O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi "O‘zarxiv" Agentligi

2026-yil 6-fevral kuni O‘zbekiston Milliy arxivi binosida O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatlari ishtirokida muhim tadbir tashkil etildi.

Tadbirning dastlabki qismida mehmonlar uchun Milliy arxiv fondiga eksklyuziv ekskursiya o‘tkazildi. Ekskursiya davomida deputatlar mamlakat tarixining bebaho manbalari bo‘lib xizmat qiluvchi qimmatli va noyob hujjatlar, arxivda hujjatlarni restavratsiya qilish, ularni sifatli saqlash uchun yaratilgan maxsus shart-sharoitlar bilan bevosita tanishtirildi. Shuningdek, mehmonlarga arxiv hujjatlarini raqamlashtirish jarayonida qo‘llanilayotgan zamonaviy skaner texnikasi, sug‘urta nusxalari yaratish uchun ishlatiladigan innovatsion uskunalar hamda ish jarayonlari ko‘rsatildi.

Mazkur tadbir doirasida “O‘zarxiv” agentligi direktori Ulug‘bek Yusupov tomonidan agentlik faoliyati, joriy etilgan avtomatlashtirilgan axborot tizimlari, raqamlashtirish ishlari hamda kelgusidagi muhim rejalarga bag‘ishlangan taqdimot ham o‘tkazildi.

Ayniqsa: 12 591 ta boshqaruv, 1 439 ta  shaxsiy tarkib, 77 ta saqlash muddati vaqtincha bo‘lgan hujjatlar ro‘yxatlarining elektron nusxalari yaratildi. 2025-yilda davlat arxivlari tomonidan 15,2 mln. Kadr arxiv hujjatlarining elektron nusxalari yaratildi. O‘zbekiston milliy arxivlari va davlat arxivlari tomonidan “Davlat arxivlarida raqamlashtirilayotgan hujjatlarni yagona saqlovini taʼminlash hamda ulardan foydalanish” axborot tizimiga jami 1,29 mln.ta maʼlumotlar kiritilgan.

Davlat arxivlari tomonidan arxiv hujjatlarning elektron nusxasini vaqtinchalik saqlash va monitoring qilish “E-saqlov” axborot tizimi joriy qilindi. Ushbu tizimga davlat arxivlarining 350 nafar xodimlari tomonidan  2026-yil 19-yanvar holatiga 65 mln. kadrdagi arxiv hujjatlari joylashtirilgan.

2025-yil davomida Respublika arxivlariga mavzuli va ijtimoiy-huquqiy mazmundagi so‘rovlar jami 557 975 ta (2024-yilda 513 301 ta) kelib tushgan. Arxiv hujjatlari asosida 283 953 ta ijtimoiy-huquqiy mazmundagi so‘rovlar ijrosi bajarilib, ulardan 264 326 tasi ijobiy, 19 627 tasi  bo‘yicha esa tegishli tushuntirishlar berilgan. Tashkilot hujjatlari arxiv saqloviga kelib tushmaganligi va taalluqliligi bo‘yicha tegishli tashkilotlarga yuborilgan so‘rovlar 115 155 tani, hisobot davrida ijrodagilar 9 976 tani  tashkil etadi Arxiv hujjatlari asosida 148 891 ta mavzuli so‘rovlar ijrosi bajarilib, ulardan 120 962 tasi ijobiy, 27 929 tasi tashkilot hujjatlari arxiv saqloviga kelib tushmaganligi bo‘yicha tushuntirishlar berilganligi taʼkidlandi.

Arxivga oid 10 ta davlat xizmatlari to‘liq elektron shaklga o‘tkazilib, xizmat ko‘rsatish vaqti 30 kundan 5 kungacha qisqartirilishga erishildi.

Prezidentimizning 2025-yil 25-noyabrdagi Farmonlari bilan 2030-yilga qadar arxiv hujjatlari raqamlashtirilishini 60 foizga yetkazish vazifasi belgilab berildi.

Tadbirning keyingi qismida deputatlar tomonidan «O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga davlat xizmatlarini ko‘rsatish tizimini yana-da takomillashtirish, manfaatlar to‘qnashuvining oldini olish, shuningdek arxiv sohasidagi munosabatlarni tartibga solishga qaratilgan qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida»gi QL–171-sonli O‘zbekiston Respublikasi qonuni loyihasi bo‘yicha navbatdagi muhokama o‘tkazildi.

“Arxiv ishi to‘g‘risida”gi Qonunga kiritilayotgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar arxiv ishini raqamlashtirish, boshqaruvni ixchamlashtirish va arxiv xizmatlarining sifatini oshirishga xizmat qiladi. Arxiv hujjatlarining elektron nusxalarini asl nusxa sifatida tan olish hujjat aylanishini soddalashtiradi hamda qog‘ozbozlikni kamaytiradi.

Shunga ko‘ra, “Arxiv ishi to‘g‘risida”gi Qonunga elektron arxiv tushunchasi va tashkil etish tartibi, arxiv hujjatlarining elektron nusxasi tushunchasiga taʼrif berish hamda elektron nusxani asl nusxa o‘rnida tan olish, arxiv hujjatlarini Milliy arxiv fondi tarkibidan chiqarish, idoraviy hamda nodavlat arxivlarni tashkil etish tartibi va shartlarini belgilaydigan o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilmoqda.

Muntazam ravishda amalga oshirilayotgan islohotlar va yangi xizmatlar fuqarolarga qulayliklar yaratish, arxiv hujjatlarining sifatli saqlanishi va ulardan foydalanish samaradorligini oshirishga qaratilgan.

Tadbir so‘ngida ishtirokchilar arxiv ishi sohasida yana-da dolzarb vazifalarni amalga oshirish bo‘yicha fikr almashdi.

Tadbirni yoritishda yaqindan yordam bergan ommaviy axborot vositalari vakillariga “O‘zarxiv” agentligi tomonidan minnatdorlik bildiriladi.