KORRUPSIYA - TARAQQIYOT KUSHANDASI
2026-02-27 16:00:00 / Yangiliklar

Ma’lumki, korrupsiya har qanday jamiyatningsiyosiy va iqtisodiy rivojlanishiga zararetkazadi, davlatning konstitutsiyaviy asoslarinihamda jamiyatning ma’naviy-axloqiy asoslariniyemiradi, demokratik institutlar va qonunustivorligini kuchsizlantiradi, fuqarolarninghuquq va erkinliklarini jiddiy tarzdabuzilishiga olib keladi. Korrupsiya uyushganjinoyatchilikni, terrorizmni va insoniyatxavfsizligiga qarshi qaratilgan boshqatahdidlarning o‘sishiga yordam beradi.
Korrupsiya bu — jamiyatni turli yo‘llar bilaniskanjaga oladigan dahshatli illatdir. Mazkurillat demokratiya va huquq ustuvorligi asoslarigaputur yetkazadi, inson huquqlari buzilishiga olibkeladi, bozorlar faoliyatiga to‘sqinlik qiladi, hayot sifatini yomonlashtiradi va odamlarxavfsizligiga tahdid soladigan uyushganjinoyatchilik, terrorizm va boshqa hodisalar ildizotib, gullashi uchun sharoit yaratib beradi.
Ta’kidlab o‘tish o‘rinliki, ushbu zararlihodisa katta va kichik, badavlat va kambag‘albo‘lishidan qat’iy nazar, barcha mamlakatlardauchraydi. Ushbu zararli illatni bartaraf etishbo‘yicha jahon hamjamiyati tomonidan bir qatorsamarali ishlar amalga oshirilayotgan bo‘lsada, hanuzgacha u bartaraf etilmayapti.
Dunyoning yetakchi dinlarida ham birinchinavbatda huquqni muhofaza qiluvchi organlarningporaxo‘rligi qattiq qoralanadi. Jumaladan, Injilda “Sovg‘alarni qabul qilma, chunki sovg‘ako‘rni ko‘radigan qiladi va haqiqatni o‘zgartiradi” deyilgan bo‘lsa, Qur’oni Karimda “Boshqalarningmulkini nohaq yo‘l bilan olmangiz va boshqalargategishli bo‘lgan narsalarni olish uchun o‘zmulkingizdan hokimlaringizga pora qilibuzatmangizlar” deyilgan.
XVIII asrning ikkinchi yarmiga kelib jamiyatdavlat boshqaruv apparatining ish sifatiga toboroko‘proq ta’sir ko‘rsata boshladi. Bu o‘sha davrdaqabul qilingan bir qator qonun hujjatlarida o‘zaksini topgan. Jumladan, 1787 yilda qabulqilingan AQSH Konstitutsiyasida pora olish AQSHprezidentini impechmentga tortish mumkin bo‘lganikki jinoyatning biri sifatida ko‘rsatib o‘tilgan. Siyosiy partiyalarning vujudga kelishi vaularning mamlakat hayotidagi o‘rnining oshibborishi XIX-XX asrlarda rivojlangandavlatlarda korrupsiyaning dunyoning boshqamamlakatlariga nisbatan ancha kamayishiga olibkeldi.
Korrupsiya – illat, korrupsiya – taraqqiyotkushandasi. Mamlakatimizda mustaqillikyillarida ushbu illatga qarshi kurash qator choratadbirlar kompleksi ishlab chiqilib, samaraliamalga oshirilib kelinmoqda.
Bugungi kunda mamlakatimizda amalgaoshirilayotgan islohotlar natijasida yurtimizdakorrussiyaga qarshi kurashish yo‘nalishidamustahkam huquqiy baza va aniq tizim shakllangan. Aytish joizki, hozirgi kunda dunyo miqyosida haletilishi lozim bo‘lgan eng birlamchi masalalardanbiri korrupsiya muammosidir. Shu bois ungaqarshi kurash xalqaro miqyosga ko‘tarilib, jahonsiyosatining muhim masalalaridan biriga aylandi. Binobarin, ushbu illat nafaqat islohotlar yo‘ligajiddiy to‘siq bo‘lishi, balki o‘tish davridabelgilangan maqsadlarga erishishga ham bevositatahdid tug‘dirishi barchaga ma’lum. Mamlakatimizda mazkur muammoga qarshi kurashmasalasiga mustaqillikning dastlabkikunlaridanoq jiddiy e’tibor qaratib kelinayotir. O‘tgan davr mobaynida korrupsiya vajinoyatchilikka qarshi kurashish hamda uningoldini olishga qaratilgan mustahkam huquqiy bazava tizimli amaliyot shakllandi. Eng avvalo, respublikamizda Birlashgan MillatlarTashkiloti homiyligida qabul qilinganEKOSOSning Korrupsiyaga qarshi kurashrezolyusiyasi, Davlat mansabdor shaxslariningxalqaro axloq kodeksi, xalqaro tijorattashkilotlarida korrupsiya va poraxo‘rlikka qarshikurash haqidagi deklaratsiya, Millatlararo uyushganjinoyatchilikka qarshi kurash konvensiyasi vaboshqa xalqaro hujjatlarning qabul qilinganimazkur illatga qarshi kurashda muhim omilvazifasini o‘tamoqda.
Jinoyat ishlari bo‘yicha Sirdaryo tumansudining raisi
B.Qorayev
