Sociallıq qorǵaw sistemasın jáne de jetilistiriw boyınsha usınıslar kórip shıǵıldı

Sońǵı jıllarda elimizde sociallıq xızmetlerdi xalıqqa jaqınlastırıw, járdemge mútáj puqaralardı mánzilli qollap-quwatlaw hám tarawǵa mámleketlik emes sektordı tartıw boyınsha keń kólemli jumıslar ámelge asırılmaqta. Keyingi úsh jılda sociallıq xızmetler sanı 23 ten 140 qa jetti. Hár jılı ortasha 4,6 million, sonıń ishinde, máhálle dárejesinde derlik 2 million sociallıq xızmet kórsetilmekte.

Búgingi kúnde mámleketimizde mayıplıǵı bolǵan 168 mıńnan aslam bala bar. Olardıń 133,8 mıńı bilimlendiriw hám sociallıq xızmetler menen qamtıp alınǵan. Jáne 34,6 mıń balanı bilimlendiriwge tartıw zárúr.

Bunıń ushın sociallıq xızmetkerlerdiń qatnasıwında “shańaraq kesiminde” islew sisteması jolǵa qoyıladı. Hár bir balanıń mútájlikleri erte basqıshta hám kompleksli bahalanıp, oǵan sáykes bilimlendiriw ortalıǵı hám zárúr xızmetler belgilenedi. Jańa bahalaw mexanizmi 2026-jıl 1-oktyabrden Xorezm hám Nawayı wálayatlarında tájiriybe túrinde engiziledi.

2026-2027-oqıw jılınan arnawlı mekteplerde bilimlendiriw balanıń talapları, funkcionallıq imkaniyatları hám ózlestiriw dárejesinen kelip shıǵıp dúziletuǵın individual rejeler tiykarında shólkemlestiriledi. Kózi ázzi pedagoglarǵa, sonday-aq, arnawlı mekteplerdiń baslawısh klasslarına jeke assistent hám járdemshi xızmetkerler ajıratıladı.

Mayıplıǵı bolǵan balalardıń úyine jaqın jerde bilim alıwına sharayat jaratıw maqsetinde korrekciyalıq klasslar shólkemlestirgen mámleketlik emes mekteplerge hár bir oqıwshı ushın subsidiya ajıratıladı. Hár jılı keminde 50 mekteptiń inklyuziv ortalıqtı jaqsılawǵa qaratılǵan baslamaları grant tiykarında qarjılandırıladı.

2027-jıldan baslap balalardı tekstti oqıw qurılmaları, dawıs sintezatorları, Brayl displeyleri hám basqa da assistiv úskeneler menen vaucher tiykarında támiyinlew usınıs etildi. 2027-2028-oqıw jılınan bolsa mayıplıǵı bolǵan shaxslarǵa kiriw hám sertifikat imtixanlarında qosımsha waqıt, Brayl álipbesi, surdo awdarmashı, assistent hám basqa da zárúr sharayatlar jaratıladı.

Belgili bir jasaw ornına iye bolmaǵan shaxslarǵa sociallıq xızmetler kórsetiw sistemasın jetilistiriw boyınsha da jańa qatnaslar islep shıǵılǵan. Házirgi waqıtta respublikada jámi 726 orınǵa mólsherlengen 11 reabilitaciya orayı jumıs alıp barmaqta. 2026-jıldıń birinshi yarımında olarǵa 1,1 mıń shaxs jaylastırılǵan.

Ámeldegi reabilitaciya mákemeleri waqtınsha baspana hám sociallıq tikleniw oraylarına aylandırıladı. Baspanasız shaxslar bul oraylarǵa óz múrájatı tiykarında, “máhálle jetiligi”niń úyreniw nátiyjelerine bola yamasa sociallıq xızmetker hám profilaktika inspektorınıń járdeminde jaylastırıladı. Olardıń hár biri ushın individual reje islep shıǵılıp, hújjetlerdi tiklew, medicinalıq hám sociallıq xızmetler kórsetiw, kásipke oqıtıw hám jumısqa jaylastırıw ilajları belgilenedi.

Oraylarda bántlikti qollap-quwatlaw bólimleri shólkemlestirilip, isbilermenlerge bos orınlar jeńilletilgen shártlerde ijaraǵa beriledi. Baspanasız shaxslarǵa kásipke oqıw ushın vaucher ajıratıw, olardı sociallıq járdemge mútáj kategoriyalar qatarına kirgiziw hám olar ushın jumıs orınların rezervlew názerde tutılmaqta. Mámleketlik emes shólkemlerge mámleketlik sociallıq buyırtpalardı jaylastırıw arqalı waqtınsha baspana, ıssı awqat hám kiyim-kenshek penen támiyinlew kólemi keńeytiledi.

Adam sawdasınan jábirlengen shaxslardı anıqlaw hám reabilitaciyalaw mexanizmlerin kúsheytiw máseleleri de dodalandı.
2026-jıl 1-sentyabrden “Insan” sociallıq xızmetler orayları arqalı máhálle hám rayon dárejesinde adam sawdasınan jábirlengen shaxslardıń jaǵdayın bahalaw hám tiyisli xızmetlerge baǵdarlaw sisteması engiziledi.

Hayal-qızlardı reabilitaciyalaw hám beyimlestiriw respublikalıq orayı hám onıń aymaqlıq orayları Hayal-qızlar hám balalardı reabilitaciyalaw respublikalıq orayı hám aymaqlıq orayları etip qayta ataladı. Qaraqalpaqstan Respublikası, Qashqadárya, Samarqand hám Ferǵana wálayatlarındaǵı aymaqlıq oraylarda adam sawdasınan jábirlengen hayal-qızlar hám olardıń erjetpegen perzentlerin qabıl etiw jáne olarǵa xızmet kórsetiw jolǵa qoyılıp, qosımsha 40 orın jaratıladı.

Sonıń menen birge, bala sawdası ushın ayrıqsha jınayıy juwapkershilik belgilew, adam sawdası menen baylanıslı jınayat islegen shaxslardıń miynet hám sırtqı migraciya xızmetleri menen shuǵıllanıw huqıqın sheklew, kórsetilip atırǵan xızmetlerdi turaqlı monitoring etiw usınıs etildi.

Jeńilletilgen transport xızmetlerinen paydalanıw tártibin ápiwayılastırıw máseleleri de kórip shıǵıldı. Búgingi kúnde 1941-1945-jıllardaǵı urıs mayıpları hám qatnasıwshıları, olarǵa teńlestirilgen shaxslar, sonday-aq, CHernobıl AEStegi apatshılıq aqıbetlerin saplastırıwda qatnasqan 48,4 mıńnan aslam puqara bunday jeńilliklerden paydalanıw huqıqına iye. 2025-jılı olar transport xızmetlerinen 1,7 million márte paydalanǵan.

Jańa tártipke bola, 11 kategoriyadaǵı puqaralarǵa hawa, temir jol hám qalalararalıq transportta biypul júriw yamasa 50 procentlik shegirme beriledi. Qaǵaz talonlar biykar etilip, bilet satıp alıw ushın ID-karta yamasa biometrikalıq pasporttı usınıw jetkilikli.
Jeńillik huqıqı “Birden-bir milliy sociallıq qorǵaw” málimleme sisteması arqalı tekseriledi.

2027-jıl 1-yanvardan jeńilletilgen avia, temir jol hám qalalararalıq avtobus biletlerin “Baraka” sociallıq karta mobil qosımshası arqalı onlayn satıp alıw imkaniyatı jaratıladı.

Mámleketimiz basshısı usınıslardı maqullap, jańa xızmetlerdi orınlarda sapalı jolǵa qoyıw hám belgilengen ilajlardıń orınlanıwın qatań qadaǵalaw boyınsha tapsırmalar berdi.