O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 29-apreldagi 170-son qarori ijrosi yuzasidan

Qishloq xo‘jaligi, melioratsiya va yo‘l-qurilish texnikalaridan samarali, xavfsiz hamda qonuniy foydalanishni ta’minlash bugungi kunda muhim vazifalardan biri hisoblanadi. Ayniqsa, qishloq xo‘jaligi ishlarini o‘z vaqtida va sifatli tashkil etish, texnik nosozliklar sababli yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan baxtsiz hodisalarning oldini olish hamda texnika vositalarining hisobini yuritishda belgilangan talablarga rioya etish katta ahamiyatga ega.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 29-apreldagi 170-sonli “Qishloq xo‘jaligi, melioratsiya va yo‘l-qurilish texnikalaridan foydalanish sohasida davlat xizmatlari ko‘rsatish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori ushbu yo‘nalishda davlat xizmatlarini takomillashtirish, texnikalarni ro‘yxatga olish va texnik ko‘rikdan o‘tkazish tartiblarini belgilashga qaratilgan.

Mazkur qaror talablaridan kelib chiqib, Qo‘shko‘pir tumanida qishloq xo‘jaligi, melioratsiya va yo‘l-qurilish texnikalaridan foydalanuvchi fermer xo‘jaliklari, korxona va tashkilotlar, shuningdek, texnika egalari quyidagi muhim talablarga alohida e’tibor qaratishlari lozim.

1. Barcha texnikalar har yili majburiy texnik ko‘rikdan o‘tkazilishi shart

Vazirlar Mahkamasining 170-son qarori bilan tasdiqlangan tegishli ma’muriy reglamentga muvofiq, belgilangan tartibda ro‘yxatdan o‘tkazilgan qishloq xo‘jaligi, melioratsiya va yo‘l-qurilish texnikalari yiliga bir marta majburiy texnik ko‘rikdan o‘tkazilishi kerak.

Ushbu talab texnikaning ishlab chiqarilgan yili, undan foydalanilayotgan yoki foydalanilmayotganligi, shuningdek, yaroqli yoki yaroqsiz holatda ekanligidan qat’i nazar tatbiq etiladi.

Texnik ko‘rik joriy yilning 1-yanvaridan 31-dekabriga qadar o‘tkaziladi. Bundan tashqari, texnikani davlat ro‘yxatidan o‘tkazish, qayta ro‘yxatdan o‘tkazish, vaqtinchalik ro‘yxatdan o‘tkazish, hisobdan chiqarishda,  belgilangan tartibda texnik ko‘rikdan o‘tkazish talab etiladi.

Texnik ko‘rikdan o‘tkazishning asosiy maqsadlari quyidagilardan iborat:

• texnikaning haqiqiy texnik holatini aniqlash;
• mashina va mexanizmlarning xavfsizlik talablariga muvofiqligini baholash;
• texnikadan foydalanish qoidalariga rioya etilishini nazorat qilish;
• texnikaning mavjudligi, tegishliligi va ro‘yxatga olish ma’lumotlarini aniqlashtirish;
• texnik nosozliklar va ulardan kelib chiqishi mumkin bo‘lgan huquqbuzarliklarning oldini olish.

Ayniqsa, ekin ekish, yer haydash, sug‘orish, yerlarni tekislash, meliorativ tadbirlarni amalga oshirish va hosilni yig‘ishtirib olish davrida texnikalarning soz holatda bo‘lishi ish unumdorligi va xavfsizligiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi.

Shu sababli barcha texnika egalari va ulardan foydalanuvchi tashkilotlar yillik texnik ko‘rikni o‘z vaqtida tashkil etishlari zarur.

2. Eski namunadagi qog‘oz hujjatlarni yangi plastik shaklga almashtirish talab etiladi

Vazirlar Mahkamasining 170-son qarorida qishloq xo‘jaligi, melioratsiya va yo‘l-qurilish texnikalariga tegishli eski namunadagi hujjatlarni yangisiga almashtirish bo‘yicha muddat va talablar belgilangan.

Qarorda eski namunadagi texnik pasport, texnik guvohnoma, davlat raqami belgisi hamda traktorchi-mashinist guvohnomasini majburiy tartibda almashtirishning yakuniy muddati 2023-yil 31-avgust etib belgilangan. 2023-yil 1-sentabrdan boshlab eski namunadagi ushbu hujjatlar va davlat raqami belgilari haqiqiy emas deb hisoblanishi belgilangan.

Shu munosabat bilan texnika egalari o‘zlarida mavjud hujjatlarni tekshirib chiqishlari va eski namunadagi hujjatlar saqlanib qolgan bo‘lsa, ularni amaldagi tartib asosida rasmiylashtirish masalasida vakolatli hududiy organga murojaat qilishlari lozim.

Almashtirilishi lozim bo‘lgan hujjatlar quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

• eski namunadagi qog‘oz shaklidagi texnik pasport yoki texnik guvohnoma;
• belgilangan namunaga mos kelmaydigan eski davlat raqami belgisi;
• eski namunadagi traktorchi-mashinist guvohnomasi.

Texnikaning ro‘yxatdan o‘tkazilganligini tasdiqlovchi yangi namunadagi plastik texnik pasport xalqaro standartlar asosida tayyorlanadi. Unda texnika egasi, texnikaning markasi va modeli, davlat raqami, identifikatsiya ma’lumotlari hamda boshqa zarur ma’lumotlar aks ettiriladi.

Yangi namunadagi hujjatlarning joriy etilishi texnika vositalari hisobini yuritish, ma’lumotlarni elektron tizimlar orqali tekshirish va hujjatlarning himoyalanganligini ta’minlashga xizmat qiladi.

Muhim eslatma: eski namunadagi hujjatlarni almashtirish uchun belgilangan muddat allaqachon tugagan. Shu sababli mazkur masalani kechiktirmasdan hal etish va texnikaga tegishli hujjatlarning amaldagi talablarga muvofiqligini ta’minlash lozim.

3. Traktorchi-mashinist guvohnomasi ham yangi namunada bo‘lishi kerak

Qishloq xo‘jaligi va boshqa o‘ziyurar texnikalarni boshqaruvchi shaxslar uchun tegishli toifadagi traktorchi-mashinist guvohnomasi muhim hujjat hisoblanadi.

Vazirlar Mahkamasining 170-son qarorida traktorchi-mashinist guvohnomasini berish va eski namunadagi guvohnomalarni almashtirish tartibi ham nazarda tutilgan.

Texnikani boshqaruvchi shaxslar quyidagilarga e’tibor berishlari lozim:

• guvohnomaning amaldagi namunaga muvofiq bo‘lishi;
• boshqarilayotgan texnika uchun tegishli toifa mavjudligi;
• guvohnomadagi ma’lumotlarning to‘g‘riligi;
• guvohnomaning yaroqli holatda saqlanishi.

Eski namunadagi guvohnomaga ega shaxslar uni almashtirish bo‘yicha belgilangan tartibda Agroinspeksiyaning tuman bo’limlariga murojaat qilishlari zarur. Yangi guvohnomani olish yoki almashtirish bilan bog‘liq davlat xizmatlari haqida Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida ham ma’lumot olish mumkin.

4. Texnik ko‘rikdan o‘tganlik haqidagi talon o‘rniga elektron hisob yuritiladi

170-son qaror bilan 2023-yil 1-sentabrdan boshlab qishloq xo‘jaligi, melioratsiya va yo‘l-qurilish texnikalariga texnik ko‘rikdan o‘tganligi to‘g‘risida talon berish amaliyoti bekor qilingan. Xorijiy davlatlarga ishga yuboriladigan texnikalar bundan mustasno.

Texnik ko‘rikdan o‘tkazilgan texnikalar haqidagi ma’lumotlar “Texnikalar texnik ko‘rigi” avtomatlashtirilgan axborot tizimiga kiritib boriladi.

Shu bois texnika egalariga texnik ko‘rikdan o‘tganlik haqidagi eski talon mavjudligiga tayanib qolmasdan, texnikaning joriy yil uchun ko‘rikdan o‘tkazilganligi va tegishli ma’lumotlarning elektron tizimda aks etganligini aniqlashtirish tavsiya etiladi.

Texnik ko‘rik natijalarini belgilangan tartibda rasmiylashtirish texnika vositalari haqidagi ma’lumotlarning ishonchli yuritilishi va nazorat ishlarining samarali tashkil etilishiga xizmat qiladi.

5. Texnika egalarining mas’uliyati

Texnika egasi bo‘lgan fermer xo‘jaliklari, korxonalar, tashkilotlar va jismoniy shaxslar texnikalarni belgilangan tartibda ro‘yxatdan o‘tkazish, zarur hujjatlarni amaldagi namunaga muvofiqlashtirish va yillik texnik ko‘rikdan o‘tkazish uchun mas’ul hisoblanadi.

Buning uchun quyidagi ishlarni amalga oshirish tavsiya etiladi:

1. Xo‘jalik yoki tashkilot balansidagi barcha texnika vositalarini xatlovdan o‘tkazish.
2. Har bir texnikaning texnik pasporti yoki texnik guvohnomasi va davlat raqami belgisi amaldagi namunaga mosligini tekshirish.
3. Traktorchi-mashinistlarning guvohnomalari hamda tegishli toifalarini ko‘rib chiqish.
4. Joriy yil uchun majburiy texnik ko‘rikdan o‘tganlik holatini aniqlash.
5. Zarur hujjatlarni rasmiylashtirish va aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish uchun vakolatli organga murojaat qilish.

Mazkur choralar texnika vositalaridan foydalanishda tartib-intizomni mustahkamlash, texnik xavfsizlikni ta’minlash va mavsumiy qishloq xo‘jaligi ishlarining uzluksizligini saqlashga yordam beradi.

Xulosa

Qishloq xo‘jaligi, melioratsiya va yo‘l-qurilish texnikalaridan foydalanishda qonunchilik talablariga rioya qilish har bir texnika egasi va foydalanuvchining muhim vazifasidir.

Majburiy yillik texnik ko‘rikni o‘z vaqtida o‘tkazish, eski namunadagi qog‘oz texnik pasport va texnik guvohnomalarni, davlat raqami belgilarini hamda traktorchi-mashinist guvohnomalarini amaldagi talablarga muvofiqlashtirish texnikalarning qonuniy va xavfsiz ishlatilishiga xizmat qiladi.

Qo‘shko‘pir tumanidagi barcha fermer xo‘jaliklari, korxona va tashkilotlar, shuningdek, texnika egalaridan mavjud texnikalar va ularga tegishli hujjatlarni qayta ko‘rib chiqish, majburiy texnik ko‘rikni o‘z vaqtida tashkil etish hamda belgilangan tartib-qoidalarga qat’iy rioya etish so‘raladi.

Maqolani tayyorladi:
Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasi
Qo‘shko‘pir tumani bo‘limi bosh mutaxassisi Sh.Kenjayev