Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi PF-21-son Farmonida 2030-yilgacha maishiy chiqindi poligonlari sonini kamida 50 foizga qisqartirish, jumladan, 2026-yilda ushbu ko‘rsatkichni 26 foizga yetkazish vazifasi belgilangan bo‘lib, ortig‘i bilan bajarish rejalashtirilgan.

Shu maqsadda foydalanishdan chiqarilayotgan poligonlarda chiqindilarni tartibga keltirish, tuproq qatlami bilan yopish va hududlarni rekultivatsiya qilish ishlari izchil olib borilmoqda.

2026-yilda Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Andijon, Buxoro, Jizzax, Qashqadaryo, Navoiy, Samarqand, Surxondaryo, Toshkent, Farg‘ona va Xorazm hududlaridagi 18 ta chiqindi poligonida rekultivatsiya ishlari amalga oshirilishi belgilangan.

Xususan:
- Qoraqalpog‘iston Respublikasida Xo‘jayli tumanidagi “Jana jap” OFY hududida 5,27 gektar va Beruniy tumanidagi “Palvash” MFY hududida 9,90 gektar;
- Andijon viloyatida Jalolquduq tumanidagi “Dostonobod” MFYda 1,50 gektar va Qo‘rg‘ontepa tumanidagi “Jannatmakon” MFYda 2 gektar;
- Buxoro viloyati Olot tumanidagi “Arabxona” MFYda 3 gektar;
- Jizzax viloyati Mirzacho‘l tumanidagi “Mirzadala” MFYda 9,14 gektar;
- Qashqadaryo viloyatida Qarshi tumanidagi “Charog‘il” MFYda 5 gektar, Yakkabog‘ tumanidagi “Navro‘z” MFYda 5 gektar va Kasbi tumanidagi “Qoratepa” MFYda 2,5 gektar;
- Navoiy viloyati Karmana tumanidagi “Yangiariq” MFYda 7 gektar;
- Samarqand viloyatida Paxtachi tumanidagi “Chashma” MFYda 5 gektar, Kattaqo‘rg‘on tumanidagi “Boltabek” MFYda 4,35 gektar va Payariq tumanidagi “Do‘stlik” MFYda 7 gektar;
- Surxondaryo viloyati Qiziriq tumanidagi “Gilambob” MFYda 2 gektar;
- Toshkent viloyati Oqqo‘rg‘on tumanidagi “Sultonobod” MFYda 4,49 gektar;
- Farg‘ona viloyati Buvayda tumanidagi “Maslahat” MFYda 1,60 gektar;
- Xorazm viloyatida Yangiariq tumanidagi “Qorako‘z” MFYda 2 gektar va Gurlan tumanidagi “Chinobod” MFYda 3,60 gektar maydondagi chiqindi poligonlarini rekultivatsiya qilish ko‘zda tutilgan.

Shuningdek, 2027-yilda 11 ta poligonda 43,49 gektar, 2028-yilda 9 ta poligonda 79,74 gektar hamda 2029-yilda 8 ta poligonda 25,12 gektar maydonni rekultivatsiya qilish rejalashtirilgan.

Ma’lumot uchun, bugungi kunda respublika bo‘yicha 200 ta qattiq maishiy chiqindi poligoni mavjud bo‘lib, ularning umumiy maydoni 1,649 ming gektarni tashkil etadi.

2024–2025-yillarda 50 ta poligonda jami 255,34 gektar maydon rekultivatsiya qilinib, tuproq qatlami bilan yopilgan.

2026-yilda esa Namangan viloyatining Chortoq va Yangiqo‘rg‘on tumanlari, Farg‘ona viloyatining Qo‘shtepa tumani hamda Toshkent viloyatining Bo‘stonliq tumanidagi jami 4 ta, umumiy maydoni 6,61 gektar bo‘lgan chiqindi poligonida rekultivatsiya ishlari to‘liq yakunlanib, ularning faoliyati to‘xtatildi.

Poligonlar sonini kamaytirish bilan bir qatorda chiqindilarni yig‘ish, tashish va qayta ishlash infratuzilmasini rivojlantirishga ham alohida e’tibor qaratilmoqda.

Xususan, 2026-yilda respublika hududlarida 29 ta yangi chiqindilarni qayta yuklash stansiyasini tashkil etish rejalashtirilgan. Ushbu stansiyalar ishga tushirilishi natijasida umumiy maydoni 80,35 gektar bo‘lgan yana 18 ta chiqindi poligoni faoliyatini tugatish ko‘zda tutilgan.

Amalga oshirilayotgan ushbu chora-tadbirlar chiqindi poligonlari sonini bosqichma-bosqich qisqartirish, foydalanilmayotgan yerlarni qayta tiklash, atrof-muhitga salbiy ta’sirni kamaytirish hamda chiqindilarni boshqarish tizimi samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.