Ellikqala rayonı haqqında
Ellikqala rayonı arqadan Qızılqum shóli, Sultan Uayıs tawı, batıstan Beruniy, Taxtakópir, qubladan Xorezm wálayatı, shıǵıstan Tórtkúl rayonları hám Nawayı wálayatı menen shegaralas.Shegara uzınlıǵı (533,0 km) Sonnan, Nawayı wálayatı menen (74,7 km), Xorezm wálayatı (15,7 km), Beruniy rayonı (170,1 km), Tórtkúl rayonı (169,7 km), Taxtakópir rayonı (102,8 km) menen shegaralas.Rayon 1977-jılı dúzilgen bolıp, orayı Bostan qalası, jámi jer maydanı 541920 gektardı quraydı. Sonnan, 768 gektar bólegi qala jer maydanı esaplanadı. Rayon xalqı 174021 adam, sonıń ishinde qala xalqı 21 122 adam, awıl xalqı 152 899 adamnan ibarat.Rayonda 13 awıl, 26 máhálle hám 1 posyolka puqaralar jıyınları bolıp, xojalıqlar sanı 31096 bolıp, olarda 44386 shańaraq jasaydı.Rayon tiykarınan awıl xojalıǵınıń paxta hám ǵálleshilik baǵdarlarına qánigelesken bolıp, awıl xojalıǵına jaramlı jerler 387479 gektardı, sonnan egislik maydanı 28690 gektardı quraydı.Rayondaǵı awıl xalqına ajıratılǵan qıytaq jer maydanları 4222 gektardı quraydı.
Rayonda 72 ulıwma bilim beriw mektebi, 27 mektepke shekemgi bilimlendiriw mákemesi, 1 Nókis mámleketlik pedagogikalıq institutınıń Ellikqala pedagogika fakulteti, 3 kolledj, 2 Muzıka mektebi, 1 qánigelestirilgen kórkem óner mektebi hám 1 emlewxana, 8 shańaraqlıq poliklinika, 3 awıllıq shıpakerlik punktleri, 1 kórkem óner sarayı, 3 mádeniyat sarayı, 1 muzey, 1 dem alıw baǵı, 4 sport maydanshaları, 1 jabıq suw basseyni (basseyn), 1 stadion hám 1 sport zalı bar.Rayonda 51 kóp kvartiralı turaq jaylar bolıp, sonnan 6 sı 4 qabatlı turaq jaylar, 45 i 2 qabatlı turaq jaylar.Óndiristegi tiykarǵı makroekonomikalıq kórsetkishler.
Rayonda 2024-jıl dawamında barlıq tarmaqlar boyınsha ekonomikalıq ósiwge erisildi. Ekonomikalıq ósiwge erisiwdiń tiykarǵı faktorları bul sanaat ónimlerin islep shıǵarıw kólemi 773,5 mlrd. sum 105,0 procentke, awıl xojalıǵı jalpı óniminiń kólemi 1 999,6 mlrd. sum 102,7 procentke, jumıstı bólip alıp islew jumıslarınıń kólemi 466,8 mlrd. sum 103,2 procentke, usaqlap satıw sawda aylanısınıń kólemi 800,3 mlrd. sum 109,4 procentke, jámi xızmetlerdiń kólemi 714,4 mlrd. sum 118,8 procentke ósiwi esabınan boldı.
Byudjet-salıq siyasatı.
2019-jıl dawamında jergilikli byudjettiń dáramatlar rejesi 73 577,4 mln. sum bolıp, haqıyqatında 86 055,9 mln. sumǵa orınlandı. Byudjet qárejetleri rejesi 166 072,4 mln. sum bolıp, haqıyqatında 180 148,0 mln. sumdı quradı. Jergilikli byudjettegi transfer salmaǵı 124 055,4 mln sumdı quraydı. Kishi biznes hám jeke isbilermenlikti rawajlandırıw.
2025-jıl 1-yanvar jaǵdayına rayonda jumıs alıp barıp atırǵan isbilermenlik subektleriniń sanı 1739 dı qurap, sonnan 1186 ı yuridikalıq shaxs statusına ie bolǵan, 826 ı jeke tártiptegi isbilermenlerdi quraǵan.2024-jıl dawamında 270 subekt jańadan shólkemlestirilgen.
Awıl xojalıǵında reformalardı qollap-quwatlaw hám rawajlandırıw 2024-jılı islep shıǵarılǵan jalpı awıl xojalıǵı ónimleriniń kólemi 2023-jılǵa salıstırǵanda ósiw páti 102,7 procentti quradı. 14575 tonna gósh (tirik salmaqta), 64258 tonna sút, 34290 mıń dana máek hám 33890 mıń dana qarakól terisi jetistirildi.
Sonnan, fermer xojalıqları tárepinen 250,6 tonna gósh (tirik salmaqta), 3475 tonna sút, 12673 mıń dana máek hám 1218 dana qarakól terisi jetistirildi.
Jeke járdemshi, diyqan hám fermer xojalıqlarında sharwashılıqtı rawajlandırıw boyınsha alıp barılǵan jumıslar nátiyjesinde 2025-jıldıń 1-yanvar jaǵdayına jeke járdemshi hám diyqan xojalıqlarındaǵı qaramallardıń bas sanı 125203 basqa, fermer xojalıqlarındaǵı qaramallardıń bas sanı bolsa 7905 basqa jetti.
Sırtqı ekonomikalıq baylanıslar
2024-jılı rayonda sırtqı sawda aylanısı 15,7 mln AQSh dolların quradı. Sonıń ishinde, eksport 11,6 million AQSh dolları ótken jılǵa salıstırǵanda 4,0 esege orınlanǵan, import bolsa 4,1 million AQSh dolların quraydı hám ótken jılǵa salıstırǵanda 191,0 procentti quraǵan.
Sociallıq tarawdı rawajlandırıw
2020-jıl 1-yanvar jaǵdayına miynetke jaramlı xalıq sanı 86,9 mıń adamdı, ekonomikalıq belsendi xalıq sanı 61,8 mıń adamdı, ekonomikada bánt xalıq sanı 65,6 mıń adamdı quraydıı