Декретга чиқмасдан ишлаш мумкинми?
2025-04-16 10:25:00 / Янгиликлар
Кўпчилик ҳомиладор аёллар декретга чиқмай ишлаш ҳақида иш берувчига мурожаат қилиб иш берувчини ва корхона кадрлар бўлимини ноқулай аҳволга солиб қўяди. Чунки аёллар ҳам ишлаб иш ҳақимни оламан, ҳам декрет пулини оламан деган ҳаёлда бўлишади. Аслида аёллар декретга чиқмай ишлашига Меҳнат Кодексида нима дейилади?
Меҳнат кодексининг 404-моддасига асосан аёлга туғруққача етмиш календарь кун ҳамда туғруқдан кейин эллик олти календарь кун (туғиш қийин кечган ёхуд икки ёки ундан ортиқ бола туғилган тақдирда етмиш календарь кун) ҳомиладорлик ва туғиш таътили берилиб, қонунчиликда белгиланган, лекин ўртача ойлик иш ҳақининг етмиш беш фоизидан кам бўлмаган миқдорда нафақа тўланади.
Меҳнатга лаёқатсизлик варақаларини бериш тартиби тўғрисидаги 2667-сонли Йўриқноманинг 27-бандига асосан ҳомиладорлик ва туғиш бўйича меҳнатга лаёқатсизлик варақаси ҳомиладорликнинг ўттизинчи ҳафтасидан бошлаб ҳудудий амбулатор-поликлиникаларнинг, акушер-гинеколог (умумий амалиёт шифокори) томонидан бош шифокор ўринбосари билан биргаликда бир йўла бир юз йигирма олти календарь кунига берилади.
Туғиш қийин кечган ёки икки ва ундан ортиқ бола туғилган ҳолларда ҳомиладорлик ва туғиш таътилини узайтириш учун туғруқ муассасаси томонидан яна ўн тўрт календарь кунига меҳнатга лаёқатсизлик варақаси берилади.
Яъни мазкур йўриқномага эътибор қаратилса, аёлга ҳомиланинг 30 ҳафтасидан меҳнатга лаёқатсизлик варақаси берилади дейилмоқда. Бу дегани аёл ўттизинчи ҳафтадан кейин меҳнатга лаёқатсиз бўлади дегани бундай ходимларга ишлаш мумкин эмас. Яъни шуни айиб ўтиш керак агар аёлнинг ҳомиласи ўттизинчи ҳафтадан кейин нобуд бўлганда ва ёки фарзанд ўлик туғилганда ёки бошқа сабаблар билан вафот этган тақдирда ҳам аёл 126 календарь кунлик таътилни тўлиқ тугатгандан сўнг ишга чиқишга ҳақли. Чунки, Меҳнат Кодексининг 404-моддаси 2-қисмига асосан ҳомиладорлик ва туғиш таътили аёлга жамланган ҳолда ҳисоблаб чиқарилиб, туғруққача ҳақиқатда фойдаланилган кунлар сонидан қатъи назар, тўлиқ берилади.
Ҳомиладорликнинг ўттизинчи ҳафтасидан илгари туғиш ҳолатларида меҳнатга лаёқатсизлик варақаси туғруқ муассасаси томонидан бола туғилган кундан бошлаб қуйидаги муддатларга берилади:
— бола тирик туғилганда — бир юз йигирма олти календарь кунга;
— бола ўлик туғилган ёки туғруқ муассасасидан чиққунга қадар нобуд бўлганда — етмиш календарь кунга.
Фуқаролик ишлари бўйича термиз туманларо суди судяси Р.Тиллаев