Kishi hám mikro gidroenergetikanı rawajlandırıw ilajları tanıstırıldı

Elimizde qayta tikleniwshi energiya dereklerin kóbeytiw, suw resurslarınıń energetikalıq potencialınan nátiyjeli paydalanıwǵa ayrıqsha itibar qaratılmaqta. Kishi hám mikro GESler alıs aymaqlardı elektr energiyası menen támiyinlew, tarmaqlardaǵı shıǵınlardı azaytıw hám jeke menshik investiciyalardı tartıwda áhmiyetli orın iyeleydi.

Ótken jılı qabıl etilgen ayrıqsha qararǵa muwapıq, jeke menshik sektordıń qatnasıwında jámi 164 megavatt quwatlılıqtaǵı derlik 3 mıń kishi hám mikro GES qurıw belgilengen.

Búgingi kúnde 64 joybar iske qosılıp, olardıń jámi quwatlılıǵı 41,6 megavattqa jetken. Biraq bul belgilengen quwatlılıqtıń tek ǵana tórtten bir bólegin quraydı. Rejedegi derlik 3 mıń joybardan 932 si boyınsha intaker anıqlanǵan. Jáhán bankiniń qatnasıwında ajıratılǵan 150 million dollarlıq jeńilletilgen resurslardan paydalanıw da tómenlep atırǵanı atap ótildi.

Isbilermen hám investorlarda stanciyalardı qurıw hám islep shıǵarılǵan elektr energiyasın satıw shártleri boyınsha sorawlar kóp ekenligi kórsetip ótildi.

Usı múnásibet penen aukcionlarda joybardıń baslanǵısh bahası menen birge elektr energiyasın satıp alıw tarifiniń eń tómengi shegin belgilew, tariflerdi stanciyanıń quwatlılıǵına qarap differenciyalaw usınıs etildi. Bul “nol”lik bahada utıp alınǵan, biraq ámelge asırılmay qalǵan joybarlar mashqalasın sheship, investorlar ushın anıq hám turaqlı sharayat jaratadı.

Sonday-aq, 100 kilovattqa shekemgi mikro GESlerdi joybarlaw hám qurıw ápiwayılastırılǵan tártipte ámelge asırıladı. Quwatlılıǵı 50 kilovattqa shekemgi joybarlar qala qurılısı hújjetleriniń ekspertizası hám mámleketlik arxitektura-qurılıs qadaǵalawınan azat etiledi.

Qosımsha suw basımın payda etiw ushın kanal, dárya hám ózeklerdiń konstrukciyasına ózgeris kirgiziwge ruqsat etiledi. Suw xojalıǵı obektlerinde óz mútájlikleri ushın kishi hám mikro GESlerdi aukcionsız qurıw imkaniyatı da jaratıladı.

Joybarlar ushın múnásip orınlardı anıqlawdan baslap, olardı iske qosıw hám ekspluataciyalawǵa shekemgi processlerdi qamtıp alǵan sanlı platforma engiziledi. Sonıń menen birge, joybarlaw, qurıw hám paydalanıw boyınsha birden-bir metodikalıq qollanba jáne jeke menshik sektordıń qatnasıwında joybarlardı ámelge asırıw tártibi islep shıǵıladı.

Tarawdaǵı jáne bir áhmiyetli másele – importqa joqarı dárejede biyǵárezli. Házirgi waqıtta kishi hám mikro GESler ushın zárúr gidroagregat hám komplektlewshi bóleklerdiń 90 procenti sırttan alıp kelinbekte.

Bul baǵdarda 46 kishi hám mikro GES qurǵan “Ózbekgidroenergo” akcionerlik jámiyetiniń tájiriybesinen paydalanıw, isbilermenlerge joybarlaw, qurılıs-montajlaw jumısları hám úskeneler jetkerip beriw boyınsha kompleksli xızmetler kórsetiw áhmiyetli ekenligi atap ótildi. Lokalizaciyalaw múmkin bolǵan agregat hám komplektlewshi bóleklerdiń anıq dizimin qáliplestirip, olardı mámleketimizde islep shıǵarıw boyınsha isbilermen hám investorlarǵa usınıslar beriledi.

Mámleketimizde dárya hám kanallar tarmaǵınıń ulıwma uzınlıǵı 173 mıń kilometrden aslam. Prezentaciyada betonlanǵan kanallarda kishi hám mikro GESler qurıw ushın úlken imkaniyatlar bar ekenligi atap ótildi. Juwapkerlerge bunday obektlerdi tolıq xatlawdan ótkerip, qosımsha joybarlar rezervin anıqlaw wazıypası qoyıldı.

Ulıwma, 2030-jılǵa shekem bunday stanciyalardıń quwatlılıǵın 204,8 megavattqa jetkerip, jılına 620 million kilovatt-saat ekologiyalıq taza elektr energiyasın islep shıǵarıw rejelestirilgen.

Bul 350 mıń shańaraqtı “jasıl” energiya menen támiyinlew, jılına 187 million kub metr tábiyiy gazdi únemlew hám atmosferaǵa 311 mıń tonna karbonat angidrid shıǵarılıwınıń aldın alıw imkaniyatın beredi.

Sonday-aq, jańa oqıw jılınan kishi quwatlılıqtaǵı “jasıl” energetika baǵdarlarında joqarı mamanlıqtaǵı kadrlar tayarlaw ushın dual bilimlendiriw sisteması engiziledi. Energetika kárxanaları, sonıń ishinde, kishi gidroenergetika obektleri studentler ushın ámeliyat bazası sıpatında belgilenedi.

Mámleketimiz basshısı belgilengen joybarlardı jedellestiriw, tarawǵa jeke menshik investiciyalardı keńnen tartıw, qarjı resurslarınan nátiyjeli paydalanıw, úskenelerdi lokalizaciyalaw hám maman kadrlar tayarlaw boyınsha juwapkerlerge anıq tapsırmalar berdi.