🌳 Наманган вилоятида боғлар ва токзорларни барпо қилиш бўйича

ТАВСИЯНОМА

🌱 1. КЎЧАТ ЭКИШ УЧУН МАЙДОННИ ТАЙЁРЛАШ

🔹 Кузда кўчат экиш учун танлаб олинган майдон плантаж плуги билан 50–60 см чуқурликда ҳайдалган бўлиши керак.

🔹 Майдон ҳайдалмаган бўлса, баҳорда 35–40 см чуқурликда ҳайдалиб, лазер текислагич ёрдамида текисланади. Бу сувдан тежамкор фойдаланиш самарадорлигини 2–3 баробарга оширади.

🔹 Кўчат экиш учун режа тортилади. Кўчатлар экилгандан сўнг қишда бошқа боғлар қатори шўр ювиш ишлари амалга оширилади.

💡 Муҳим: Ҳосилдорлик нав ва пайвандтаг билан бир қаторда агротехника, қатор оралиғи, дарахтлар орасидаги масофа, ёруғлик ва шамол ҳаракатига ҳам боғлиқ.

🪴 2. КЎЧАТ ЭКИШ

📏 Кўчат экиладиган чуқурларнинг ўлчами 60×60 см бўлиши керак.

🌱 Чуқур қазишда тупроқнинг юқори 20–25 см унумдор қисми алоҳида ажратиб олинади.

🧪 Чуқурга:

• 350–400 г фосфорли ўғит;

• 30–40 г калийли ўғит;

• 8–10 кг чириган гўнг

тупроқ билан аралаштириб солинади.

🌿 Кўчат экишдан олдин шатмоққа ботириб олинади. Кўчатнинг илдиз пайванд қилинган жойи тупроқдан 2–3 см юқорида бўлиши керак.

💧 Экишдан сўнг ҳар бир чуқурга тўлиқ сув қуйилади. Тупроқ чўккач, кўчат атрофи яна тупроқ билан тўлдирилади.

🌱 3. КЎЧАТЛАРНИ ПАРВАРИШЛАШ

🌱 Вегетация даврида кўчатлар атрофи қатқалоқ бўлиб қолмаслиги учун тупроқ мунтазам юмшатиб турилади.

💧 Зарур намликни таъминлаш учун томчилатиб суғориш тизимини жорий этиш тавсия этилади.

🚿 Янги экилган кўчатларни дастлабки даврда сув билан таъминлашга алоҳида эътибор бериш зарур.

🔄 Томчилатиб суғориш тизими ишга тушмаган бўлса, кўчат атрофига айлана шаклида ариқ олиниб, сув билан тўлдирилади.

💧 Тупроқ намлигини доимий сақлаш мақсадида кўчатлар мавсум давомида 12–14 мартагача суғорилади.

🛡️ Ёш боғларда касаллик ва зараркунандаларга қарши зарур агротехник ва ҳимоя чораларини ўз вақтида қўллаш лозим.

💧 4. ТОМЧИЛАТИБ СУҒОРИШНИНГ ЎЗИГА ХОС ЖИҲАТЛАРИ

💧 Томчилатиб суғориш сувни босим остида ўсимлик илдиз қатламига етказиб берувчи замонавий суғориш усулидир.

🎯 Тизим ўсимликнинг сувга бўлган эҳтиёжига мос миқдордаги сувни керакли вақтда илдиз қатламига етказиб беради.

⚖️ Сув дала бўйлаб бир текис тақсимланиб, тупроқ намлиги бошқарилади.

🌱 Натижада:

• ортиқча намликнинг олди олинади;

• илдиз қатламида оптимал намлик сақланади;

• ўсимлик бир текис ривожланади;

• сувдан фойдаланиш самарадорлиги ошади.

🔄 Оддий эгатлаб суғоришда тупроқнинг айрим жойлари ортиқча намланиб, бошқа қисмлари етарли намланмаслиги мумкин. Бу ўсимликда сув танқислиги ва ортиқча намлик билан боғлиқ стресс ҳолатларни юзага келтиради.

✂️ 5. ШАКЛ БЕРИШ

🌳 Уруғли мевали дарахтларга асосан кузда, данакли мевали боғларда эса эрта баҳорда шакл бериш мақсадга мувофиқ.

📐 Ўзбекистон шароитида пакана пайвандтагда экилган интенсив боғларда кўчатлар тахминан 60 см юқоридан кесилиб, шакл берилади.

🌿 Асосий лидер новда қолдирилиб, ён шохларнинг ривожланишига шароит яратилади.

✂️ Шакл беришда штамб учун 50 см қолдирилиб, ундан юқорисида зарур миқдорда кўзлар қолдирилади ва ортиқча қисми кесилади.

🔪 Кербовка усули ёрдамида янги новдаларнинг ривожланиши рағбатлантирилади.

📅 Шохланган новдалар июль–август ойларида 90° эгилиб, боғланади.

🌸 Ёш новдалар маълум вақтда чилпиб (чеканка) турилади. Бу мева куртакларининг кўпроқ ҳосил бўлишига ёрдам беради.

🏗️ 6. ТЕМИР-БЕТОН УСТУНЛАР ЎРНАТИШ ВА СИМ ТОРТИШ

🏗️ Экилган кўчатларни биринчи йилнинг ўзида симбағазларга боғлаб парвариш қилиш учун темир-бетон устунлар ўрнатилади.

🔩 Устунлар ўрнатилгач, боғ бўйлаб зарур баландликларда симлар тортилади.

🔗 7. КЎЧАТЛАРНИ СИМБАҒАЗЛАРГА БОҒЛАБ ПАРВАРИШЛАШ

🍎 Янги экилган олма ва нок боғларида темир-бетон устунлар ўрнатилиб, симлар тортилгач, кўчатларнинг новдалари симларга боғланади.

🌿 Бу усул новдаларнинг тўғри йўналишда ўсиши ва ривожланишини таъминлайди.

🔧 Боғда мунтазам парвариш ишлари олиб борилиб, новдаларнинг шаклланиши назорат қилинади.

🧪 8. ЎҒИТЛАШ

🌱 Ёш кўчатларнинг яхши ривожланиши учун апрель ойининг иккинчи ярмида ҳар бир кўчат атрофига 100–120 г азотли ўғит солинади.

🔄 Иккинчи марта июнь ойида шунча миқдорда азотли ўғит берилади.

💧 Томчилатиб суғориш тизими мавжуд боғларда минерал озуқаларни сув орқали томчилатиб бериш мақсадга мувофиқ. Бунда ўғитнинг ўзлаштирилиш самарадорлиги юқори бўлади.

🥕 Ёш пакана пайвандтагли боғларнинг қатор ораларига биринчи ва иккинчи йилларда сабзавот, полиз ва картошка экинларини экиш мумкин.

⛔ Учинчи йилдан бошлаб ушбу экинларни экиш тавсия этилмайди.

🌾 Октябрь–ноябрь ойларида қатор оралари чопилиб, юмшатилади ва бегона ўтлардан тозаланади.

🧪 Кузда:

• 90 кг/га фосфор;

• 45 кг/га калий;

• 10 т/га органик ўғит

бериш тавсия этилади.

🍎 Янги экилган интенсив боғлар иккинчи йилдан бошлаб ҳосилга киради, 4–5-йилдан эса тўлиқ ҳосил бера бошлайди.

🌿 АСОСИЙ НАТИЖА

💧 Сувни тежаш
🌱 Соғлом кўчат
☀️ Етарли ёруғлик
🧪 Тўғри озиқлантириш
✂️ Тўғри шакллантириш
🍎 Юқори ва сифатли ҳосил

🌳 СОҒЛОМ БОҒ — МЎЛ ҲОСИЛ ГАРОВИ!

Наманган тумани ҳокимлиги
Ахборот хизмати