Бугунги глобаллашув даврида гиёҳвандлик ва уюшган жиноятчилик инсоният хавфсизлигига таҳдид солаётган энг жиддий муаммолардан бирига айланди. Бу икки иллат ўзаро чамбарчас боғлиқ бўлиб, жамиятнинг ижтимоий, иқтисодий ва маънавий ривожига катта зарар етказади. Шу боис гиёҳвандликка қарши курашиш ва уюшган жиноятчиликнинг олдини олиш ҳар бир давлат, жамоатчилик ва фуқаронинг устувор вазифаси ҳисобланади.

Гиёҳвандликнинг жамиятга таъсири - гиёҳвандлик, аввало, инсон саломатлигига салбий таъсир кўрсатади. Наркотик моддаларни истеъмол қилиш инсоннинг руҳий ва жисмоний ҳолатини издан чиқаради, унинг меҳнат қобилиятини пасайтиради ва охир-оқибат ҳаётини барбод қилади. Айниқса, ёшлар орасида гиёҳвандликнинг тарқалиши жамият келажаги учун жиддий хавф туғдиради.

Бундан ташқари, гиёҳвандлик жиноятчиликнинг ўсишига олиб келади. Наркотикка қарам шахслар кўпинча пул топиш мақсадида ўғрилик, босқинчилик ва бошқа оғир жиноятларга қўл урадилар. Бу эса жамоат хавфсизлигига салбий таъсир кўрсатади.

Уюшган жиноятчилик ва унинг хавфи - бу аниқ тузилмага эга бўлган, режали ва тизимли равишда жиноий фаолият билан шуғулланувчи гуруҳлар фаолиятидир. Бундай жиноий тузилмалар кўпинча гиёҳванд моддаларни ноқонуний ишлаб чиқариш, ташиш ва тарқатиш билан шуғулланади. Наркобизнес уюшган жиноятчиликнинг асосий даромад манбаларидан бири ҳисобланади.

Уюшган жиноятчилик давлат бошқарувига, иқтисодиётга ва ҳуқуқ-тартибот тизимига салбий таъсир кўрсатади. Коррупсия, қўрқитиш ва зўравонлик орқали бундай гуруҳлар жамият барқарорлигига рахна солади.

Қарши кураш чора-тадбирлари - гиёҳвандлик ва уюшган жиноятчиликка қарши кураш комплекс ёндашувни талаб қилади. Бу борада қуйидаги йўналишлар муҳим аҳамиятга эга:

Қонунчиликни такомиллаштириш - наркотик моддалар айланмасига қарши қатъий қонунлар қабул қилиш ва уларнинг ижросини таъминлаш уюшган жиноятчиликка қарши курашнинг асосий омилларидан биридир.

Ҳуқуқ-тартибот органлари фаолиятини кучайтириш - замонавий ахборот технологиялари, халқаро ҳамкорлик ва тезкор-қидирув чораларини ривожлантириш жиноий гуруҳларни фош этишда муҳим рол ўйнайди.

Профилактика ва тарғибот ишлари - аҳоли, айниқса ёшлар ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб қилиш, гиёҳвандликнинг оқибатлари ҳақида тушунтириш ишларини олиб бориш катта аҳамиятга эга.

Ижтимоий реабилитатсия - гиёҳвандликка мубтало бўлган шахсларни даволаш, уларни жамиятга қайта мослаштириш орқали жиноятчиликнинг олдини олиш мумкин.

Хулоса

Гиёҳвандлик ва уюшган жиноятчиликка қарши курашиш - бу фақат давлат идораларининг эмас, балки бутун жамиятнинг умумий вазифасидир. Ҳар бир фуқаро ушбу иллатларга нисбатан бефарқ бўлмаслиги, қонунларга риоя қилиши ва соғлом ҳаёт тарзини қўллаб-қувватлаши зарур. Фақат шу йўл билангина хавфсиз, барқарор ва фаровон жамиятни барпо этиш мумкин.

Жиноят ишлари бўйича Сариосиё туман суди тергов судяси Б.Нормуратов