Чорвачилик, илм-фан ва туризм уйғунлашган янги лойиҳа: Оҳангаронда янги имкониятлар майдони яратилмоқда
2026-09-25 14:55:00 / Янгиликлар

Оҳангарон туманида чорвачиликни ривожлантиришга энди фақат чорва бош сонини кўпайтириш ёки маҳсулот ишлаб чиқариш ҳажмини ошириш нуқтаи назаридан қаралмаяпти. Тармоққа замонавий илм-фан ютуқларини татбиқ этиш, хорижий тажрибани олиб кириш, янги зотларни кўпайтириш, замонавий технологиялардан фойдаланиш билан бир қаторда чорвачиликни агротуризм ва экотуризм билан уйғунлаштиришга қаратилган янги лойиҳалар амалга оширилмоқда.
Шундай истиқболли лойиҳалардан бири «Аферма» МЧЖ томонидан барпо этилаётган чорвачилик, агротуризм ва экотуризм мажмуасидир.
Туман ҳокими Баҳром Норқобилов вилоят Чорвачилик ва яйлов хўжалигини ривожлантириш бошқармаси бошлиғи Одилжон Атауллаев билан биргаликда мазкур лойиҳанинг амалга оширилиши жараёни билан танишиб, ташаббускорлар ва хорижий мутахассислар билан келгусидаги режалар хусусида мулоқот қилди.
Янги босқич: чорвачиликка дунё тажрибаси кириб келмоқда
Замонавий чорвачиликда самарадорлик кўп жиҳатдан наслчилик ишлари, генетик имкониятлар ва илмий ёндашувга боғлиқ. Шу нуқтаи назардан, «Аферма» МЧЖ лойиҳасида дунёнинг турли мамлакатларидан юқори маҳсулдор ва истиқболли зотларни олиб келиш ҳамда уларни маҳаллий шароитда кўпайтириш режалаштирилган.
Лойиҳа доирасида Хитой, Мўғулистон, Африка ва Жанубий Америка мамлакатларидан турли зотли қўй ва эчкиларни олиб келиш кўзда тутилмоқда.
Бу эса Оҳангарон туманида чорвачиликнинг генетик базасини бойитиш, янги зотларни маҳаллий иқлим ва шароитга мослаштириш, наслчилик ишларини замонавий талаблар асосида ташкил этиш имконини беради.
Энг эътиборли жиҳатлардан бири — лойиҳада Хитойлик ҳамкорлар билан биргаликда эмбрион трансплантацияси технологияси орқали насл олиш режалаштирилаётганидир.
Бундай ёндашув чорвачиликда наслчилик жараёнини янги босқичга олиб чиқиш, юқори генетик салоҳиятга эга ҳайвонлардан самарали фойдаланиш ва қисқа муддатларда қимматли насл базасини шакллантириш имкониятларини кенгайтиради.
Хорижий олим билан бевосита мулоқот
Лойиҳани амалга оширишда халқаро ҳамкорлик муҳим ўрин тутмоқда. Ўрганиш жараёнида Хитойдан келган профессор, олим жаноб Ли билан бевосита мулоқот ўтказилиб, чорвачилик соҳасида илмий ҳамкорликни кенгайтириш, замонавий технологияларни татбиқ этиш ва келгусида амалга ошириладиган ишлар муҳокама қилинди.
Мулоқотда лойиҳанинг илмий ва амалий жиҳатлари, хорижий тажрибани маҳаллий шароитга мослаштириш, наслчилик йўналишида мутахассислар билан ҳамкорлик қилиш каби масалаларга эътибор қаратилди.
Туман ҳокими Баҳром Норқобилов Оҳангарон туманида мазкур йўналишдаги ташаббусларни қўллаб-қувватлаш, инвесторлар ва хорижий ҳамкорларга зарур кўмакни кўрсатишга ҳокимлик томонидан тайёр эканини билдирди.
Бу каби мулоқотлар лойиҳанинг фақат маҳаллий ташаббус доирасида қолиб кетмасдан, халқаро тажриба ва илмий ҳамкорлик билан бойитилишига замин яратади.
Фақат қўй ва эчки эмас: яхлит аграр мажмуа
Лойиҳанинг қамрови чорвачилик билан чекланмайди. Унинг яна бир йўналиши сифатида турли хил паррандаларни кўпайтириш ҳам режалаштирилган.
Натижада ҳудудда чорва моллари ва паррандаларни парваришлаш, наслчилик ишларини олиб бориш, уларнинг турлари ва зотларини намойиш этиш имконини берувчи яхлит аграр мажмуа шакллантирилади.
Бу жиҳат лойиҳанинг иқтисодий аҳамияти билан бирга, уни илмий ва туристик объект сифатида ҳам ривожлантириш имконини беради. Айниқса, болалар ва ёшлар учун турли ҳайвонлар, паррандалар ва уларни парваришлаш жараёнини бевосита кузатиш имконияти яратилади.
Табиат ва туризм уйғунлашади
Лойиҳанинг яна бир ўзига хос томони унинг жойлашуви билан боғлиқ.
Оҳангарон туманининг табиий ландшафти, баҳаво иқлими ва айниқса баҳор фаслида ҳудуднинг яшил либосга бурканиши бу масканни нафақат чорвачилик, балки сайёҳлик учун ҳам жозибадор ҳудудга айлантириши мумкин.
Баҳор ойларида табиатнинг уйғониши, кенг майдонларнинг яшил тусга кириши ва тоғолди ҳудудларига хос манзаралар маҳаллий аҳоли билан бир қаторда хорижий сайёҳлар учун ҳам қизиқарли йўналишни шакллантириш имконини беради.
Шу имкониятдан келиб чиқиб, лойиҳа ташаббускорлари ҳудудда агротуризм ва экотуризм инфратузилмасини яратишни режалаштирмоқда.
Зоопарк, ресторан ва яшил ҳудудлар — бир масканда
Лойиҳа доирасида туристлар учун турли инфратузилмалар барпо этиш кўзда тутилган. Хусусан, ҳайвонлар ва паррандалар намойиш этиладиган зоопарк, дам олиш масканлари, овқатланиш шохобчалари ташкил этилиши режалаштирилмоқда.
Ҳудудни ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштиришга ҳам алоҳида эътибор қаратилади. Яшил майдонларни кенгайтириш, сайр қилиш ва дам олиш учун қулай муҳит яратиш орқали бу ерни оилавий ҳордиқ чиқариш мумкин бўлган замонавий туристик масканга айлантириш мақсад қилинган.
Шу тариқа, ташриф буюрувчилар бир ҳудуднинг ўзида чорвачилик ва наслчилик жараёни билан танишиши, турли ҳайвон ва паррандаларни кўриши, табиат қўйнида дам олиши ва миллий ҳамда замонавий таомлардан баҳраманд бўлиши мумкин бўлади.
Бир лойиҳада бир нечта йўналиш
«Аферма» МЧЖ томонидан амалга оширилаётган лойиҳанинг асосий аҳамияти унинг бир нечта йўналишни бирлаштираётганида намоён бўлади.
Бир томонда — замонавий технологияларга асосланган чорвачилик ва наслчилик.
Иккинчи томонда — хорижий мамлакатлардан янги зотларни олиб келиш ва илмий ёндашув асосида кўпайтириш.
Учинчи йўналиш — паррандачиликни ривожлантириш.
Яна бир муҳим тармоқ — агротуризм ва экотуризм.
Буларнинг барчаси бир-бирини тўлдириб, ҳудуднинг иқтисодий салоҳиятидан комплекс фойдаланиш имконини беради.
Агар лойиҳа режалари тўлиқ амалга оширилса, бу масканда чорвачилик маҳсулотлари етиштириш билан бир қаторда туристик хизматлар кўрсатиш, янги иш ўринлари яратиш, хизмат кўрсатиш соҳасини кенгайтириш ва маҳаллий аҳоли даромадларини ошириш учун ҳам қўшимча имкониятлар пайдо бўлади.
Хулоса ўрнида
Бугун чорвачиликни ривожлантириш масаласига фақат ферма ёки хўжалик доирасида ёндашиш даври ўтиб бормоқда. Замонавий ёндашув ишлаб чиқариш, илм-фан, инновация, хизмат кўрсатиш ва туризмни бир-бири билан боғлашни талаб этмоқда.
Оҳангарон туманидаги мазкур лойиҳа ана шу ёндашувнинг амалий кўринишларидан бири сифатида намоён бўлмоқда.
Халқаро тажриба ва илмий салоҳиятни маҳаллий имкониятлар билан уйғунлаштириш, табиий шароитдан унумли фойдаланиш, чорвачилик ва паррандачиликни ривожлантириш, агротуризм ҳамда экотуризм учун зарур инфратузилмани шакллантириш орқали ҳудудда янги иқтисодий фаоллик нуқтасини яратиш имконияти мавжуд.
Энг муҳими, бу каби лойиҳалар Оҳангарон туманининг мавжуд табиий ва иқтисодий салоҳиятини янги қирраларда намоён этиб, қишлоқ хўжалигини замонавий технологиялар билан уйғунлаштиришга хизмат қилади.









