Qoraqalpog'iston Respublikasi Taxtako'pir tumani hokimligi

O‘zbekiston Respublikasining 2025 yil 9 iyundagi yangi tahrirdagi O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga kiritilgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar

Hozirgi kunda rivojlangan davlatlarda mukammal qonunchilikni yaratish, uning so‘zsiz bajarilishini ta'minlash, aholi va mansabdor shaxslarning huquqiy madaniyatini yuksaltirish, fuqarolarning, davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarining huquq va majburiyatlarini aniq belgilash muhim yo‘nalishlar hisoblanadi. Bunda davlat organlari va tashkilotlari, xo‘jalik yurituvchi sub’ektlarning yuridik xizmati muhim ahamiyat kasb etadi.

Yuridik xizmat normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini tayyorlash, huquqiy ekspertizadan o‘tkazish, qabul qilish jarayonidan boshlab, to ularning ijrosini ta'minlashgacha; xo‘jalik shartnomalarini tuzish, o‘zgartirish, bekor qilish va bajarish; mulkni saqlashni huquqiy vositalar bilan ta'minlash; mehnat qonunchiligiga rioya qilish va mehnat intizomini mustahkamlash; fuqarolarning buzilgan huquq va erkinliklarini tiklash, adolatni yuzaga chiqarishda sudlarning o‘rni, tegishli organlar va xo‘jalik yurituvchi sub’ektlarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini sudlarda va boshqa tashkilotlarda himoya qilish;  huquqiy tarbiya ishlarida faol ishtirok etadi.

Shu qatori O‘zbekiston Respublikasining yangi tahrirdagi Konstitutsiyasining qabul qilingani jamiyat hayotining barcha jabhalarini yanada demokratlashtirish va modernizatsiya qilishga qaratilgan keng ko‘lamli islohotlarning amalga oshirilmoqda. Jumladan, qonun ustuvorligini yanada mustahkamlash hamda fuqarolar huquq va erkinliklarini to‘laqonli ta'minlash borasidagi bir qator huquqiy normalar Yangi Konstitutsiyada o‘z ifodasini topgan.  

Ma'lumki, fuqarolarning buzilgan huquq va erkinliklarini tiklash, adolatni yuzaga chiqarishda sudlarning o‘rni juda muhim. Shu ma'noda, so‘nggi yillarda mamlakatimizda huquqiy tizimni tubdan takomillashtirish va sud hokimiyati mustaqilligini ta'minlashga qaratilgan keng ko‘lamli va muhim ahamiyatga ega bo‘lgan islohotlar amalga oshirilmoqda. Ushbu islohotlar sud ishlarini takomillashtirish, sud qarorlarining shaffofligi va xolisligini oshirish, shuningdek, fuqarolar va tadbirkorlik sub’ektlarining huquq va erkinliklarini himoya qilish kafolatlarini kuchaytirish kabi keng ko‘lamli yo‘nalishlarni qamrab oladi.

Yangi qonun ana shu tizimli islohotlarning mantiqiy davomi bo‘ldi. Qonun orqali mamlakatimiz sud tizimiga doir bir qancha huquqiy normalar kiritilib, mavjud qonun hujjatlarini yangi tahrirda qabul qilingan Konstitutsiyaga muvofiqlashtirildi.

Mazkur islohotlarning mantiqiy davomi sifatida 2025 yil 9 iyunda “Yangi tahrirdagi O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga sudlar faoliyatining hamda fuqarolar huquq va erkinliklarining kafolatlarini kuchaytirishga qaratilgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g'risida”gi O‘zbekiston Respublikasining 1067-sonli Qonuni qabul qilindi.

Mazkur Qonun bilan sudlar faoliyatiga doir ayrim qonunchilik hujjatlariga qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritildi. Shu jumladan O‘zbekiston Respublikasining O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksining 23-moddaning ikkinchi va uchinchi qismlariga, 24-moddaning birinchi qismiga va 66-moddaning birinchi qismiga;  O‘zbekiston Respublikasining «Sudlar to‘g'risida»gi Qonunining 1-moddaning matniga, 6-moddaning matniga, 8-moddaning matniga, 9-moddaning birinchi qismiga, 13-moddaning birinchi qismiga, 14-moddaning matniga, 15-moddasiga, 16-moddaning matniga, 19-moddaning birinchi qismiga va 60-modda birinchi qismining ikkinchi xatboshisiga, 79-modda beshinchi qismiga va 90-modda birinchi qismining birinchi jumlasiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritildi.

Bizning fikrimizcha O‘zbekiston Respublikasining 2025 yil 9 iyundagi O‘RQ-1067-sonli Qonuni yangi tahrirdagi O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining so‘zsiz va to‘liq amalga oshirilishini, sudlar faoliyatining hamda fuqarolar huquq va erkinliklarining kafolatlarini kuchaytirishga, O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi normalarining to‘g'ridan-to‘g'ri qo‘llanilishini ta'minlashga va davlat organlarining faoliyatini yangicha konstitutsiyaviy-huquqiy sharoitlarda yo‘lga qo‘yishga va rivojlanishiga xizmat qiladi.
  

Qoraqalpog'iston Respublikasi ma'muriy 
sudi sudyasi G.Baynazarova