Çiqindilarni boşqariş va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantiriş agentligi

Milliy davra suhbati Yevropa Ittifoqi tomonidan moliyalashtirilayotgan “Xavfli kimyoviy moddalarni samarali boshqarish uchun texnik ko‘maklashish” loyihasi doirasida tashkil etildi. Tadbirda xalqaro tashkilotlar, rivojlanish hamkorlari, davlat muassasalari, O‘zbekiston sement ishlab chiqaruvchilar uyushmasi hamda sement ishlab chiqaruvchi korxonalar vakillari ishtirok etdi.

Hozirgi vaqtda xavfli chiqindilarni yo‘q qilish bo‘yicha imkoniyatlar boshqa mamlakatlar kabi O‘zbekistonda ham dolzarb masalaga aylangan bo‘lib, bu atrof-muhit va aholi salomatligi uchun jiddiy xavflarni yuzaga keltirmoqda. Shu nuqtayi nazardan, davra suhbatida sement sanoati muqobil yoqilg‘i va xomashyolarni (AFR) birgalikda qayta ishlash orqali ayrim turdagi xavfli chiqindilarni boshqarishda qanday rol o‘ynashi mumkinligi ko‘rib chiqildi. Sement pechlarida chiqindilarni birgalikda qayta ishlash ayrim chiqindi turlarini ekologik jihatdan maqbul boshqarishning usullaridan biri sifatida bir qator mamlakatlarda qo‘llaniladi.

Ishtirokchilar, shuningdek, FAO ko‘magida Ozarbayjonda doimiy organik ifloslantiruvchi moddalarni (POPs) o‘z ichiga olgan pestitsid chiqindilarini nazorat ostida birgalikda qayta ishlash bo‘yicha o‘tkazilgan sinov tajribasi bilan tanishdilar. Muhokamalarda, O‘zbekiston sement ishlab chiqaruvchilar uyushmasining birgalikda qayta ishlash masalasiga biznes va investitsiya qarori sifatidagi yondashuvi ham ko‘rib chiqildi.

Ushbu davra suhbati kelgusida pilot faoliyatni amalga oshirish uchun hal etilishi lozim bo‘lgan dastlabki tartibga solish, ruxsat berish, infratuzilma va investitsiya masalalarini aniqlashga yordam berdi.

Yevropa Ittifoqining O‘zbekistondagi Delegatsiyasi dastur menejeri Roberto Aparisio davra suhbatini tegishli manfaatdor tomonlarni bir joyga jamlash uchun muhim imkoniyat sifatida e’tirof etdi. U mazkur muhokamalarni tegishli davlat muassasalari va sanoat vakillari bilan birgalikda kelishilgan aniq yo‘l xaritasiga aylantirish muhimligini ta’kidladi. Shuningdek, u Yevropa Ittifoqining muloqotdan xavfli chiqindilarni ekologik jihatdan maqbul boshqarish bo‘yicha amaliy keyingi qadamlar sari o‘tishni qo‘llab-quvvatlashini yana bir bor qayd etdi.

“O‘zbekiston ayrim turdagi xavfli chiqindilarni ekologik jihatdan maqbul boshqarishni kuchaytirishning usullaridan biri sifatida sement pechlarida chiqindilarni birgalikda qayta ishlash imkoniyatlarini o‘rganish uchun katta imkoniyatga ega. Mazkur davra suhbati hukumat va sanoat vakillarini bir joyga jamlab, mavjud imkoniyatlarni baholash, manfaatdor sement zavodlarini aniqlash hamda har qanday pilot operatsiyani ko‘rib chiqishdan oldin bajarilishi lozim bo‘lgan texnik, me’yoriy va ekologik talablarni belgilash yo‘lidagi muhim dastlabki qadamdir”, — dedi FAOning qishloq xo‘jaligi bo‘yicha mutaxassisi va loyiha bo‘yicha yetakchi texnik xodim Artur Shamilov.

Keyingi bosqichda manfaatdor sement zavodlarini aniqlash va korxona darajasida texnik baholashlarni o‘tkazish rejalashtirilmoqda. Bu esa mamlakatda xavfli chiqindilarni boshqarish bo‘yicha kengroq yondashuvga hissa qo‘shishi mumkin bo‘lgan pilot operatsiyalarni amalga oshirish uchun zamin yaratadi.