«XALQ VA HAYOT» («OLTINSOY TONGI») GAZETASI — 40 YOSHDA
2026-09-03 13:00:00 / Янгиликлар
📰 GAZETANING BIRINCHI MUHARRIRI
«XALQ VA HAYOT» («OLTINSOY TONGI») GAZETASI — 40 YOSHDA
«Xalq va hayot» gazetasi bosh muharriri Normurod Temirov bilan suhbatimiz «Xalq va hayot» («Oltinsoy tongi») gazetasining tashkil topganiga 40 yil to‘lishi munosabati bilan gazetaning bosib o‘tgan yo‘li, birinchi bosh muharrir Eshmirza Mamadiev hamda tahririyatda dastlab faoliyat yuritgan ijodiy xodimlar haqida bo‘ldi.
— Bugungi kunda 40 yillik yubileyini nishonlayotgan «Xalq va hayot» («Oltinsoy tongi») gazetasi vohamizning kenja tumani — Oltinsoy tashkil topganidan so‘ng, 1986-yil 1-maydan buyon faoliyat yuritib kelmoqda.
Gazetaning ilk sonidagi bosh maqola tuman partiya qo‘mitasining birinchi kotibi A. To‘raqulov imzosi bilan «Oltinsoy — istiqboli porloq rayon» deb nomlangan bo‘lib, unda tumanning tashkil topishi, iqtisodiyoti va kelajagi haqida fikrlar bayon etilgan.
Gazetaning ushbu sonida yozuvchi To‘g‘ay Murodning tabrik so‘zlari, shuningdek, hayrondaralik shoir Meliqul Xanjaroning «Oltinsoy bog‘lari» nomli she’ri ham chop etilgan.
✍️ Birinchi muharrir bilan ilk uchrashuv
— Qirq yoshni to‘ldirgan «Xalq va hayot» («Oltinsoy tongi») gazetasining birinchi muharriri Eshmirza aka Mamadiev bilan birinchi uchrashuvimiz tahririyatda bo‘lgan edi, — deya xotirlaydi gazeta bosh muharriri Normurod Temirov.
— O‘sha paytda men Toshkent davlat universitetining jurnalistika fakulteti kechki bo‘limini tugatib, «Toshkent haqiqati» gazetasining maxsus muxbiri vazifasidan «Surxon tongi» («Lenin bayrog‘i») gazetasiga ishga o‘tkazilgan edim.
Bosh muharrir Soatmurod Jo‘raqulov meni iliq kutib oldi.
— Bugundan e’tiboran bizning tahririyatda ishlaysiz, — dedi u.
Ammo Toshkentda olti yil yashab, ishlagan odam uchun Termizning jazirama issig‘i oson kechmadi. Shu sababli Normurod Temirov Oltinsoydagi yangi tashkil etilgan «Oltinsoy tongi» gazetasida ishlash istagini bildirdi.
— Mayli, nima ham deyman. Istagan paytingizda bizga ishga kelavering. «Toshkent haqiqati»dek gazetada ishlab keldingiz. Qolaversa, tarjima bilan kelgansiz, tayyor kadrsiz, — dedi bosh muharrir.
Ertasi kuni Normurod Temirov Oltinsoyga — yangi tashkil etilgan tumanning yangi gazetasiga yo‘l oldi.
🏡 Qumpaykal mahallasidagi ilk tahririyat
O‘sha paytda yangi tashkil etilgan tuman bo‘lgani uchun tashkilot va korxonalar turli hududlarda faoliyat yuritardi.
«Oltinsoy tongi» gazetasi tahririyati esa tumanning «Qumpaykal» mahallasidagi kolxozning eski idorasida joylashgan edi.
Tahririyatda gazetaning birinchi muharriri Eshmirza Mamadiev va hisobchi Yo‘ldosh Jumayev faoliyat yuritardi.
Normurod Temirov Hayitali Rahmonovni so‘raganida, u kishining mehnat ta’tiliga chiqqani ma’lum bo‘ldi.
Ammo ko‘p o‘tmay Eshmirza aka uning ortidan chiqib:
— Domla, to‘xtang! Siz Temirov emasmisiz? — deb murojaat qiladi.
O‘zini tanishtirgan Normurod Temirovga muharrir:
— Biz sizni kutib yotuvdik-ku. Keling, birga ishlaymiz. Bizga jurnalist kadrlar suvdek zarur, — deydi.
Shu tariqa Normurod Temirovning «Oltinsoy tongi»dagi faoliyati boshlanadi.
🖋 Gazetani yaratgan ilk ijodkorlar
Yangi tashkil etilgan gazetaning ijodiy jamoasini shakllantirishda Eshmirza Mamadievning xizmatlari katta bo‘lgan.
U avval Shurchi tumanidagi «Kommunizm g‘alabasi» gazetasida faoliyat yuritgan davrida Oltinsoydan maqolalari bilan qatnashib kelgan jamoatchi muxbir Jo‘ra Qodirov, 12-maktabda ona tili va adabiyot fanidan dars bergan Nuriddin Qoraqulov, olis tog‘li Sina qishlog‘idan tajribali o‘qituvchi Ismatilla Halimovni gazeta ishiga jalb etadi.
1986-yil sentyabr oyidan jurnalistika fakultetini tamomlagan Abdumajid Azimov mas’ul kotib lavozimiga taklif qilinadi.
Uning tanqidiy maqolalari va felyetonlari gazetaning o‘qishli, ta’sirchan bo‘lishida muhim o‘rin tutadi.
Keyinchalik Abdumajid Azimov Toshkentdagi «Toshkent haqiqati» gazetasiga ishga taklif qilinadi.
Eshmirza Mamadiev esa Denovdagi «G‘alaba uchun» gazetasida faoliyat yuritgan oltinsoylik ijodkor Hayitali Rahmonovni tahririyatga taklif qiladi.
Hayitali Rahmonov bosh muharrir o‘rinbosari sifatida faoliyat yuritib, she’rlari va ijtimoiy-siyosiy mavzudagi maqolalari bilan gazeta o‘quvchilari mehrini qozonadi.
📰 «Oltinsoy tongi» va To‘g‘ay Murod
Gazeta tarixining eng yorqin sahifalaridan biri atoqli yozuvchi To‘g‘ay Murod nomi bilan bog‘liq.
Normurod Temirovning xotirlashicha, ishga kirganidan 10–15 kun o‘tib, gazetada To‘g‘ay Murodning «So‘fi Olloyor kim bo‘lgan?» nomli maqolasi chop etiladi.
Maqola katta qiziqish uyg‘otadi.
Gazeta sotiladigan do‘konlar oldida odamlar ko‘payib ketadi. O‘quvchilar aynan shu sonni izlaydi.
— «Oltinsoy tongi»ning bugungi soni bormi? — degan savol o‘sha kuni tahririyatga kelayotgan qo‘ng‘iroqlarning asosiy mazmuniga aylanadi.
Bu maqola sababli gazeta nafaqat Oltinsoy, balki qo‘shni tumanlarda ham keng tanila boshlaydi.
⚡ Bir maqola va bir davr haqiqatlari
1988-yil mart-aprel oylarida To‘g‘ay Murod Oltinsoyga ijodiy safar bilan kelib, sobiq Karl Marks nomli kolxozning hozirgi «Alpomish» SIU hududidagi dala shiyponida yashab, navbatdagi asari uchun material to‘playdi.
Usta paxtakor Normurod Odinaevdan paxta yetishtirish sir-asrorlarini o‘rganadi.
Ammo «So‘fi Olloyor kim bo‘lgan?» maqolasi o‘sha davr mafkurasi uchun jiddiy masalaga aylanadi.
Maqola yuzasidan tuman partiya qo‘mitasining byuro yig‘ilishi chaqiriladi.
Natijada gazeta muharriri Eshmirza Mamadievga «qattiq hayfsan», bo‘lim mudiriga esa «hayfsan» beriladi.
To‘g‘ay Murod esa yig‘ilishda qatnashmay, Toshkentga qaytib ketadi.
Oradan uch yil o‘tib, O‘zbekiston mustaqillikka erishadi.
Normurod Temirovning xotirasida To‘g‘ay Murodning o‘sha paytdagi fikrlari alohida iz qoldirgan.
U yozuvchi bilan Mustaqillik kunlarida telefon orqali gaplashib, uni istiqlol bilan tabriklagan.
👤 Eshmirza Mamadiev — ustoz muharrir
Eshmirza Mamadiev 1965-yilda Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika institutining filologiya fakultetini tamomlagan.
Mehnat faoliyatini Shurchi tumanidagi 6-maktabda boshlagan. Keyinchalik maktabda ilmiy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosari, tuman partiya qo‘mitasida yo‘riqchi lavozimlarida ishlagan.
Jurnalistikaga bo‘lgan qiziqishi uni «Kommunizm g‘alabasi» gazetasiga olib keladi.
Uzoq yillar davomida jurnalistika sohasida faoliyat yuritgan Eshmirza Mamadiev Oltinsoy tumani tashkil etilgach, «Oltinsoy tongi» gazetasining tashkilotchisi va birinchi bosh muharriri bo‘ldi.
U 1991-yil mart oyigacha gazetaga rahbarlik qildi.
Eshmirza akaning o‘ziga xos yozish uslubi, muammolarga mantiqan yondashuvi, xalqona va sodda tili hamkasblari uchun katta maktab bo‘ldi.
U tanqidiy materiallar chop etilishida jurnalistlarini qo‘llab-quvvatlar, kerak bo‘lsa, muxbir yo‘l qo‘ygan kamchiliklar uchun mas’uliyatni ham o‘z zimmasiga olardi.
📈 6500–7000 nusxadagi gazeta
Eshmirza Mamadiev muharrirlik qilgan davrda «Oltinsoy tongi» haftasiga uch marta, 6500–7000 nusxada chop etilgan.
Gazetaning muxlislari ko‘p edi.
O‘sha davrda tuman pochtasi xodimlari ikki oy davomida barcha nashrlar qatori «Oltinsoy tongi»ga obuna yig‘ish bilan shug‘ullangan.
Bu raqamlar gazetaning o‘sha davr Oltinsoy hayotidagi mavqei va o‘quvchilar orasidagi nufuzini yaqqol ko‘rsatadi.
🕊 Ustozdan qolgan meros
1991-yil mart oyida Eshmirza Mamadiev «Oltinsoy tongi»dagi faoliyatini yakunlab, Shurchi tumaniga qaytadi.
U yerda turli mas’ul lavozimlarda samarali faoliyat yuritadi.
Keksayganida Haj ziyoratini ado etish baxtiga ham muyassar bo‘ladi.
2004-yilda, 66 yoshida vafot etadi.
Ammo uning nomi Oltinsoy jurnalistikasi tarixida qoladi.
2017-yilga kelib, «Oltinsoy tongi» nomi o‘zgartirilib, «Xalq va hayot» deb atala boshlandi.
Gazetaning birinchi muharriri bilan hamfikr ishlagan ijodkorlar — Hayitali Rahmonov, Abdug‘affor Odinaev, Nizom Norqobilovlar ham keyingi yillarda ushbu nashrga muharrirlik qildilar.
Bugungi kunda esa tajribali jurnalist, uzoq yillar «Xalq so‘zi» gazetasining Surxondaryo viloyati bo‘yicha muxbiri bo‘lib faoliyat yuritgan Normurod Temirov «Xalq va hayot» gazetasiga muharrirlik qilmoqda.
Rasmiy ma’lumotlarda ham «Xalq va hayot» («Oltinsoy tongi») gazetasi 1986-yildan buyon nashr etib kelinayotgani qayd etilgan.
📰 Qirq yil — bir gazeta tarixidan ko‘proq
«Oltinsoy tongi» oddiy tuman gazetasi bo‘lib qolmadi.
U Oltinsoyning:
odamlari,
mehnati,
muammolari,
yutuqlari,
orzu-umidlari
va tarixini
qog‘oz sahifalariga muhrlab bordi.
Bugun 40 yoshini qarshi olayotgan «Xalq va hayot» — bir necha avlod jurnalistlari mehnati, fidoyiligi va ijodiy izlanishlarining mahsulidir.
Gazeta o‘zgaradi. Nomlar o‘zgaradi. Zamon o‘zgaradi. Ammo xalq hayotini yozib borish mas’uliyati o‘zgarmaydi.
📜 «Xalq va hayot» — Oltinsoy tarixining qog‘ozdagi xotirasi.
🎉 40 yillik muborak, «Xalq va hayot»!
✍️ Suhbatni O‘zbekiston Jurnalistlar uyushmasi a’zosi Husniddin Temirov yozib oldi.
🇺🇿 Oltinsoy tumani hokimligi Axborot xizmati