O'zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi

Kuni kecha Fransiyaning Parij shahridagi YUNESKO bosh qarorgohida Barqaror rivojlanish manfaatlari yoʻlidagi Xalqaro fanlar oʻn yilligi (2024–2033) doirasidagi birinchi Global konferensiya doirasida “Translating Evidence into Priorities” (“Ilmiy dalillarni ustuvor yoʻnalishlarga aylantirish”) mavzusida tematik panel boʻlib oʻtdi. Unda ilmiy bilimlarni davlat siyosatini shakllantirish jarayonlariga integratsiya qilish masalalari muhokama qilindi. Panel ishida Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti, professor Shahlo Turdiqulova ishtirok etdi.

YUNESKO tomonidan tashkil etilgan Global konferensiya Barqaror rivojlanish manfaatlari yoʻlidagi Xalqaro fanlar oʻn yilligini amalga oshirishga bagʻishlangan birinchi yuqori darajadagi xalqaro maydon boʻldi. Konferensiyaning asosiy maqsadi oʻn yillikni amalga oshirishning navbatdagi bosqichi uchun ustuvor yoʻnalishlarni belgilash, ilm-fan, davlat va jamiyat oʻrtasidagi hamkorlikni mustahkamlash, shuningdek, Barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishda ilmiy bilimlarning rolini kuchaytirishdan iborat.

Professor Shahlo Turdiqulova oʻz maʼruzasida Oʻzbekiston Respublikasining milliy taraqqiyot ustuvor yoʻnalishlari va ilmiy kun tartibini oʻzaro uygʻunlashtirishga asoslangan zamonaviy ilmiy siyosatni shakllantirish boʻyicha yondashuvini taqdim etdi. Taʼkidlanganidek, ilm-fan va davlat oʻrtasidagi samarali hamkorlik tadqiqot natijalari olinganidan keyin emas, balki mamlakatning strategik vazifalarini belgilash bosqichidan boshlanishi lozim. Ana shunday yondashuv milliy ahamiyatga ega muammolarni hal etishga qaratilgan ilmiy dasturlarni shakllantirish va ilmiy bilimlarni amaliyotga samarali tatbiq etish imkonini beradi.

Misol sifatida Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining yangi besh yillik strategiyasini ishlab chiqish tajribasi taqdim etildi. Uning asosida ilmiy kun tartibini milliy rivojlanish maqsadlaridan kelib chiqqan holda shakllantirish tamoyili yotadi. Shuningdek, tadqiqotlarni anʼanaviy sohaviy yondashuv asosida emas, balki oziq-ovqat xavfsizligi, iqlim oʻzgarishi, suv resurslaridan oqilona foydalanish, biotexnologiya va ekologik barqarorlik kabi kompleks milliy vazifalar atrofida tashkil etishga alohida eʼtibor qaratildi.

Moderatorning ilmiy bilimlarni davlat siyosatiga muvaffaqiyatli joriy etish misollari haqidagi savoliga javob berar ekan, professor Shahlo Turdiqulova Oʻzbekiston Respublikasining Orolboʻyi hududini tiklash boʻyicha tajribasini taqdim etdi. Qayd etilganidek, ilmiy tadqiqotlar Orol dengizining qurigan tubini oʻrmon-melioratsiya qilish boʻyicha davlat dasturining asosini tashkil etdi. Ushbu dastur doirasida soʻnggi yillarda bir million gektardan ortiq maydon koʻkalamzorlashtirildi.

Shuningdek, Oʻzbekistonning ekologik kun tartibini xalqaro maydonda ilgari surish borasidagi tajribasi ham qayd etildi. Jumladan, BMT Bosh Assambleyasi tomonidan Orolboʻyi hududini ekologik innovatsiyalar va texnologiyalar zonasi deb eʼlon qilish toʻgʻrisidagi rezolyutsiyaning qabul qilinishi, shuningdek, “Markaziy Osiyoning yashil qalqoni” mintaqaviy tashabbusining yoʻlga qoʻyilishi alohida taʼkidlandi.