Ўзбекистонда коррупцияга қарши қонунчиликнинг умумий асослари!
2026-03-10 15:55:00 / Янгиликлар
Ўзбекистон Республикасида коррупцияга қарши курашиш давлат сиёсатининг муҳим йўналишларидан бири ҳисобланади. Бу борада мамлакатда коррупцияга қарши қаратилган бир қатор қонунлар ва меъёрий ҳужжатлар қабул қилинган. Ушбу қонунчилик асослари коррупцияга қарши курашни самарали ташкил этиш, давлат идораларида очиқлик ва шаффофликни таъминлаш ва коррупцияни бартараф этишга қаратилган.
Ўзбекистонда коррупцияга қарши курашиш тўғрисидаги қонунларнинг асосий вазифалари коррупцияни олдини олиш, коррупцияга қарши стратегияларни ишлаб чиқиш ва амалга ошириш, давлат органлари ва мансабдор шахсларнинг фаолиятини назорат қилиш ва жамоатчиликни бу жараёнда иштирок этишига ёрдам беришдир. Коррупцияга қарши курашишда давлат органлари орасида мувофиқлаштирилган ҳамкорлик ўрнатиш, жамоатчиликнинг фаоллигини ошириш ва коррупцияни аниқлаш билан шуғулланувчи ҳуқуқ-тартибот органларининг самарадорлигини ошириш муҳим ҳисобланади.
2017 йилда қабул қилинган “Коррупцияга қарши курашиш тўғрисида”ги қонун Ўзбекистонда коррупцияга қарши асосий ҳужжат ҳисобланади. Ушбу қонуннинг асосий мақсади коррупцияни олдини олиш, унга қарши курашиш тизимини такомиллаштириш ҳамда давлат бошқаруви тизимида тартиб-интизом ва шаффофликни таъминлашдир. Қонун коррупцияга қарши курашда давлат органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари ва фуқаро жамиятининг фаол иштирокини белгилайди.
Ўзбекистонда коррупцияга қарши бошқа муҳим қонунлар қаторига “Давлат фуқаролик хизмати тўғрисида”ги қонун, “Давлат харидлари тўғрисида”ги қонун, “Ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар тўғрисида”ги қонун ва бир қатор бошқа меъёрий ҳужжатлар киради. Ушбу қонунлар давлат хизматчиларининг фаолияти очиқлигини ошириш, уларнинг коррупцияга мойиллигини камайтириш ва давлат харидларидаги шаффофликни таъминлашга қаратилган.
Коррупцияга қарши курашда давлат органлари фаолиятини мувофиқлаштириш учун Ўзбекистон Республикасида Коррупцияга қарши курашиш агентлиги ташкил этилган. Ушбу агентлик коррупцияга қарши курашувчи давлат органларининг фаолиятини мувофиқлаштиради, коррупцияга қарши миллий стратегияни ишлаб чиқади ва амалга оширади. Агентликнинг асосий вазифалари коррупцияни аниқлаш ва уни бартараф этиш, коррупцияга оид жиноятларни текшириш ва уларнинг олдини олишдан иборат.
Жамоатчилик назорати ва хабардорлигини ошириш, коррупцияни очиқ ва шаффоф муҳокама қилиш, фуқароларнинг ҳуқуқий маданиятини юксалтириш Ўзбекистонда коррупцияга қарши курашда муҳим омил ҳисобланади. Мамлакатда “Жамоатчилик назорати тўғрисида”ги қонун қабул қилинган бўлиб, у жамоатчиликнинг давлат бошқаруви жараёнларидаги иштирокини кенгайтириш ва коррупцияга қарши курашишдаги ўрнини оширишга қаратилган.
Ўзбекистон Республикаси президентининг қарорлари ҳам коррупцияга қарши курашиш соҳасида муҳим аҳамият касб этади. Президент фармонлари ва қарорлари орқали коррупцияга қарши кураш стратегияси белгиланиши, давлат хизматлари соҳасида шаффофлик ва очиқликни ошириш ҳамда коррупцияга қарши курашувчи органлар фаолиятининг самарадорлигини юксалтириш йўналишлари аниқ кўрсатилиб борилади.
Хулоса қилиб айтганда, Ўзбекистонда коррупцияга қарши қонунчиликнинг умумий асослари коррупцияни олдини олиш, унга қарши самарали курашиш ва жамоатчиликни бу жараёнга фаол жалб қилишга қаратилган. Бу йўналишда қабул қилинган қонунлар ва меъёрий ҳужжатлар давлат идораларининг очиқлигини таъминлаш, коррупция хавфини камайтириш ва адолат тизимини мустаҳкамлашни назарда тутади.
Комил Пирматов
ЖИБ Учқудуқ туман судининг раиси
