Ўзбекистон Республикаси Тоғ-кон саноати ва геология вазирлиги ҳузуридаги Тоғ-кон саноати ва геология соҳасини назорат қилиш инспекцияси

Оҳангарон туманида жойлашган «Б.Б.Б.» МЧЖ раҳбари Т.Т.Т. махсус рухсатнома (лицензия)сиз ноқонуний равишда тупроқ қазиб олиш ва ғишт ишлаб чиқариш фаолияти билан шуғулланганлиги аниқланди. Жиноят ишлари бўйича Оҳангарон туман суди томонидан мазкур ҳолат кўриб чиқилиб, қонунбузарга нисбатан тегишли жазо чоралари белгиланди. Ушбу ҳолат ер қаъри бойликларидан ўзбошимчалик билан фойдаланишнинг олдини олиш ва табиатни муҳофаза қилиш йўналишидаги назорат тадбирларининг муҳим натижасидир.

Суд терговия материалларига кўра, жамият раҳбарига туман ҳокимининг 2015 йил 17 ноябрдаги 840-сонли қарори билан ғишт заводи қуриш ва тупроқ қазиб олиш учун 10,0 гектар ер майдони ажратилган. Бироқ, Т.Т.Т. Ўзбекистон Республикасининг “Ер ости бойликлари тўғрисида”ги Қонуни талабларига зид равишда, махсус лицензиясиз 2019–2023 йиллар давомида жами 30 017,42 метр куб тупроқни ноқонуний қазиб олган. Ушбу қилмиш оқибатида давлат ва жамият манфаатларига 299 699 925 сўм миқдорида иқтисодий зарар етказилган.

Бундан ташқари, солиқ аудити ва экологик текширувлар давомида корхона томонидан ер қаъридан фойдаланганлик учун 112 565,3 минг сўм миқдоридаги солиқлар ҳисоботларда яширилиб, бюджетга тўланмаганлиги маълум бўлди. Корхона ҳудудида оқова сувларни табиатга оқизиш, чанг-газ тозалаш ускуналарини ўрнатмаслик ва сувдан махсус фойдаланиш рухсатномасисиз ишлаш каби қатор экологик қонунбузарликлар ҳам қайд этилган. Суд ҳукми билан ундирилган моддий зарарлар тўлиқ қопланиши таъминланди ва Т.Т.Т. Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 192-11-моддаси 2-қисми ва 229-моддаси билан айбли деб топилди.

Ушбу суд ҳужжати ер қаъридан фойдаланиш соҳасида давлат назорати тизими қатъий кучаяётганидан далолат беради. Ноқонуний тадбиркорлик фаолиятига нисбатан кўрилаётган чоралар табиий ресурсларнинг талон-торож қилинишини чеклайди. Қонунийликнинг таъминланиши нафақат атроф-муҳитни муҳофаза қилади, балки яширин иқтисодиётга барҳам бериб, давлат бюджетига тушумларнинг тўлиқ келиб тушишини кафолатлайди.

Муаллиф: Ж. Бозорхонов, бош юрисконсульт