NARPAY TUMANI IIB BOSHLIG‘INING TUMAN AHOLISIGA MUROJAATNOMASI

Hurmatli Narpay tumani fuqarolari va yurtdoshlar!

Bugungi kunda texnologiyalarning rivojlanishi hayotimizni qanchalik yengillashtirayotgan bo‘lsa, afsuski, jinoyatchilarning ham yangicha usullarda, ya’ni kompyuter va mobil qurilmalar orqali fuqarolarimizning mulkiga ko‘z olaytirishiga zamin yaratmoqda. Hozirda axborot texnologiyalari orqali sodir etilayotgan kiberjinoyatlar, ayniqsa, plastik kartalardagi pul mablag‘larini firibgarlik yo‘li bilan talon-toroj qilish holatlari eng dolzarb muammolardan biriga aylandi.

Achinarlisi shundaki, bunday tuzoqlarga ko‘pincha o‘zimizning soddaligimiz, raqamli xavfsizlik qoidalarini yetarlicha bilmasligimiz sabab bo‘lmoqda. Siz va yaqinlaringiz firibgarlar qurboniga aylanmasligingiz uchun quyidagi hayotiy xavfsizlik qoidalariga (qat’iy) amal qilishingizni so‘rayman:

1. SMS-kod — bu sizning hamyoningiz kalitidir!

Bank kartasiga kelgan 5 xonali tasdiqlash kodini, login va parollarni hech kimga aytmang va yubormang. Shuni unutmangki, hech qaysi bank xodimi yoki ichki ishlar organi xodimi sizga qo‘ng‘iroq qilib, karta kodini so‘ramaydi. Agar kimdir o‘zini "bank xavfsizlik xizmatidanman, kartangiz bloklandi" deb qo‘ng‘iroq qilsa, suhbatni zudlik bilan to‘xtating.

2. Soxta havolalar tuzog‘iga tushmang

Ijtimoiy tarmoqlarda, xususan Telegram messenjerida tarqalayotgan "Prezident qarori bilan moddiy yordam berilyapti", "Arzonlashtirilgan yog‘ yoki un", "Pul yutuqli so‘rovnoma" kabi yolg‘on xabarlarga aslo ishonmang. Bunday soxta havolalarga (link) kirib, bank karta raqamingiz va Tezkor kodni kiritdingizmi — kartangizdagi oxirgi tiyingacha firibgarlar qo‘liga o‘tadi.

 

3. Onlayn xaridlarda hushyor bo‘ling

Olx, Uzum Avto yoki Telegram kanallari orqali mahsulot sotib olayotganda, tovarni ko‘rmasdan, uning haqiqiyligiga ishonch hosil qilmasdan turib, oldindan (predoplata) pul o‘tkazib bermang. Firibgarlar arzon narx bilan sizni shoshirib, pulingizni olgach, profillarini o‘chirib yuborishadi.

4. Ijtimoiy muhandislik va "Dipfeyk" (Sun’iy Intellekt) xavfi

Agar Telegram yoki boshqa tarmoqda yaqin tanishingiz, qarindoshingiz yoki rahbaringiz nomidan "Tez pul zarur bo‘lib qoldi, mana shu kartaga tashlab tur" degan xabar kelsa, hatto uning ovozi yozilgan audio xabar bo‘lsa ham, pul o‘tkazishga shoshilmang. Hozirgi kunda sun’iy intellekt yordamida ovoz va videolarni soxtalashtirish (dipfeyk) juda osonlashgan. Darhol o‘sha insonning o‘ziga oddiy telefon tarmog‘i orqali qo‘ng‘iroq qilib, vaziyatni aniqlashtiring.

 

Muhim Eslatma: Sizning virtual dunyodagi xavfsizligingiz, eng avvalo, o‘z hushyorligingizga bog‘liq. Oson daromad va va’dalarga uchmang!

Buning uchun Telegram messenjerida kiberjinoyatlarga qarshi tezkor yordam ko‘rsatuvchi rasmiy @SAMCYBER_102 botiga o‘zingizga tegishli bo‘lgan telegram guruh va kanallariga ulashingizni. Sizning tezkor murojaatingiz jinoyatni issiq izidan fosh etish va mablag‘laringizni saqlab qolishda muhim ahamiyatga ega.

Hushyor bo‘ling, o‘z mulkingiz va oilangiz xotirjamligini asrang!