“2026-yilning birinchi yarim yilligida “O‘zarxiv” agentligi tomonidan amalga oshirilgan ishlar hamda arxiv sohasidagi muhim yangiliklar” mavzusida matbuot anjumani
2026-07-15 13:45:00 / Yangiliklar

“2026-yilning birinchi yarim yilligida “O‘zarxiv” agentligi tomonidan amalga oshirilgan ishlar hamda arxiv sohasidagi muhim yangiliklar” mavzusida matbuot anjumani
2026-yil 15-iyul kuni O‘zbekiston Milliy matbuot markazida “O‘zarxiv” agentligi tomonidan 2026-yilning birinchi yarim yilligida amalga oshirilgan ishlar yakunlari hamda arxiv sohasida amalga oshirilayotgan islohotlarga bag‘ishlangan matbuot anjumani o‘tkazildi.
Matbuot anjumanida arxiv hujjatlarini saqlash va raqamlashtirish, fuqarolarga ko‘rsatilayotgan xizmatlar sifati, davlat nazorati natijalari, xalqaro hamkorlik, normativ-huquqiy hujjatlar ijrosi hamda joriy yilning ikkinchi yarmida amalga oshiriladigan muhim yangiliklar haqida batafsil ma’lumot berildi.
Jumladan, 2026-yilning birinchi yarim yilligida “Oʻzarxiv” agentligi faoliyatini tartibga soluvchi 11 ta normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari ishlab chiqildi.
Hisobot davrida 72 million kadr arxiv hujjatlari raqamlashtirildi. Natijada bugungi kunga qadar jami 1,3 million saqlov birligi elektron shaklga o‘tkazilib, Milliy arxiv fondidagi raqamlashtirilgan hujjatlar ulushi 14,3 foizga yetkazildi. Shuningdek, “Davlat arxivlarida raqamlashtirilayotgan hujjatlarni yagona saqlovini ta’minlash hamda ulardan foydalanish” axborot tizimiga yarim yil davomida 1 million 158 mingdan ortiq ma’lumot, jumladan 115 ta fond, 439 ta ro‘yxat, 80 ming 818 ta saqlov birligi, 270 ming 771 ta hujjat hamda 806 ming 275 ta bibliografik ma’lumot kiritildi.
Davlat arxivlari saqloviga 116 841 saqlov birligi boshqaruv hujjatlari, 30 821 saqlov birligi shaxsiy tarkib hujjatlari, 8 853 saqlov birligi vaqtincha saqlanadigan hujjatlar hamda boshqa turdagi arxiv hujjatlari qabul qilindi. Shu bilan birga 348 183 saqlov birligi arxiv hujjatlarining mavjudligi va holati tekshirildi.
2026-yilning birinchi yarim yilligida davlat arxivlari tomonidan 307 379 varaq arxiv hujjatlari ta’mirlandi, 64 580 saqlov birligi hujjatlar muqovalanib tikildi, 19 50 saqlov birligi kartonlashtirildi hamda 6 ming saqlov birligi fotohujjatlarga konservatsion ishlov berildi.
“O‘zarxiv” agentligi va hududiy arxiv boshqarmalari tomonidan 201 ta davlat nazorati tadbiri o‘tkazildi. Natijada 189 ta tashkilotga majburiy taqdimnoma kiritildi, 52 nafar mas’ul shaxsga nisbatan ma’muriy bayonnomalar rasmiylashtirilib sud organlariga yuborildi hamda huquqni muhofaza qiluvchi organlarga 8 ta material taqdim etildi.
2026-yilning birinchi yarim yilligida Respublika arxivlariga 265 ming 699 ta mavzuli va ijtimoiy-huquqiy mazmundagi so‘rovlar kelib tushdi. Davlat arxivlari o‘quv zallarida 1 014 nafar mahalliy va 25 nafar xorijiy tadqiqotchi faoliyat olib bordi.
“Oʻzarxiv” agentligi va uning tizimidagi tashkilotlariga 2026-yil I-yarim yillik davomida jismoniy va yuridik shaxslardan 775 ta (2025-yil 1-yarim yillkda 805 ta kelib tushgan boʻlib,96% foizga qisqartirildi), jumladan, 725 tasi ariza boʻlsa, 50 tasi shikoyat turidagi murojaatlar hisoblanadi. Kelib tushgan murojaatlarning 451 tasi qanoatlantirilgan (kelib tushgan murojaatlarga nisbatan 58%), 200 tasi tushuntirish berilgan (kelib tushgan murojaatlarga nisbatan 25%), 87 tasi taalluqliligi boʻyicha tegishligi tashkilotlarga yuborilgan (kelib tushgan murojaatlarga nisbatan 11%), hisobot davrida 37 ta murojaatlar koʻrib chiqilmoqda.
Xalqaro hamkorlik yo‘nalishida hisobot davrida 74 nafar xorijiy tadqiqotchiga O‘zbekiston arxivlarida ilmiy izlanish olib borish uchun ruxsat berildi, Qozog‘iston Respublikasi Prezidenti Arxivi bilan hamkorlik memorandumi imzolandi, AQSH va Qozog‘istonga xizmat safarlari tashkil etildi hamda xorijiy davlatlardan 10 ta delegatsiya qabul qilindi.
Tatariston davlat arxivlaridan jami 836 kadr arxiv materillarning elektron nusxalari, Belarus davlat arxivlaridan “Belarus Sovet Sotsialistik Respublikasi hududidagi O‘zbekistonlik partizanlar harakati ishtirokchilariga oid hujjatlar” to‘plami, Belarus zaminida jang qilgan oʻzbek partizanlariga oid 11 ta shaxsiy yigʻmajild va hujjatlar nusxalari aks ettirilgan to‘plam va elektron disk arxiv davlat saqloviga qabul qilib olingan.
12-14-iyun kunlari Toshkent viloyatida “Yosh arxivchilar forumi-2026” tadbirlari tashkil etildi. Forumda 150 nafar arxiv xodimlari 8 ta sport turi boʻyicha bellashuvlarda, 1 ta intellektual oʻyinlarda, 4 ta mahorat darslarida ishtirok etishdi. “Agentlik direktori kubogi” futbol chempionati, “Rahbar mahorati” rahbarlar oʻrtasidagi shaxmat, stol tennisi turniri hamda 8 ta sport turi boʻyicha spartakiadalar, ayollar oʻrtasida sportning 4 ta turi musobaqalari tashkil etildi.
2026-yil 1-yarim yillik davomida Agentlikka kelib tushgan hujjatlar 3 834 tani, yuborilgan hujjatlar 1 654 tani tashkil etganligi, 113 ta asosiy faoliyatga oid buyruqlar va 20 ta farmoyishlar ishlab chiqildi. Hisobot davrida Agentlik tomonidan 12 ta, shulardan, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Farmonlari (5 ta), Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti qarorlari (4 ta), Vazirlar Mahkamasining qaror va farmoyishlari (3 ta) ijrosi yuzasidan tegishli hujjatlar qabul qilindi.
Matbuot anjumanida arxiv sohasidagi eng muhim yangiliklar ham e’lon qilindi.
Xususan, davlat organlari va tashkilotlarida arxiv ishiga oid barcha hujjatlar faqat elektron shaklda yuritilishi tartibi joriy etiladi. Ushbu tizim hujjatlar almashinuvini tezlashtirish, ularning xavfsiz saqlanishini ta’minlash hamda arxiv ishini to‘liq raqamlashtirishda muhim bosqich bo‘ladi. Xususan, Vazirlar Mahkamasining 2026 yil 30 iyundagi 352-son qaroriga muvofiq, 2026 yil 1 avgustdan boshlab davlat organlari va tashkilotlarida arxiv ishiga oid hujjatlar faqat elektron shaklda yuritiladi. Yangi tartibga ko‘ra, arxiv hujjatlarini shakllantirish, hisobga olish, saqlash va davlat arxivlariga topshirish jarayonlari bosqichma-bosqich raqamli muhitga o‘tkaziladi. Bu esa qog‘oz hujjatlar aylanmasini sezilarli qisqartirish, arxiv ma’lumotlarini tezkor izlash, hujjatlarning butligi va xavfsizligini ta’minlash, inson omili bilan bog‘liq xatolarni kamaytirish hamda davlat organlari o‘rtasida arxiv hujjatlari bilan ishlashning yagona elektron tizimini shakllantirish imkonini beradi.
Shuningdek, “Shajara” axborot tizimi ishga tushiriladi. Mazkur platforma fuqarolarga oila shajarasini shakllantirish, ajdodlariga oid arxiv ma’lumotlarini izlash hamda ushbu yo‘nalishda davlat xizmatlaridan elektron shaklda foydalanish imkoniyatini yaratadi. Tizim “FHDYOning yagona elektron arxivi”, davlat va idoraviy arxivlar ma’lumotlari asosida shajara tuzib berish, Sud-ekspertiza markazining DNK ma’lumotlari orqali etnik kelib chiqishni aniqlash xizmatidan foydalanish imkoniyatlarini taqdim etadi. Tizim qanday ishlashi haqida ma’lumot berildi.
Matbuot anjumanida ommaviy axborot vositalari vakillariga arxiv sohasini rivojlantirish, raqamlashtirish jarayonlari, yangi axborot tizimlari va istiqboldagi ustuvor vazifalar yuzasidan batafsil ma’lumot beriladi hamda jurnalistlarning savollariga javob qaytariladi.
Tadbirni yoritishda yaqindan yordam bergan ommaviy axborot vositalari vakillariga “O‘zarxiv” agentligi tomonidan minnatdorlik bildiriladi.
___________________________________
Пресс-конференция на тему: «Итоги деятельности Агентства “Узархив” в первом полугодии 2026 года и важные нововведения в архивной сфере»
15 июля 2026 года в Национальном пресс-центре Узбекистана Агентством «Узархив» была проведена пресс-конференция, посвящённая итогам работы, выполненной в первом полугодии 2026 года, а также реформам, реализуемым в архивной сфере.
В ходе пресс-конференции была представлена подробная информация о сохранении и цифровизации архивных документов, качестве предоставляемых гражданам услуг, результатах государственного контроля, международном сотрудничестве, исполнении нормативно-правовых актов, а также о важных нововведениях, которые будут реализованы во втором полугодии текущего года.
В частности, в первом полугодии 2026 года было разработано 11 проектов нормативно-правовых документов, регулирующих деятельность Агентства «Узархив».
За отчётный период было оцифровано 72 миллиона кадров архивных документов. В результате на сегодняшний день в электронный формат переведено в общей сложности 1,3 миллиона единиц хранения, а доля оцифрованных документов Национального архивного фонда достигла 14,3%.
Кроме того, в информационную систему «Обеспечение единого хранения и использования оцифровываемых документов в государственных архивах» за полгода были внесены более 1 миллиона 158 тысяч сведений, в том числе данные о 115 фондах, 439 описях, 80 818 единицах хранения, 270 771 документе и 806 275 библиографических данных.
На хранение в государственные архивы были приняты 116 841 единица управленческой документации, 30 821 единица документов по личному составу, 8 853 единицы документов временного хранения, а также другие виды архивных документов. Вместе с тем была проведена проверка наличия и состояния 348 183 единиц хранения архивных документов.
В первом полугодии 2026 года государственными архивами были отреставрированы 307 379 листов архивных документов, переплетены и восстановлены 64 580 единиц хранения, выполнена картонизация 19 050 единиц хранения, а также проведена консервационная обработка 6 тысяч единиц фотодокументов.
Агентством «Узархив» и территориальными управлениями архивов проведено 201 мероприятие государственного контроля. По результатам проверок 189 организациям были внесены обязательные предписания, в отношении 52 ответственных лиц составлены административные протоколы и направлены в судебные органы, а также 8 материалов переданы в правоохранительные органы.
В первом полугодии 2026 года в республиканские архивы поступило 265 699 тематических и социально-правовых запросов. В читальных залах государственных архивов осуществляли работу 1 014 отечественных и 25 зарубежных исследователей.
В течение первого полугодия 2026 года в Агентство «Узархив» и организации, входящие в его систему, от физических и юридических лиц поступило 775 обращений (в первом полугодии 2025 года — 805 обращений, количество обращений сокращено на 96%). Из них 725 обращений являлись заявлениями, 50 — жалобами.
Из поступивших обращений 451 были удовлетворены (58% от общего количества обращений), по 200 обращениям были предоставлены разъяснения (25%), 87 обращений направлены в соответствующие организации по принадлежности (11%), рассмотрение 37 обращений продолжается.
В сфере международного сотрудничества в отчётный период 74 зарубежным исследователям было предоставлено разрешение на проведение научных исследований в архивах Узбекистана. Был подписан меморандум о сотрудничестве с Архивом Президента Республики Казахстан, организованы служебные командировки в США и Казахстан, а также приняты 10 зарубежных делегаций. В государственное архивное хранение были приняты электронные копии 836 кадров архивных материалов из государственных архивов Татарстана, а также из государственных архивов Беларуси — сборник документов о деятельности участников партизанского движения из числа узбекистанцев на территории Белорусской Советской Социалистической Республики, сборник и электронный диск с копиями 11 личных дел и документов об узбекских партизанах, воевавших на территории Беларуси.
12–14 июня в Ташкентской области были организованы мероприятия в рамках «Форума молодых архивистов — 2026». В форуме приняли участие 150 работников архивной сферы. Они соревновались по 8 видам спорта, приняли участие в интеллектуальной игре и 4 мастер-классах. В рамках мероприятия были проведены футбольный чемпионат на Кубок директора Агентства, шахматный турнир среди руководителей «Мастерство руководителя», соревнования по настольному теннису, спартакиады по 8 видам спорта, а также соревнования среди женщин по 4 спортивным направлениям.
В течение первого полугодия 2026 года в Агентство поступило 3 834 документа, отправлено 1 654 документа. Были разработаны 113 приказов по основной деятельности и 20 распоряжений.
На пресс-конференции также были объявлены важнейшие нововведения в архивной сфере.
В частности, в государственных органах и организациях вводится порядок, согласно которому все документы, связанные с архивным делом, будут вестись исключительно в электронной форме. Данная система станет важным этапом в ускорении документооборота, обеспечении безопасного хранения документов и полной цифровизации архивного дела.Согласно постановлению Кабинета Министров №352 от 30 июня 2026 года, начиная с 1 августа 2026 года документы по архивному делу в государственных органах и организациях будут оформляться только в электронном виде. В соответствии с новым порядком процессы формирования, учёта, хранения архивных документов и их передачи в государственные архивы будут поэтапно переведены в цифровую среду.Это позволит значительно сократить оборот бумажных документов, обеспечить оперативный поиск архивной информации, сохранить целостность и безопасность документов, снизить количество ошибок, связанных с человеческим фактором, а также сформировать единую электронную систему работы с архивными документами между государственными органами.
Кроме того, будет запущена информационная система «Шажара».Данная платформа предоставит гражданам возможность формировать своё семейное древо, искать архивные сведения о предках и получать государственные услуги в этой сфере в электронном формате. Система будет предоставлять возможности для составления родословной на основе данных Единого электронного архива органов ЗАГС, информации государственных и ведомственных архивов, а также использования услуги по определению этнического происхождения посредством ДНК-данных Центра судебной экспертизы. На пресс-конференции также была представлена информация о принципах работы данной системы.
Агентство «Узархив» выражает благодарность представителям СМИ, которые оказали неоценимую помощь в освещении мероприятия.









