O‘zbekiston va Shveysariya o‘rtasidagi Restitutsiya bitimi doirasida sog‘liqni saqlash sohasidagi ilk dastur muvaffaqiyatli yakunlandi

O‘zbekiston Respublikasi Hukumati va Shveysariya Konfederatsiyasi Hukumati o‘rtasidagi Restitutsiya bitimi doirasida tashkil etilgan Onalik va perinatal parvarish bo‘yicha qo‘shma dastur yakuniga bag‘ishlangan tadbirda O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Shveysariya Konfederatsiyasining O‘zbekistondagi elchixonasi, Birlashgan Millatlar Tashkiloti tizimidagi agentliklar hamda xalqaro hamkor tashkilotlar vakillari ishtirok etib, dastur doirasida erishilgan natijalarni sarhisob qildilar.

Mazkur dastur “Ishonch” jamg‘armasi tomonidan moliyalashtirilgan ilk loyiha bo‘lib, UNICEF, UNFPA hamda Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) hamkorligida amalga oshirildi. Loyiha doirasida 43,5 million AQSH dollari miqdoridagi mablag‘ onalik va bolalikni muhofaza qilish tizimini rivojlantirish, perinatal xizmatlar sifatini oshirish hamda tibbiyot muassasalarining moddiy-texnik bazasini mustahkamlashga yo‘naltirildi.

Dastur doirasida respublika bo‘ylab 231 ta perinatal muassasa zamonaviy tibbiy uskunalar bilan jihozlandi. Xususan, qariyb 31 million AQSH dollaridan ortiq mablag‘ evaziga inkubatorlar, sun’iy nafas oldirish apparatlari, anesteziya tizimlari va boshqa zamonaviy tibbiy uskunalar xarid qilinib, hududlardagi perinatal markazlarga yetkazib berildi.

Shuningdek, 80 mingdan ortiq tibbiyot xodimi zamonaviy perinatal yordam, murakkab homiladorlik holatlarini boshqarish, muddatidan oldin tug‘ilgan chaqaloqlarni parvarishlash hamda laboratoriya diagnostikasi bo‘yicha malaka oshirdi.

Loyiha doirasida onalik va yangi tug‘ilgan chaqaloqlarga tibbiy yordam ko‘rsatish bo‘yicha 49 ta klinik protokol ishlab chiqildi yoki yangilandi.

Bundan tashqari, homiladorlik davrida muntazam tibbiy kuzatuvning ahamiyatini targ‘ib etishga qaratilgan axborot kampaniyalari orqali 20 millionga yaqin fuqaro qamrab olindi. Natijada 4 millionga yaqin aholining sifatli onalik va perinatal xizmatlardan foydalanish imkoniyatlari kengaydi.

Monitoring natijalariga ko‘ra, oldini olish mumkin bo‘lgan onalar o‘limi ulushi 2022-yildagi 77,3 foizdan 62,8 foizgacha, ya’ni 14,5 foiz bandga kamaydi. Shuningdek, ayniqsa tana vazni juda past bo‘lgan yangi tug‘ilgan chaqaloqlarning omon qolish ko‘rsatkichi dastur boshlanganidan buyon qariyb 13 foizga yaxshilandi.

Loyiha doirasida tibbiyot xodimlarining malakasini oshirish bilan bir qatorda laboratoriya xizmatlari salohiyatini mustahkamlash, korrupsiyaning oldini olish bo‘yicha mexanizmlarni joriy etish hamda homilador ayollarni tibbiy kuzatuv bilan to‘liq qamrab olishga qaratilgan tizimli chora-tadbirlar amalga oshirildi.

UNICEFning O‘zbekistondagi vakili Rehina Kastijio mazkur dastur O‘zbekiston hukumati, Shveysariya hukumati, fuqarolik jamiyati hamda BMT agentliklari o‘rtasidagi samarali hamkorlikning amaliy natijasi ekanini ta’kidlab, bugungi kunda yuzlab perinatal muassasalarda zamonaviy uskunalar va ilg‘or klinik yondashuvlar joriy etilgani har bir ona va yangi tug‘ilgan chaqaloq uchun sifatli tibbiy yordam olish imkoniyatlarini sezilarli darajada kengaytirganini qayd etdi.

Shveysariyaning O‘zbekistondagi Favqulodda va Muxtor Elchisi Konstantin Obolenskiy o‘z nutqida noqonuniy orttirilgan aktivlarni qaytarish va ulardan shaffof hamda hisobdorlik tamoyillari asosida foydalanish Shveysariya uchun ustuvor yo‘nalishlardan biri ekanini ta’kidladi. Uning qayd etishicha, “Ishonch” jamg‘armasi O‘zbekiston hukumati va Birlashgan Millatlar Tashkiloti bilan yaqin hamkorlikda tashkil etilgan bo‘lib, qaytarilgan mablag‘larning aholining hayot sifatini yaxshilashga xizmat qilayotganining yorqin namunasidir.

O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vaziri o‘rinbosari Otabek Fazilkarimov o‘z nutqida noqonuniy orttirilgan aktivlarni qaytarish va ulardan samarali foydalanish inson kapitalini rivojlantirish hamda ijtimoiy sohalardagi islohotlarni qo‘llab-quvvatlashda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi.

Ta’kidlanganidek, “Ishonch” jamg‘armasi doirasida amalga oshirilayotgan dasturlar qaytarilgan mablag‘larni sog‘liqni saqlash va ta’lim kabi ustuvor yo‘nalishlarga yo‘naltirish orqali aholining hayot sifatini yaxshilashga xizmat qilmoqda. Mazkur loyiha natijalari esa davlat organlari, xalqaro hamkorlar va fuqarolik jamiyati institutlari o‘rtasidagi samarali hamkorlikning amaliy samarasi bo‘lib, qaytarilgan aktivlardan xalq manfaatlari yo‘lida samarali foydalanilayotganini tasdiqlaydi.

“Ishonch” jamg‘armasi O‘zbekiston va Shveysariya hukumatlari o‘rtasidagi Restitutsiya bitimi asosida tashkil etilgan bo‘lib, qaytarilgan aktivlardan O‘zbekiston xalqi manfaatlari yo‘lida shaffoflik, hisobdorlik va samaradorlik tamoyillari asosida foydalanishni ta’minlaydi. Jamg‘arma milliy rivojlanish ustuvor yo‘nalishlarini qo‘llab-quvvatlash maqsadida Birlashgan Millatlar Tashkiloti agentliklari tomonidan amalga oshiriladigan dasturlarni moliyalashtiradi hamda O‘zbekiston, Shveysariya, BMT va fuqarolik jamiyati vakillaridan iborat boshqaruv mexanizmi orqali nazorat qilinadi.

Kelgusida “Ishonch” jamg‘armasi doirasida amalga oshiriladigan dasturlar orqali sog‘liqni saqlash va ta’lim sohalarida yangi loyihalarni hayotga tatbiq etish, aholiga ko‘rsatilayotgan ijtimoiy xizmatlar sifatini yanada oshirish hamda O‘zbekistonning barqaror rivojlanish maqsadlariga erishish bo‘yicha ishlar izchil davom ettiriladi.