Қашқадарё вилояти Миришкор тумани ҳокимлиги

Жиноят ишлари бўйича Миришкор тумани суди, туман прокуратураси ҳамда Ички ишлар бўлими (ИИБ) ҳамкорлигида мамлакатимиз қонунчилигидаги энг сўнгги ва муҳим ўзгаришларга бағишланган кенг қамровли ҳуқуқий тарғибот тадбири ўтказилди.

Учрашув Ўзбекистон Республикасининг 2026 йил 11 июндаги “Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига гиёҳвандлик воситалари, психотроп моддалар ёки уларнинг аналогларининг ҳамда кучли таъсир қилувчи моддаларнинг қонунга хилоф муомаласи учун жавобгарликни такомиллаштиришга қаратилган қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш тўғрисида”ги ЎРҚ–1151-сонли Қонунининг мазмун-моҳияти ва унинг жамият ҳаётидаги трансформацион аҳамиятини тушунтиришга қаратилди.

Тадбирда туман ИИБ, Маҳаллалар бўлими, Ёшлар ишлари агентлиги туман бўлими, Тиббиёт бирлашмаси, Мактабгача ва мактаб таълими бўлими, “Инсон” ижтимоий хизматлар маркази раҳбарлари ва масъул ходимлари ҳамда маҳалла фаоллари — “маҳалла еттилиги” аъзолари иштирок этишди.

Тадбирни Миришкор тумани ИИБ бошлиғи, подполковник Ғайрат Хайдаров кириш сўзи билан очиб берди. У ўз нутқида бугунги кунда гиёҳвандлик воситалари ва кучли таъсир қилувчи моддаларнинг ноқонуний айланишига қарши курашиш масаласи шунчаки ҳуқуқий тартибот эмас, балки давлат миқёсидаги энг муҳим стратегик ва сиёсий вазифа даражасига кўтарилганини алоҳида қайд этди. Миллат генофондини асраш ҳамда ушбу ижтимоий иллат илдизини мутлақо қуритиш мақсадида давлат томонидан муросасиз кураш эълон қилингани жамоатчиликка етказилди.

Шундан сўнг, жиноят ишлари бўйича Миришкор тумани суди раиси Абдуҳофиз Бойбилов сўзга чиқиб, янги қонун билан амалдаги Жиноят ҳамда Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексларга киритилган жиддий ва қатъий ўзгартиришларни моддама-модда таҳлил қилиб берди.

Асосий ҳуқуқий ўзгаришлар ва жиноий жавобгарликнинг кучайтирилиши:

1. Кодексларга киритилган мутлақо янги моддалар:

• 276-1-модда (Нарколабораториялар): Ғайриқонуний равишда нарколаборатория ташкил этиш ёки уларнинг фаолият кўрсатишини таъминлаганлик учун 5 йилдан 10 йилгача озодликдан маҳрум қилиш жазоси белгиланди.

• 276-2-модда (Бангихоналар): Гиёҳвандлик воситалари ёки кучли таъсир қилувчи моддаларни истеъмол қилиш ёки тарқатиш учун бангихона (притон) ташкил қилиш ёки сақлаш жиноий қилмиш сифатида баҳоланиб, 3 йилдан 5 йилгача озодликдан маҳрум қилиш жазоси жорий этилди.

• 276-3-модда (Наркобизнес коррупцияси): Мансаб ваколатларини суиистеъмол қилган ҳолда, наркотикларнинг ноқонуний айланишига ҳомийлик ёки раҳнамолик (покровительство) қилганлик учун 5 йилдан 8 йилгача озодликдан маҳрум қилиш жазоси киритилди.

• 276-10-модда (Вояга етмаганларни жалб этиш): Вояга етмаган шахсларни кучли таъсир қилувчи моддаларни истеъмол қилишга жалб этганлик учун тўғридан-тўғри жиноий жавобгарлик механизми яратилди.

• МЖтКнинг 187-1-моддаси: Гиёҳвандлик воситалари ёки психотроп моддаларни жамоат жойларида истеъмол қилганлик учун тўғридан-тўғри 15 суткагача маъмурий қамоқ жазоси белгиланди.

2. Амалдаги моддаларнинг янги, қатъий таҳрири:

• "Ўтказиш" тушунчасининг кенгайиши (273-модда): Амалдаги моддадаги "сотиш" атамаси ҳуқуқий жиҳатдан кенгроқ бўлган "ўтказиш" иборасига алмаштирилди. Эндиликда наркотик моддаларни интернет орқали қолдириб кетиш ("закладка"), ҳадя қилиш ёки шунчаки бошқа шахсга топшириш ҳам сотиш билан бир хил жиноий жавобгарликка сабаб бўлади.

• Интернет ва таълим масканлари ҳудудидаги жиноий санкциялар: Мазкур жиноят замонавий ахборот технологиялари (Интернет) ёрдамида ёки мактаб, ОТМ, талабалар ётоқхонаси ҳамда болалар оромгоҳлари ҳудудида содир этилса, жазо чоралари кескинлаштирилиб, 7 йилдан 10 йилгача озодликдан маҳрум қилиш жазоси белгиланди. Агар ушбу қилмиш кўп миқдорда содир этилса, жазо муддати 15 йилдан 20 йилгача этиб қатъий белгиланди.

3. Рағбатлантирувчи нормаларнинг чекланиши:

• 73-моддага киритилган тақиқ: Гиёҳвандлик воситаларини кўп миқдорда ўтказиш билан боғлиқ ўта оғир наркожиноятларни содир этган шахсларга нисбатан жазо муддатидан илгари шартли равишда озод қилиш (УДО) тартиби қўлланилмаслиги қонуний мустаҳкамланди.

Учрашув якунида туман прокурори ўринбосари Ҳусан Одилов сўз олиб, қонун устуворлигини таъминлаш ва ушбу оғир иллатга қарши курашишда нафақат жазо чоралари, балки тизимли профилактика ҳамда ҳуқуқбузарликларнинг эрта олдини олиш чоралари ҳал қилувчи аҳамиятга эга эканини таъкидлади.

Туман прокуратураси вакили соғлом генофонд ва осойишта жамият барпо этиш йўлида "ҳуқуқ-тартибот органлари — маҳалла еттилиги — таълим муассасалари — кенг жамоатчилик" занжири асосида ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқиш зарурлигини уқтирди. Шунингдек, мазкур янги ва қатъий қонуннинг мазмун-моҳиятини ҳар бир хонадон, ҳар бир кўчага етказишда ижтимоий тармоқ фаоллари, блогерлар ҳамда рақамли медиа ресурсларининг имкониятларидан кенг фойдаланиш лозимлиги белгилаб олинди.

Тадбир якунида иштирокчилар томонидан ҳудудларда ҳуқуқий саводхонликни ошириш ва тушунтириш ишларини жадаллаштириш бўйича аниқ вазифалар белгилаб олинди.