O‘zbekiston me’morchiligi — asrlar davomida sayqal topgan durdona meros
2025-11-07 09:40:00 / Yangiliklar
Bugungi kunda O‘zbekistonning eng mashhur tarixiy shaharlaridan bo‘lgan Samarqand, Buxoro, Xiva, Shahrisabz, Termiz va Qo‘qon dunyo bo‘ylab sayyohlarni o‘ziga jalb etmoqda. Ularning har biri o‘z davrining me’moriy maktabi, san’at uslubi va estetik qarashlarini mujassam etgan tirik muzeyga o‘xshaydi.
O‘zbekiston me’moriy yodgorliklarining eng qadimgilari tosh va bronza davrlariga tegishli bo‘lib, bu yurt hududida qadimdan rivojlangan shaharsozlik madaniyatining mavjudligini tasdiqlaydi. Ammo me’morchilik san’atining eng yorqin davri — o‘rta asrlar bo‘lib, bu paytda mamlakat Buyuk Ipak yo‘lining markaziga aylangan. Aynan shu davrda jahon me’morchiligi durdonalari — Samarqanddagi Registon maydoni, Shohi-Zinda majmuasi, Bibixonim masjidi, Gur-Amir maqbarasi, Shahrisabzdagi Oqsaroy saroyi, Buxorodagi Kalyon minorasi va Labi Hovuz ansambli, shuningdek Xivadagi Ko‘hna Ark, Ichan Qal’a, madrasa va minoralar bunyod etilgan.
Ularning barchasi o‘z davrining estetik ideallari va diniy e’tiqodlari bilan uyg‘unlashgan, har bir naqsh va mozaika chuqur ramziy ma’noga ega. Ayniqsa, rang-barang mozaika bezaklari, mavhum geometrik naqshlar va islomiy ramzlar O‘zbekiston me’morchiligining o‘ziga xos belgisi sifatida tanilgan.
Bugungi kunda bu yodgorliklar nafaqat tarixiy meros, balki mamlakatning turizm salohiyatini belgilovchi muhim omil hisoblanadi. Har yili minglab sayyohlar qadimiy shaharlarni ziyorat qilib, O‘zbekistonning boy madaniy qatlamlari bilan tanishmoqda.
O‘zbekiston hukumati tomonidan so‘nggi yillarda tarixiy obidalarni restavratsiya qilish, turistik infratuzilmani rivojlantirish va madaniy merosni asrab-avaylash yo‘nalishida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. Shu tariqa, o‘zbek me’morchiligi nafaqat o‘tmish shon-shuhratini eslatadi, balki kelajak avlodlar uchun ham ilhom manbai bo‘lib xizmat qilmoqda.