Кибермаданият — замонавий жамиятнинг муҳим мезони
2025-11-10 13:55:00 / Янгиликлар
Бугунги кунда инсоният ҳаётининг деярли барча жабҳаси интернет ва рақамли технологиялар билан узвий боғлиқ. Ахборот олиш, мулоқот қилиш, таълим олиш, иш юритиш — барчаси интернет орқали амалга оширилади. Шу билан бирга, виртуал макондаги фаолият маданияти — кибермаданиятни шакллантириш ҳам жамият тараққиёти учун муҳим аҳамият касб этмоқда. Кибермаданият — бу инсоннинг интернет муҳитида ахлоқ нормаларига, ҳуқуқий қоидаларга ва хавфсизлик талабларига амал қилган ҳолда, маданий ва маънавий жиҳатдан тўғри фаолият юритиши демакдир. Яъни, кибермаданиятли фойдаланувчи — нафақат ахборотдан фойдаланади, балки уни тўғри баҳолайди, бошқаларнинг ҳуқуқларига ҳурмат билан ёндошади ва шахсий маълумотлар хавфсизлигини таъминлайди. Интернет орқали тарқалаётган турли ёлғон хабарлар, таҳқирловчи изоҳлар, ёшлар онгига салбий таъсир этувчи контентлар жамиятда ахлоқий инқирозга олиб келиши мумкин. Шу сабабли, кибермаданиятни ривожлантириш нафақат техник ёки таълимий вазифа, балки маънавий-ахлоқий бурч ҳамдир. Кибермаданият ва киберхавфсизлик — бу иккиси бир-биридан ажралмас тушунчалардир. Агар инсонда кибермаданият шаклланмаган бўлса, энг замонавий дастурий муҳофаза ҳам самара бермайди. Шунинг учун ҳар бир интернет фойдаланувчиси ўз ахборот майдони учун масъулиятни ҳис қилиши зарур. Ўзбекистонда киберхавфсизликни таъминлаш ва рақамли маданиятни ривожлантириш мақсадида қатор ишлар амалга оширилмоқда. Хусусан, “Киберхавфсизлик концепцияси”, “Рақамли Ўзбекистон – 2030” стратегияси доирасида аҳолининг киберсаводхонлигини ошириш, ёшлар учун онлайн курслар ва тренинглар ташкил этилмоқда. Бу ташаббуслар нафақат техник билимни, балки ахлоқий масъулият ва маданий онгни ҳам ривожлантиришга қаратилган.
Хулоса ўрнида шуни айтиш жоизки, Кибермаданият — бу келажак жамиятининг юзидир. Уни ривожлантириш ҳар биримиздан онгли фойдаланиш, масъулиятли муносабат ва ахборотга танқидий ёндашувни талаб этади. Шундай экан, интернетда фаол бўлиш билан бирга, маданиятли фаол бўлайлик — чунки кибермакондаги ҳар бир хатти-ҳаракатимиз нафақат биз, балки бутун жамият ҳақида тасаввур ҳосил қилади.
Учқудуқ тумани Қўриқлаш бўлими бошлиғи
катта лейтенант Ш.Тошниёзов
