Korrupsiyaga qarshi kurashish, ularga imkon beruvchi sabab va shart-sharoitlarni bartaraf etish
2026-06-18 10:55:00 / OCHIQ MA'LUMOTLAR
O‘zbekiston Respublikasining “Korrupsiyaga qarshi kurashish to‘g‘risida”gi Qonuniga muvofiq korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha vakolatli organlarning asosiy vazifalari etib quyidagilar belgilangan:
– korrupsiyaga qarshi kurashish sohasidagi davlat dasturlari va boshqa dasturlarni ishlab chiqish hamda ularning amalga oshirilishini tashkil etish;
– korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha faoliyatni amalga oshiruvchi va unda ishtirok etuvchi organlar hamda tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va ularning o‘zaro hamkorligini ta’minlash;
– aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini yuksaltirish, jamiyatda korrupsiyaga nisbatan murosasiz munosabatni shakllantirishga qaratilgan chora-tadbirlarni ishlab chiqish hamda amalga oshirish;
– korrupsiyaga oid huquqbuzarliklarning oldini olish, ularni aniqlash, ularga chek qo‘yish, oqibatlarini bartaraf etish, shuningdek, korrupsiyaga imkon beruvchi sabab va shart-sharoitlarni yo‘qotishga qaratilgan chora-tadbirlar samaradorligini oshirish;
– korrupsiyaning holati va rivojlanish tendensiyalari to‘g‘risidagi axborotni yig‘ish hamda tahlil qilish;
– korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar ijrosi yuzasidan monitoring o‘tkazish, ushbu sohadagi tashkiliy-amaliy va huquqiy mexanizmlar samaradorligini baholash;
– korrupsiyaga qarshi kurashish to‘g‘risidagi qonunchilikni takomillashtirish hamda ushbu sohadagi ishlarni yanada yaxshilash yuzasidan takliflar ishlab chiqish;
– korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha hududiy idoralararo komissiyalar faoliyatini muvofiqlashtirish.
Dastlab Idoralararo komissiyaga O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori raislik qilgan. Keyinchalik mazkur komissiya Korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha Milliy kengash etib qayta tashkil qilindi va O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Raisi Kengash raisi etib belgilandi. Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi esa Milliy kengashning ishchi organi hisoblanadi.
Qonunga ko‘ra, korrupsiya — shaxsning o‘z mansab yoki xizmat mavqeidan shaxsiy manfaatlarini yoxud boshqa shaxslarning manfaatlarini ko‘zlab moddiy yoki nomoddiy naf olish maqsadida qonunga xilof ravishda foydalanishi, shuningdek, bunday nafni qonunga xilof ravishda taqdim etishdir.
Korrupsiyaga oid huquqbuzarlik — korrupsiya alomatlariga ega bo‘lgan va sodir etilganligi uchun qonunchilikda javobgarlik nazarda tutilgan qilmish hisoblanadi.
Manfaatlar to‘qnashuvi esa shaxsning bevosita yoki bilvosita shaxsiy manfaatdorligi uning xizmat yoki lavozim majburiyatlarini lozim darajada bajarishiga ta’sir ko‘rsatayotgan yoki ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan, shuningdek, shaxsiy manfaatlar bilan fuqarolar, tashkilotlar, jamiyat yoki davlatning huquq va qonuniy manfaatlari o‘rtasida qarama-qarshilik yuzaga kelgan yoki yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan holatdir.
Sohadagi muammolarni qonuniy hal etish uchun amalga oshirilayotgan islohotlardan muntazam xabardor bo‘lib borishimiz zarur. Bunda nafaqat davlat organlari tomonidan takliflar ishlab chiqilishi, balki tadbirkorlar va fuqarolarning ham faol tashabbus bilan chiqishi muhim ahamiyatga ega. Davlat rahbari tomonidan amalga oshirilayotgan islohotlarning samarali ijrosida barchamiz mas’ulmiz.
Jizzax tumanlararo iqtisodiy sudi sudyalari
O. Asadov
N. Djurayev
