Навоийда ноқонуний олтин қазиб олувчи яширин цехлар ва жиноий гуруҳлар фаолиятига чек қўйилди
2026-04-13 09:25:00 / Янгиликлар
Дастлабки аниқланган ҳолат Кармана туманида қайд этилди. Самарканд вилоятининг Пахтачи туманида истиқомат қилувчи, 1988 йилда туғилган фуқаро С. бошчилигидаги гуруҳ паррандачилик хўжалигига ихтисослашган бинони ижарага олган. Ушбу бино ниқоби остида олтин таркибли рудаларни кимёвий усулда қайта ишловчи яширин лаборатория ва цех ташкил этилган. Тадбир давомида воқеа жойидан 200 кг ярим тайёр олтин маҳсулоти, 200 қопга жойланган олтин заррачалари бўлган қум ва тошлар, 300 кг турли кимёвий моддалар ҳамда махсус техник ускуналар, жумладан, тегирмон ва лаборатория жиҳозлари далил сифатида олинди.
Ҳисоб-китобларга кўра, ушбу ноқонуний фаолият натижасида давлат манфаатларига ва минтақа экологиясига 7 миллиард сўмдан ортиқ зарар етказилган. Ҳозирда фуқаро С.га нисбатан Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 196²-моддаси билан жиноят иши қўзғатилиб, тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда. Ушбу модда ер ости бойликларини қонунга хилоф равишда қазиб олиш ва улардан фойдаланиш билан боғлиқ ҳуқуқбузарликлар учун жавобгарликни назарда тутади.
Навбатдаги қонунбузарлик Навбаҳор туманида фош этилди. Маҳаллий масъулияти чекланган жамият раҳбари Ж. сохта ҳужжатлар тайёрлаб, “Сармишсой” давлат музей-қўриқхонаси ҳудудига ўзбошимчалик билан кирган. У 8 гектар майдонни эгаллаб, 19 нафар фуқарони олтин қазиб олиш ишларига ноқонуний жалб қилган. Қўриқхона ҳудудидаги табиий ва маданий меросга зарар етказиш орқали 6,1 миллиард сўмлик қазилма бойликлар талон-торож қилингани аниқланди.
Ушбу ҳолат юзасидан ўтказилган тезкор ҳаракатлар натижасида 6 кг ярим тайёр олтин, 430 тоннадан зиёд руда, кимёвий воситалар ва 8 та оғир техника, жумладан, юк автомобиллари ҳамда тракторлар мусодара қилинди. Мутахассислар томонидан айни пайтда лаборатория таҳлиллари ўтказилмоқда ва табиатга етказилган зарарнинг якуний миқдори ҳисобланмоқда. Бу каби ҳолатлар қатъий ҳуқуқий баҳо бериш ва айбдорларни қонуний жавобгарликка тортиш учун асос бўлади.
Бундай тезкор тадбирларнинг мунтазамлиги мамлакатда минерал хомашё базасини муҳофаза қилиш ва ер ости бойликларидан оқилона фойдаланиш устидан назорат кучайганидан далолат беради. Ноқонуний олтин қазиб олиш нафақат иқтисодий йўқотиш, балки ер қатламининг бузилиши ва заҳарли кимёвий моддалар орқали экологик тизимнинг емирилишига сабаб бўлади. Назорат механизмларининг самарали ишлаши давлат мулки дахлсизлигини таъминлаш ҳамда қонун устуворлигини мустаҳкамлашга хизмат қилади.