Taw-kán sanaatında óndiristi keńeytiw hám jańa joybarlardı ámelge asırıw rejeleri kórip shıǵıldı

Búgingi kúnde dúnyada áhmiyetli minerallar hám metallarǵa talap jedel ósip barmaqta. Atap aytqanda, dástúriy metallarǵa talap jılına ortasha 1 procentke ósip atırǵan bolsa, kritikalıq minerallar bazarında bul kórsetkish 10 procentti quramaqta. Soǵan muwapıq, elimizde de bar mineral-shiyki zat bazasidan nátiyjeli paydalanıw, joqarı qosımsha qunlı ónimler islep shıǵarıw hám eksport potencialın arttırıw boyınsha keń kólemli jumıslar alıp barılmaqta.

Prezentaciyada dáslep “Ózbekstan texnologiyalıq metallar kombinatı”nıń jumısı hám onı rawajlandırıw rejeleri kórip shıǵıldı.
Kombinatta geologiyalıq-izlewden baslap, qazıp alıw, bayıtıw, tereń qayta islew hám tayar ónim islep shıǵarıwǵa shekemgi tolıq texnologiyalıq shınjırdı qáliplestiriwge ayrıqsha itibar qaratılmaqta.

Usı jıldıń aqırına shekem 12 investiciyalıq joybardı iske qosıw, lokalizaciyalanǵan ónimlerdiń túrin kóbeytiw, joqarı tazalıqtaǵı selen hám tellur islep shıǵarıwdı keńeytiw rejelestirilgen.

Mámleketimiz basshısı áhmiyetli minerallar boyınsha perspektivalı joybarlardı jedellestirip, házirgi 5 túrdegi ónimge (volfram, molibden, selen, tellur, reniy) qosımsha jáne 11 túrdegi ónim (nikel, kobalt, grafit, surma, qalayı, marganec, platina, vanadiy, sınap hám mıs) islep shıǵarıwdı ózlestiriw wazıypasın qoydı. Sonday-aq, tarawǵa ilim jetiskenliklerin keńnen tartıp, qosımsha mineral rezervlerdi anıqlaw áhmiyetli ekenligi atap ótildi.

Rejege bola, 2030-jılǵa shekem 16 túrdegi áhmiyetli metallar boyınsha óndiris kólemin 2,7 milliard dollardan arttırıw názerde tutılmaqta.

Ásirese, volframdı tereń qayta islew boyınsha iri joybarlar islep shıǵılǵan. Olardı ámelge asırıw ushın 1,1 milliard dollar investiciya tartıw, 2030-jılǵa barıp bul baǵdarda óndiris kólemin derlik 2,2 milliard dollarǵa jetkeriw mólsherlengen.

Sonday-aq, siyrek ushırasatuǵın hám siyrek ushırasatuǵın jer elementlerine bay perspektivalı maydanlardı ózlestiriw, kombinattıń resurs bazasın keńeytiw hám investiciyalıq joybarlardı jedellestiriw boyınsha usınıslar kórip shıǵıldı.

Prezentaciyada “Nawayıuran” kárxanasınıń usı jıldaǵı jumısı hám óndiristi rawajlandırıw rejeleri de dodalandı.

Sońǵı jılları jáhán bazarında uran shiyki zatına talap 15-20 procentke artqan. 2030-jılǵa shekem bolsa jáne 28 procentke ósiwi kútilmekte.

Bunday sharayatta elimizde urandı qazıp alıwdıń kólemin kóbeytiw, jańa kánlerdi ózlestiriw, óndiristiń nátiyjeliligin arttırıw hám uran sanaatın zárúr resurslar menen turaqlı támiyinlew úlken áhmiyetke iye bolmaqta.

Usı maqsette bıyıl geologiyalıq-izlew hám texnologiyalıq burawlaw jumısların keńeytiw, óndirislik infrastrukturanı rawajlandırıw, qosımsha sorbciya qurılmaların iske qosıw hám 250 jańa jumıs ornın jaratıw rejelestirilgen.

Kárxananıń óndirislik kólemin arttırıwda zárúr ximiyalıq reagentler támiynatı áhmiyetli orın iyeleydi. Sonlıqtan, jergilikli sanaat kárxanaları arasındaǵı kooperaciyanı kúsheytiw, texnikalıq kúkirt, sulfat hám azot kislotasın jetkerip beriwdiń kólemlerin kóbeytiw boyınsha ámelge asırılıp atırǵan jumıslar boyınsha málimleme berildi.

Prezidentimiz óndiriste alternativ texnologiyalardan paydalanıwdı keńeytiw, 2030-jılǵa shekem sulfat kislotasınıń ornın basatuǵın reagentlerdiń úlesin 40 procentke jetkeriw zárúr ekenligin atap ótti.

Ulıwma, bul ilajlar hám jańa óndirislik quwatlıqlar esabınan 2030-jılǵa shekem uran islep shıǵarıw kólemin usı jıldaǵı 7,5 mıń tonnadan 15 mıń tonnaǵa, anıqlanǵan rezervlerdiń kólemin bolsa 200 mıń tonnaǵa jetkeriw rejelestirilmekte.

Prezentaciyanıń juwmaǵında juwapkerlerge investiciyalıq joybarlardı óz waqtında ámelge asırıw, kárxanalardıń mineral-shiyki zat bazasın bekkemlew, jańa texnologiyalıq quwatlıqlardı iske qosıw, joqarı qosımsha qunlı ónimlerdi islep shıǵarıw hám eksport kólemin arttırıw boyınsha tiyisli tapsırmalar berildi.