Bala huqıqları nızam qorǵawında
2026-03-30 10:05:00 / Министрлик
Bala huqıqlarınıń anıqlaması Insan huqıqları pútkil jáhán deklaraciyasınıń áhmiyetli ideyalarınan kelip shıqqan. Jas áwladtı erkin, demokratiyalıq hám insanıylıq ruwxında tárbiyalaw, olardıń huqıq hám erkinliklerin qorǵaw jáne támiyinlep barıw, puqaralıq jámiyetine tiykarlanǵan demokratiyalıq, huqıqıy mámleket qurıwdı óz aldına maqset etip qoyǵan hár bir jámiyet ushın oǵada áhmiyetli orın iyeleydi.
Mámleketimizde bala huqıqların támiyinlew hám olardı hár tárepleme qorǵaw boyınsha bekkem huqıqıy baza qáliplestirilgen, desek aljaspaǵan bolamız. Sonıń ishinde, balalardıń huqıqları mámleketimiz Konstituciyasında hám basqa da nızam hújjetlerinde óz kórinisin tapqan.
Respublikamızda ǵárezsizliktiń dáslepki jıllarında-aq, yaǵnıy 1992-jıl 9-dekabrde BMShtıń "Bala huqıqları haqqında"ǵı Konvenciyasınıń ratifikaciyalanıwı jámiyetimizde bala huqıqları qanshelli áhmiyetli másele ekenin xalıqaralıq kólemde kórsetti.
Mámleketimizde bala huqıqların támiyinlewde nızamshılıq hújjetleri hám "Bala huqıqları haqqında"ǵı Konvenciya menen bir qatarda, Insan huqıqları pútkil jáhán deklaraciyası, "Puqaralıq hám siyasiy huqıqlar haqqında"ǵı xalıqaralıq pakt, "Ekonomikalıq, sociallıq hám mádeniy huqıqlar haqqında"ǵı xalıqaralıq pakt, "Rasalıq kemsitiwlerdi qadaǵan etiw haqqında"ǵı Konvenciya sıyaqlı basqa da xalıqaralıq shártnamalarǵa da súenedi.
Búgingi kúnde balalardıń huqıqların qorǵaw, olardıń nızamlı máplerin támiyinlew maqsetinde dúnyanıń 80 ge shamalas elinde Balalar ombudsmanı jumıs alıp baradı. Olardıń tiykarǵı wazıypası "Bala huqıqları haqqında"ǵı Konvenciya qaǵıydalarına ámel etiliwin támiyinlew, balanıń shaxsı, abırayı, qádir-qımbatı, huqıqları menen erkinlikleri jáne nızamlı máplerin qorǵawda jámiyet hám mámlekettiń belsene qatnasıwın támiyinlewden ibarat.
Prezidentimizdiń 2019-jıl 22-apreldegi "Bala huqıqlarınıń kepilliklerin bunnan bılay da jetilistiriwge baylanıslı qosımsha ilajlar haqqında"ǵı qararına muwapıq, Ózbekstan Respublikası Oliy Majlisiniń Insan huqıqları boyınsha wákili (Ombudsman) orınbasarı - Bala huqıqları boyınsha wákil lawazımı engizildi. Nátiyjede mámleketimizde bala huqıqların qorǵawdıń shólkemlestiriwshilik-huqıqıy hám institucionallıq tiykarları jáne de bekkemlendi.
Sonday-aq, 2020-jıl 10-mart kúni Ózbekstan Respublikasınıń "Bala huqıqlarınıń qosımsha kepillikleri belgileniwi múnásibeti menen Ózbekstan Respublikasınıń ayırım nızam hújjetlerine ózgerisler hám qosımshalar kirgiziw haqqında"ǵı Nızamı qabıl etildi. Usı hújjetke muwapıq, Ózbekstan Respublikasınıń Shańaraq kodeksi, Puqaralıq processual kodeksi, "Bala huqıqlarınıń kepillikleri haqqında"ǵı, sonday-aq, "Fizikalıq hám yuridikalıq táreplerdiń múrájatları haqqında"ǵı nızamlarına da tiyisli ózgerisler hám qosımshalar kirgizildi.
Qońırat rayonı ádillik bólimi
yuridikalıq xızmet kórsetiw orayı
bas yuriskonsulti: O. T. Matyakupov.