Qo‘ng‘irot tumani haqida qisqacha ma’lumot

Qo‘ng‘irot tumani respublikaning shimoli-g‘arbiy qismida joylashgan bo‘lib, 1927-yil 3-iyulda tashkil etilgan. Tuman o‘z hududi bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi hududining 12 foizini, Qoraqalpog‘iston Respublikasi hududining 46 foizini tashkil etadi. Qo‘ng‘irot tumani Turkmaniston va Qozog‘iston Respublikalari, Mo‘ynoq, Kegeyli va Qonliko‘l tumanlari bilan chegaradosh.

Tumanning asosiy o‘sish nuqtalari (drayverlari) chorvachilik hamda neft-kimyo sanoati sohalariga ixtisoslashgan.

Tumanning umumiy maydoni 76,0 ming kv. km. Tumanda 21 ta mahalla, 5 ta shaharcha va 13 ta ovul fuqarolar yig‘ini mavjud.

2025-yil 1-iyul holatiga tumanda jami doimiy yashovchi aholi soni 137,8 ming kishini tashkil etib, yil boshidan buyon 1,2 ming kishiga yoki 0,9 foizga ko‘paygan. Shundan:

• erkaklar — 70,7 ming kishi;

• ayollar — 67,1 ming kishi;

• shahar joylarda — 87,0 ming kishi;

• qishloq joylarda — 50,8 ming kishi.

Fuqarolar yig‘inlari soni — 39 ta.
Xo‘jaliklar soni — 28 093 ta.
Maktablar soni — 49 ta.
Maktabgacha ta’lim tashkilotlari — 94 ta.
Kutubxonalar — 2 ta.

Tumanning g‘arbiy qismini Ustyurt tekisligi egallagan bo‘lib, asosan yer osti boyliklari shu hududda joylashgan. Bu yerda ohaktosh, bo‘r, gips, mergel, osh tuzi, neft, gaz kondensati va boshqa qazilma boyliklarning yirik konlari mavjud. Shoxpaxta, Quvonch, Oqcho‘loq, Uchsoy va Urga maydonlarida gaz konlari ochilgan. Urga koni 1995-yilda gaz magistraliga ulanib, aholi manfaatlari uchun xizmat qilmoqda.

Shuningdek, Borsakelmas va Qorovumbet tuz konlari ham mavjud. Borsakelmas tuz konining uzunligi 75 km, eni 70–72 km, chuqurligi 30–60 metr bo‘lib, umumiy maydoni 1000 kv. km ni tashkil etadi. Ushbu tuz konlaridan sanoatda foydalanish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1995-yil 2-martdagi 79-sonli qaroriga muvofiq Qo‘ng‘irot soda zavodi qurilib, ishga tushirilgan.