıq jámiyetlik transporttı birden-bir aglomeraciya sistemasına ótkeriw usınıs etildi. Onda qalalar átirapındaǵı 12 kilometrge shekemgi aymaqlarǵa qatnaytuǵın avtobus jónelisleri de brutto-shártnama sisteması menen qamtıp alınadı.

Sonıń ishinde, Tashkent wálayatınıń Nazarbek, Shifobaxsh suvlar hám Úsh Qaharman aymaqların paytaxt penen baylanıstırıw arqalı avtomobiller aǵımın keminde 20 procentke azaytıw múmkin ekenligi kórsetip ótildi. Ulıwma, paytaxtta 19, wálayat oraylarında 79 usınday jónelis shólkemlestiriw rejelestirilgen.

Paytaxt jámiyetlik transportı hám qala átirapı temir jol qatnawların óz-ara baylanıstırıw maqsetinde “elektropoezd – avtobus,” “elektropoezd – metro” sıyaqlı qolaylı tariflerdi engiziw usınıs etildi.

Qalaberdi, wálayat oraylarında jámiyetlik transporttıń háreketleniw quramın jańalaw zárúr ekenligi atap ótildi. Esap-sanaqlarǵa bola, aymaqlarda jáne 1,5 mıń úlken hám orta sıyımlı avtobuslarǵa talap bar. Sonlıqtan, zamanagóy avtobuslar alıp keliwdi xoshametlew, isbilermenler ushın finanslıq imkaniyatlardı keńeytiw, kredit liniyaların jolǵa qoyıw boyınsha usınıslar bildirildi. Sonıń ishinde, isbilermenlerdi qollap-quwatlaw maqsetinde avtobuslardı import etiwde utilizaciya jıyımınan azat etiw múddetin jáne 2 jılǵa sozıw usınıs etildi.

Prezentaciyada avtobus aydawshıları ushın múnásip hám qáwipsiz miynet sharayatların jaratıw máselesine ayrıqsha itibar qaratıldı. Búgingi kúnde ayırım aydawshılardıń normadan artıq islep atırǵanı xızmet sapasına unamsız tásir kórsetip atırǵanı atap ótildi. Ótken jılı paytaxttıń ózinde aydawshılardıń is-háreketleri hám qatnası boyınsha xalıqtan 1 mıń 670 shaǵım kelip túsken. Avtobuslardıń qatnasıwında 109 jol-transport hádiysesi júz bergen.

Usı múnásibet penen brutto-shártnama sistemasın jetilistiriw, bir avtobusqa tuwra keletuǵın aydawshılar sanın 2 den 3 ke arttırıw, háreket qáwipsizligin hám xızmet mádeniyatın kúsheytiw wazıypası qoyıldı.

Jámiyetlik transportta orınlanǵan jumıs kólemin hám sapasın bahalaw ushın hár bir wálayatta dispetcherlik orayları shólkemlestirilgen. Bunıń nátiyjesinde háreketleniw kestesine muwapıq orınlanıp atırǵan qatnawlardıń úlesi 90 procentke jetti.

Endi bul sistemalarǵa jasalma intellekt texnologiyaların engiziw arqalı jolawshılar aǵımına sáykes túrde avtobuslardıń háreketin shólkemlestiriw usınıs etilmekte. Bul bir jolawshını tasıwdıń ózine túser bahasın 10-15 procentke azaytıw imkaniyatın beredi.

Mámleketimiz basshısı jámiyetlik transporttı rawajlandırıwda xalqı kóp qalalar menen birge turizm orayların da qamtıp alıw zárúrligin atap ótti.

Samarqand hám Namangandı bir million xalıqlı qalalarǵa aylandırıw boyınsha belgilengen maqsetlerden kelip shıǵıp, bul aymaqlarda xalıq hám turistler ushın zamanagóy “jasıl transport” jónelislerin kóbeytiw boyınsha anıq master-rejeler islep shıǵıw tapsırıldı.

Keyingi jılları Xiywa qalasına turistlerdiń aǵımı 3 esege kóbeygeni, bul bolsa qolaylı jámiyetlik transportqa talaptı keskin arttırǵanı atap ótildi. Sol sebepli, Xiywa, Shahrisabz, Marǵulan, Qoqand sıyaqlı iri turizm orınlarında da jámiyetlik transporttı rawajlandırıw baǵdarlamasın baslaw zárúr ekenligi kórsetip ótildi.

Prezidentimiz jámiyetlik transport xalıqtıń kúndelikli turmıs sapası, qalalardaǵı háreket mádeniyatı, ekologiya hám ekonomikalıq belsendilik penen tikkeley baylanıslı áhmiyetli taraw ekenin atap ótip, juwapkerlerge transport xızmetleriniń qolaylıǵı hám qáwipsizligin arttırıw, jónelislerdi aglomeraciya principi tiykarında keńeytiw, tarawda sanlastırıw hám jasalma intellekt sheshimlerin engiziw boyınsha anıq tapsırmalar berdi.